Donderdag 28/05/2020

Van Jan De Vos, Leo Delwaide en Hugo Coveliers

Een Leo Delwaide als burgemeester heeft Antwerpen al gehad, twee keer zelfs. De vader van de huidige liberale kandidaat-burgemeester was echter wel CVP'er. Voor de laatste Antwerpse liberale burgemeester moeten we teruggaan tot 1921. Na bijna vijftig jaar liberale heerschappij sloot de socialist Camille Huysmans in 1921 een 'mystiek huwelijk' met CVP'er Frans Van Cauwelaert en maakte zo een einde aan het bewind van de laatste liberale burgervader Jan De Vos.

Antwerpen

Eigen berichtgeving

Tom Cochez

In 1976, na de dood van de langst zetelende Antwerpse burgemeester ooit, socialist Lode Craeybeckx, gebeurt er iets vreemd in Antwerpen. Bijna dertig jaar voordat Leo Delwaide zich warmloopt om Leona Detiège op te volgen, volgt vader Detiège vader Delwaide op. Allebei zijn ze enkele maanden waarnemend burgemeester. Op dat moment leveren de socialisten al ruim vijftig jaar consequent de burgemeester. Het socialistische bewind start al in 1933 met burgemeester Camille Huysmans. Alleen vader Leo Delwaide, in tegenstelling tot zijn zoon CVP'er, slaagt erin die hegemonie te doorbreken, tot twee keer toe zelfs: tijdens de oorlogsjaren is hij waarnemend burgemeester, in 1976 neemt hij als havenschepen anderhalve maand de sjerp over na Craeybeckx' dood. Daarna volgen de socialisten Mathilde Schoyens (1977-1982), Bob Cools (1983-1994) en Leona Detiège (1995-2003).

Naar de letter start de socialistische hegemonie in 1933, met de sjerp van Huysmans, achter de schermen trekt de partij al sinds 1921 aan de touwtjes. Huysmans ruilt in 1920 zijn Limburgse roots in voor de havenstad en sluit er prompt het 'mystiek akkoord' met Frans Van Cauwelaert. Die mag burgemeester zijn en zich met de haven bezighouden, maar als schepen van Onderwijs heeft Huysmans een meer dan stevige vinger in de pap. Na twaalf jaar mystiek huwelijk vindt Huysmans dat het welletjes geweest is. Hij ruilt de katholieken in voor de liberalen en gordt zelf de burgemeesterssjerp om.

Het mystieke huwelijk zelf werd beklonken om de liberale hegemonie te doorbreken. Van 1872 tot 1921 zijn de liberalen onafgebroken baas in het stadhuis. Jan Van Rijswijck (1892-1906) en Jan De Vos (1909-1921) zijn de liberale burgemeesters die het langst in functie blijven. Nochtans is de kandidatuur van De Vos omstreden, zelfs in de eigen partij. De Antwerpse liberalen zien liever de populaire Victor Desguin aan het roer, maar de koning oordeelt anders. Als protest daartegen blijven de liberalen afwezig bij de installatie van hun laatste burgemeester.

Net als bij de laatste liberale burgemeester willen Delwaides partijgenoten de sjerp eigenlijk aan iemand anders geven

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234