Zaterdag 17/04/2021

Van held tot bedrijfscowboy

Bernie Ebbers is een alledaags man die uit het niets het WorldCom-imperium uitbouwde. Hij bereikte razendsnel de status van businesslegende. Maar legendes komen soms ook lelijk ten val.

Washington

© The Independent

Andrew Buncombe

Net zoals de voorbije twee maanden, hield de voormalige big boss van WorldCom Bernie Ebbers zich ook gisteren op de achtergrond. Alle pogingen om contact te hebben met de man die in april zijn eigen raad van bestuur overtuigde om hem meer dan 400 miljoen dollar te lenen tegen de gunstige intrest van 2,5 procent nadat hij gegokt had op de beurs en zware verliezen had geleden, waren totnogtoe vergeefs.

Die lening, die nu deel uitmaakt van een groot fraudeonderzoek bij het faillissement van WorldCom, laat de mensen nadenken over het lot van een man die jaren een heldenstatus had in de bedrijfswereld. Ebbers met zijn steile klim tot succes was goed op weg om een legende te worden, maar hij werd veeleer een bedrijfscowboy dan een zakenicoon.

Businesslegenden lijken altijd stoutmoedige plannen te smeden die snel opgetekend worden op een papieren tafellaken. Het verhaal van Bernie Ebbers en zijn WorldCom-imperium is niet anders. Het tafellakenscenario van Bernie Ebbers speelde zich af in een kleine bistro in Hattiesburg, Mississippi, waar de voormalige coach van de schoolbasketploeg in 1983 een bescheiden motelketen bezat. Een van die negen motels had de niet-veelbelovende nevenactiviteit om langeafstandstelefooncapaciteit door te verkopen. Het plan van Ebbers en een schare investeerders, dat die bewuste dag dus op het tafellaken werd gekribbeld, was om die nevenactiviteit om te turnen in de hoofdactiviteit, een onafhankelijk bedrijf dat telefooncapaciteit doorverkoopt tegen zeer lage prijzen. Het bedrijf kreeg de naam Long Distance Discount Services (LDDS), maar werd al snel wereldberoemd onder de naam WorldCom. Het plan dat die dag werd gesmeed door de vrome christen in het stadje Clinton was eenvoudig: naargelang zijn bedrijf groeide, koos hij ervoor om de gedachtegang van voorzichtige telecommunicatiebazen te veronachtzamen en hen uit de business te zetten.

Hij kocht snel opeenvolgend zeventig telefoonconcerns op. Hij betaalde telkens met aandelen in plaats van cash en de routine was steeds dezelfde: de klantenbestanden van de andere bedrijven incorporeren en drastisch kosten besparen. Wanneer hij MCI kocht in 1997, op dat moment Amerika's op één na grootste langeafstandsprovider, stond hij erop dat bedrijfswagens geschrapt werden en dat managers op zakenreis in goedkope hotelletjes moesten verblijven en zelfs kamers moesten delen.

Plots kwam de telecomtycoon van Mississippi, die vanuit het niets de industrie domineerde, in de belangstelling te staan. Ten tijde van de MCI-deal publiceerde Newsweek een verhaal over Ebbers met de kop 'Wie is deze man?'

"Plots kreeg ik allerlei telefoontjes met de vraag wie die Ebbers eigenlijk was", zegt William Shugart, professor economie en bedrijfsadministratie aan de universiteit van Mississippi. "Wall Street en Main Street stonden versteld. Plots stond Mississippi op de kaart." Buiten het feit dat de MCI-deal Mississippi's reputatie deed groeien, zorgde die ook dat Ebbers en zijn plotse succes onder de aandacht kwamen.

Bernie Ebbers, een nogal verlegen man, verhuisde naar Mississippi van Canada, waar hij werkte als buitenwipper bij een nachtclub en als melkboer, om daar een basketbalbeurs te krijgen aan Mississippi College, een klein baptistenschooltje in Jackson, de hoofdstad van de staat. Hij ging er lichamelijke opvoeding studeren en bleef na het afstuderen aan de school verbonden als basketbalcoach en leraar aan de zondagschool, wat hij tot deze lente nog deed.

Ebbers won mensen voor zich, en niet alleen omdat hij voor werkgelegenheid zorgde in de armste staat van de VS. Inderdaad, slechts 3.000 van WorldComs 80.000 werknemers werkten in Clinton zelf. Maar men was onder de indruk van zijn alledaagsheid. Men apprecieerde dat hij kwam werken in jeans, leren vest en cowboyboots in plaats van in maatpak. Ook het feit dat hij maaltijden serveerde aan de daklozen terwijl hij zelf een gigantische ranch bezat, kon de mensen hun goedkeuring wegdragen. Hij investeerde in de gemeenschap.

Een van de vele verhalen die over Ebbers de ronde doen, is dat in 1998 Jesse Jackson, tijdens een toespraak in Tougaloo College, de basis van de mensenrechtenorganisatie in Mississippi, zijn toehoorders de retorische vraag stelde waarom Mister Ebbers wel 37 miljoen dollar kan betalen voor MCI, maar geen fondsen kan verschaffen aan de lokale zwarte studenten. Een lokale zakenman, Le Roy Walker, nam Jesse Jackson vervolgens apart om mee te delen dat Ebbers 1 miljoen dollar zou schenken aan het college en zou helpen een club op te richten voor minder bevoorrechte studenten. "Bernie Ebbers is mijn mentor", zei Walker. Jesse Jackson, die bekendstaat voor zijn vastberadenheid, was duidelijk ingenomen.

Maar er is nog een andere traditie in businesslegendes: dat de schijnbaar niet te stuiten klim plots verandert in een val, als een Icarus die zijn vleugels verbrandt. Voor Ebbers begon de terugval twee jaar na de acquisitie van MCI, wanneer hij zijn zinnen had gezet op Sprint, een andere langeafstandsprovider. Die deal was belangrijk voor WorldCom, omdat het daardoor een nationaal draadloos netwerk zou bemachtigen. Maar het werd al snel duidelijk dat men deze deal niet makkelijk zou worden, vooral omdat bemiddelaars eisten dat Ebbers grote delen van WorldCom en MCI zou verkopen. Ebbers trok zich terug en WorldCom begon te wankelen.

"Met de huidige koers op de beurs vind ik dat mensen het recht hebben zich af te vragen of ik de juiste persoon ben om dit bedrijf te leiden", zei Ebbers toen de WorldCom-aandelen 60 procent gezakt waren. "Als bedrijf erkennen we dat we de investeerders in de steek hebben gelaten. Ik heb mezelf in de steek gelaten."

De voorspelling van Ebbers is uitgekomen. In april van dit jaar moet Ebbers zijn functie neerleggen. Hij liet een bedrijf achter met 30 miljard dollar schulden, waarvan 167 miljoen een niet-afbetaalde persoonlijke lening betrof nadat hij te veel van zijn aandelen had gekocht toen de waarde ervan op haar hoogtepunt stond. Hij liet ook een bedrijf achter waar een onderzoekscommissie belast is om de leningen en aquisities na te gaan. Justitie deelde ook mee dat het aan het bekijken was of er een crimineel onderzoek zou komen nadat president George Bush gezegd had dat de regering de zaak tot op de bodem zou uitspitten.

Ebbers was goed op weg om uit te groeien tot een legende

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234