Donderdag 13/08/2020

Varkensgriep

Van Gucht: ‘Nieuw type varkensgriep ernstige kandidaat voor nieuwe pandemie’

Viroloog Steven Van GuchtBeeld Wouter Van Vooren

Onderzoekers hebben in China de stam van een varkensgriepvirus ontdekt dat alle kenmerken heeft om een nieuwe pandemie te veroorzaken. Ze berichten erover in het Amerikaanse wetenschappelijke vakblad PNAS. ‘We weten dat griepvirussen ongeveer om de 20 jaar een pandemie veroorzaken. Dit virus is om verschillende redenen een ernstige kandidaat’, zegt viroloog Steven Van Gucht.

De virussen kregen de naam G4 en zijn genetisch verwant met de H1N1-stam die in 2009 tot een pandemie leidde. “Ze zijn in staat zich snel aan te passen en de mens te infecteren”, schrijven de auteurs, wetenschappers verbonden aan Chinese universiteiten en het Chinese Centrum voor Ziektepreventie en -Bestrijding.

Het werk dat de onderzoekers verrichtten, is omvangrijk. Tussen 2011 en 2018 werden 30.000 stalen uit de neuzen van varkens genomen, verdeeld over slachthuizen in tien Chinese provincies en een dierenkliniek. Daaruit konden ze 179 varkensgriepvirussen isoleren. 

Vervolgens voerden de onderzoekers diverse dierenproeven uit in laboratoria. Ze gebruikten daarvoor hoofdzakelijk fretten, dieren die vaak door onderzoekers worden gekozen omdat ze griepsymptomen ontwikkelen die nauw verwant zijn aan deze van de mens: ze krijgen koorts, hoesten en niezen.

De onderzoekers stelden vast dat de G4-virussen tot meer infecties leidden, zich vermenigvuldigden in menselijke cellen en bij fretten ergere symptomen veroorzaakten dan andere stammen. Ze merkten bovendien uit in-vitrotesten dat de immuniteit die wordt verkregen na contact met menselijke seizoensgriepvirussen niet beschermt tegen G4.

Beeld EPA

Mens op mens

Het andere slechte nieuws is dat vrij veel arbeiders die met de varkens werken geïnfecteerd bleken. Bloedtesten wezen uit dat 10,4 procent onder hen in hun bloed antilichamen van het virus bleken te dragen. De wetenschappers vermoeden dat het virus al op de mens is overgegaan. Hoewel er nog geen bewijs is, vrezen ze het moment dat het virus van mens op mens wordt overgedragen.

“Pandemieën ontstaan wanneer influenza A-virussen met een nieuw HA-oppervlakteantigen in staat zijn van mens op mens over te springen”, besluiten de onderzoekers. 

“Onze bezorgdheid is dat infecties bij de mens met het G4-virus niet leiden tot een menselijke aanpassing en alleen het risico op een pandemie onder de mensen vergroten.”

De wetenschappers roepen op dringend werk te maken van een betere screening van mensen die in contact komen met varkens.

Ernstige kandidaat

Ook volgens viroloog Steven Van Gucht is het G4 H1N1-virus een ernstige kandidaat, omdat het virus al sinds 2016 circuleert bij het varken in China en omdat de reeds circulerende seizoensgriepvirussen of gebruikte griepvaccins bij de mens weinig kruisbescherming geven. De menselijke bevolking is dus grotendeels gevoelig. Bovendien blijkt dit virus ook regelmatig over te “springen” van varken naar mens, aangezien 10 procent van de varkenswerkers reeds antistoffen heeft en dus in het verleden is besmet geweest.

“Dit maakt van dit virus een serieuze kandidaat”, aldus Steven Van Gucht. “Het is wel niet zeker of het (al) in staat is om van mens op mens te kunnen overgaan.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234