Dinsdag 22/09/2020

Gezondheid

Van 'een half uur zon kan geen kwaad' tot altijd factor 50: hoe zit het nu?

Beeld BAS BOGAERTS

Smeer je bij de eerste zonnestralen best meteen factor 50? Of kun je gerust een halfuur op het terras zonder bescherming? De gulden regel: "Gebruik je gezond verstand. Wie op het einde van de dag rood is, heeft een fout gemaakt."

"Zoals echte mannen smeer ik geen zonnecrème." Van defensieminister Steven Vandeput (N-VA) weten we dankzij het programma De ideale wereld dat hij onbeschermd de zon trotseert. Dit tot grote onvrede van enkele twitteraars, onder wie ook Jong CD&V'er Sammy Mahdi, die de uitspraak als 'puberaal' in plaats van 'mannelijk' bestempelden.

Toch zijn de adviezen die zonnekloppers krijgen, vaak tegenstrijdig. De ene week staat in de krant dat je best ook in de winter zonnecrème smeert, de andere week lees je dat er in die crèmes net een heleboel schadelijke hormoonverstoorders zitten. Of ook nog: "Mensen met een normaal huidtype zouden elke dag een halfuurtje in de zon moeten zitten, zónder zonnecrème", zegt professor Chantal Mathieu (KU Leuven) in Het Nieuwsblad

Dat laatste klopt, volgens dermatoloog Thomas Maselis. "Al moeten we dat wel nuanceren. Mensen met een bleek vel, rood haar en blauwe ogen moeten geen halfuur in de middagzon gaan zitten. Dat is om problemen vragen."

Vitamine D

Evenmin betekent het dat mensen met een normaal huidtype op het warmste uur van de dag zonder problemen aan het strand mogen bakken in zwembroek of bikini. "Onbeschermd in de zon zitten doe je het best rond 10 uur 's ochtends of na 16 uur in de namiddag", legt Maselis uit. "Als je dan met 5 procent van je lichaam – wat ongeveer neerkomt op je handpalmen en je gezicht – zo'n twintig minuten in de zon zit, dan maak je voldoende vitamine D aan."

Die vitamine D is cruciaal voor de opbouw van calcium, beschermt tegen bepaalde tumoren en het gaat ook depressie tegen. "Daarom is het ook geen goed idee om in de winter zonnecrème te smeren", zegt Maselis. "Dan maken we al zo weinig vitamine D aan, dat we dat zonlicht goed kunnen gebruiken."

Professor Lieve Brochez (dermatologie, UZ Gent) beaamt. "Toch denk ik niet dat we dat halfuur onbeschermd zonnen echt moeten nastreven. Je zit daar snel aan. Ga te voet naar de winkel en je hebt je blootstelling voor die dag al gehad."

Wie zich na die twintig minuten toch nog in de zon wil wagen, kiest niet per se het best voor zonnecrème. "De beste bescherming is de schaduw", legt Maselis uit. "Daarna kledij en vervolgens pas zonnecrème. Want let wel: iedere keer dat je verbrandt, verhoogt het risico op huidkanker."

Toerisme en zonnebank

Maselis is ook de voorzitter en oprichter van de Euromelanoma-campagne, een preventiecampagne tegen huidkanker. "Vandaag zien we een exponentiële stijging van het aantal huidkankers, en dat komt omdat mensen zich de voorbije decennia te weinig tegen de zon hebben beschermd. Het toenemend toerisme en het gebruik van de zonnebank zijn daar mee verantwoordelijk voor. In de jaren 80 en 90 was het bon ton om de kinderen zonder zonnecrème in het peuterbadje te zetten tijdens de vakantie in Turkije. Die tijden zijn gelukkig voorbij."

Dat zonnecrème geen sluitende bescherming biedt, komt ook omdat we veel te weinig smeren. "Die crèmes zijn berekend op 2 milligram per vierkante centimeter", zegt Maselis. "Dat betekent dat je voor je hele lichaam een hoeveelheid van twee golfballen zou moeten smeren. Niemand doet dat. Ik ook niet."

De meeste mensen smeren een derde van de aanbevolen hoeveelheid. "In die zin gebruik je dus ook beter een hogere factor", legt Maselis uit. "Smeer je de helft van een factor 50, dan heb je nog een bescherming van 25 of 15. Op het middaguur smeer je het best minstens een factor 30, om de vier uur."

Alles hangt af van de omstandigheden en het seizoen, benadrukt Brochez. "Wie in de zomer in Spanje op het middaguur een buitenactiviteit plant, zal zich beter moeten beschermen dan iemand die hier in de lente over de middag een broodje gaat eten. Bovendien komt onze huid uit een winterperiode en is dus nog niet voorbereid op de zon." Ook Maselis pleit voor gezond verstand. "Wie op het einde van de dag rood is, heeft een fout gemaakt. Zo simpel is het."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234