Zaterdag 11/07/2020

Van 'De zevende dag' naar 'Het Belang van Limburg'

Wat ze als kind in Limburg niet zag, ziet Indra Dewitte vandaag wel. 'Het wij/zij-denken bestaat nu ook hier.' Het is een 'sign of the times' die ze dinsdag meeneemt op haar eerste dag als adjunct-hoofdredacteur van 'Het Belang van Limburg'. Ambitieus voor de provincie en voor zichzelf. Ooit moet die 'adjunct' eraf. 'Ik ben geen sloef.'

'Ik respecteer niet iemand omdát hij de baas is'

Er loopt een rat langs het venster van het koffiehuis in Winterslag. En aan haar rechteroor bengelt een klein doodshoofdje. Zoals er staan op de sjaal die Indra Dewitte draagt. De rat is toeval, de sjaal kocht ze in Londen ("omdat ik wist dat mijn zoon dat keicool zou vinden"), maar die oorbel...

"Toen ikDe zevende dagpresenteerde, dacht ik daar zeer goed over na", zegt ze. "Ik wist wie mijn gast zou zijn en dan gaf ik via mijn juwelen signalen. Toen Pieter De Crem kwam, droeg ik bijvoorbeeld een ketting met een peace-tekentje. Deze oorbellen droeg ik toen Alexander De Croo kwam. Links een parel en rechts een doodshoofd. Dat ben ik. Lief en toch een beetje hard."

Zo was ze wel beschreven: ambitieus, intelligent, de lach met kuiltjes in de wangen soms gebruikend. "Ze weet wat ze wil en daar gaat ze voor." Na tien jaar bij de VRT was dat dus een job als adjunct-hoofdredacteur bijHet Belang van Limburg. Dat was verrassend, misschien zelfs onaangenaam - in de opvolging van huidig hoofdredacteur Ivo Vandekerckhove stonden er wel een paar te trappelen die zich bijna in die job zagen. Ze knikt. "Misschien wel en ik weet hoe dat voelt, ik heb het ooit zelf meegemaakt", zegt ze. "En dan hangt het ervan af hoe je ermee omgaat. Als dat voor sommigen moeilijk is, zal ik daar respect voor hebben. Want ik besef ook best: als je door de redactie niet gedragen wordt, word je horizontaal afgevoerd."

Daar zijn die kuiltjes. En twee schouders even naar omhoog, simultaan met de wenkbrauwen: dan zij het maar zo.

In eenHumo-interview, samen met Lisbeth Imbo, vertelde ze onlangs hoe ze vroeger reizen belangrijk vond om te zien wat in de wereld gebeurde. De val van de Berlijnse Muur, de intifada, de omwenteling in Zuid-Afrika na het einde van de apartheid. Nu krimpt die wereld in tot Hasselt. Een beetje boos: "Het is de plaats waar je woont die bepaalt of je regionalistisch bent. Ooit dacht ik dat ook en zei ik dat aan mijn vader: 'Hoe weet ik of het waar is wat ik hoor en lees?' Ik had het letterlijk nodig om in het vliegtuig te stappen en naar Maleisië, Mali of Congo te vliegen. Vandaag weet ik dat er ook veel afhangt van je omgeving, van wat je leest, met wie je je verbindt. Ik ben er dus niet bang voor om teruggeworpen te worden op Limburg. Integendeel, ik vind het een bevrijding. Eén van de pluspunten van Limburg vind ik trouwens dat je hier de hele wereld en heel veel aspecten van de maatschappij terugvindt. Er lopen in Leuven veel studenten rond die nooit iets anders dan hun studentenleven gezien hebben. Dat vind ik een véél zwaardere kerktoren, hoor."

Nu doorgaand: "De vraag is: schrijf je wat mensen willen lezen of schrijf je die dingen waarvan je hoopt dat ze mensen iets bijbrengen. Ik geloof niet wat ik soms hoor. Dat lezers alleen geïnteresseerd zijn in wie trouwt en wie sterft. Wie me dát daar gaat zeggen, krijgt ruzie. Omdat ik het zo'n denigrerende opmerking vind en een onderschatting van het publiek.

"Maria is de buurvrouw van mijn ouders, al zo lang ik weet, ze is poetsvrouw. Toen bekend werd dat ik bijHet Belangging werken, zei ze: 'Goed Indra, ik heb die krant zo nodig'. Daar ben ik over gaan nadenken. Waarom heeft Maria die krant nodig? Niet voor huwelijken en sterfgevallen. Wel voor de vertaling van wat er in de wereld gebeurt. En daar moet ik dus van wakker liggen."

Dat is een punt, alleen kun je er niet omheen dat de krant waar ze voor gaat werken weliswaar een steeds sterker merk in Limburg is geworden, maar zachtjesaan de blik van de rest van de wereld heeft afgewend. Tenzij die wereld deze kant uitkijkt. Een titel, onlangs: 'Limburgse ramen voor Mick Jagger.' Ze zei het eerder: het is geen nationale krant. "Het is geen nationale krant, maar het moet wel een totale krant zijn. Jij moet de 'Hallo' (een zaterdagse bijlage met berichten uit het wonderlijke BV-land, RVP) niet goed vinden. Schuif het weg, er zitten voldoende andere verhalen in de krant. Het venster op de wereld mag klein zijn, maar het moet wel een goed venster zijn. Microscopisch kijken mag. Maar je moet wel goed kijken. En als mensen in de straat werkloos zijn, dan is dat even belangrijk als iemand die dat in Leuven is."

Ons kent ons toch ook, in Limburg, zegt men. "Dat voel ik heel erg, maar ik wil ook iedereen kennen. Iedereen mag mij bellen. Maar je moet niet met iedereen vrienden zijn. En als de krant in Limburg 80 procent van de mensen bereikt, kun je dat niet. Dus de politiek zal wel bellen, zoals dat bijDe zevende daggebeurde en zoals dat bijDe Morgengebeurt. Maar datHet Belangdaar dan meer in meegaat? Dat is een indianenverhaal. En wees maar zeker dat ik met iedereen ga eten. Maar het is niet omdat ik met een liberaal ga eten, dat ik een liberaal ben. Zoals ik geen communist moet zijn, omdat ik uit een communistisch gezin kom."

Een totale verrassing

Een dag in de zomer. Samen met Lisbeth Imbo zal Indra Dewitte te gast zijn inVilla Vanthilt, maar ergens die dag lostDe Tijd-hoofdredacteur Isabel Albers een schot via Twitter: Corelio en Concentra worden Het Mediahuis. Van adjunct-hoofdredacteur van een krant, wordt Dewitte plots een schakeltje in een gigantische fusie. "Ik was totaal verrast", geeft ze toe. Een dag voordien had Dominic Stas, ex-Studio 100 en nu directeur bij Concentra, gebeld. "We moeten afspreken, zei hij. Dan weet je dat er iets is. Nu heb ik natuurlijk niet zo veel ervaring met joint ventures en dit soort communicaties, maar ik wilde niet bij Marcel gaan zitten als ik niet op de hoogte was."

Bij Vanthilt spreekt ze uiteindelijk vanuit de buik van deBelang-lezer: dat ze hoopt dat het geen kopkrant zou worden. "Kijk naar de oplage van al die kranten, gooi al die middelen samen en je kan betere journalistiek bedrijven. Ik zie er alleen voordelen in. Waarom zou ik bijvoorbeeld bang zijn voor de identiteit vanHet Belangals we nationaal verhalen kunnen overnemen waarDe Standaardgoed in is en ik mijn mensen daardoor de tijd kan geven om, bijvoorbeeld, eens een paar dagen heel goed naar het HaZoDi-dossier te laten kijken? De waakhondfunctie in de eigen provincie wordt alleen groter. En goeie journalistiek is goeie journalistiek. Of die nu in Groot-Bijgaarden gebeurt of in Hasselt."

Maar synergieën zorgen ook voor kansen, lees: besparingen. Wat we dubbel hebben, kunnen we halveren. In mensen: wié we dubbel hebben, kunnen we halveren. En hoe dan ook is het anders dan toen ze haar handtekening zette. Een verhaal dat ook zegt: na de aankondiging van Het Mediahuis ging Indra Dewitte toch weer polsen bij de VRT. "Met de hand op het hart: neen. Echt niet. Wat ik bij de VRT zo plezant vond, was dat het een groot huis was met vele kleine huisjes. Dat is Het Mediahuis toch ook? Zelfs voor mezelf wil dit zeggen dat alles mogelijk is. Wat jij nu vertelt over mij, hoorde ik trouwens ook over Lisbeth Imbo. Dat ze al spijt heeft. En als dat van ons allebei al gezegd wordt, mag je zeker zijn dat het een cowboyverhaal is."

Ze zegt er tenslotte dit nog over: "Om zelf te gaan polsen bij de VRT ben ik trouwens veel te trots. Ze moeten me vragen.(met pretoogjes)Is dat een beetje arrogant? Eigenlijk wel, hè."

Vanwaar komt die trots?

"Ik faal niet graag. Wat ik doe, moet heel goed zijn. Zelfs als ik een wc kuis, moet die goed gekuist zijn. Als ik pannenkoeken bak, dan moeten dat de beste pannenkoeken van de wereld zijn. Zo ga ik dinsdag in die job stappen. Al weet ik dat ik wel eens met mijn neus tegen de muur zal lopen, ik zal er alles aan doen.

"Ik heb trotse ouders. Mijn vader zal niet ergens met hangende pootjes terugkeren en mijn moeder nog veel minder. Die fierheid hebben ze mij meegeven. Ze hebben nooit gezegd: vertel maar niet uit welk nest je komt."

Wie haar vader is, is bekend. Harrie Dewitte is arts, werkte als ondergronds mijnwerker en startte in de jaren zeventig een praktijk voor Geneeskunde voor het Volk. PVDA dus. "Mijn moeder is verpleegster en leidde de groepspraktijk. Zij heeft nooit de aandacht opgezocht, maar is absoluut de leidinggevende van de twee. Ze kwam uit een heel rijke familie en heeft heel erg met haar verleden afgerekend."

Zou je kunnen zeggen dat je dat zelf ook gedaan hebt?

"Ik heb in ieder geval hele lange discussies met mijn moeder gehad. En nog. Als mijn vader het niet met mij eens is, zal hij mij met rust laten. Mijn moeder niet: hoe kun je nu zoiets zeggen, vraagt ze dan. Onlangs ging het nog heel fel over de hervorming van het onderwijs. Dan gooien we niet met glazen, maar de discussie is heftig. En ik hou daarvan. Alles wat me triggert, is fijn. Ik wil niet alleen met mensen praten die hetzelfde denken. Zo dwing je jezelf iets te begrijpen.

"Of ik me thuis afgezet heb? Niet zo dat ik het huis in de fik heb gestoken, maar ik wilde absoluut niét lid worden van de Rode Jeugd of van MLB (de Marxistisch-Leninistische Beweging, de studentenorganisatie van de PVDA, RVP). Peter Mertens was er wel mee bezig toen ik aan de universiteit in Gent zat. Ik wilde niks met lidkaarten te maken hebben en ik ben er nog altijd heel allergisch voor. Maar ik voerde dus wel de discussies met mijn ouders. Is dat je afzetten?"

Maar wat blijft er van dat politiek engagement van je ouders over?

"Ik geloof absoluut dat je een kind van je omgeving ben en je zal dus van mij nooit een racist maken. En ik zie tot in den treure de context. Ook dat komt van daar. Mijn vader had heel veel geduld met zijn patiënten. Toen er 's nachts om twee uur een vrouw mij uit bed belde voor de dokter 'omdat ze al drie jaar aan insomnia' leed, kon ik dat niet begrijpen. Voed je patiënten toch eens op, zei ik. Maar hij, meteen: 'Je moet dat begrijpen, die vrouw heeft een irrationele angst en dit is mijn rol als arts'. Tot in het overbodige de context zien, dat heb ik ook. Dus ja, ik ben geïnteresseerd in de wereld. Maar het is niet omdat mijn ouders communisten zijn, dat ze mij alleen China en de Sovjet-Unie en Mao Tse Toeng leerden kennen.

"Is geld nu mijn drijfveer? Als ik rijk wilde worden, dan had ik iets anders moeten worden dan journalist. Die kans wás er trouwens. Toen ik al bijKoppenwerkte, kwam er een journalistenexamen op de VRT. Ik moést niet meedoen, ik was binnen. Maar Leo Hellemans zei: 'Doe je wel mee, dan opent dat alle deuren.' Dus die trots kwam weer boven en ik deed mee. We waren met 900 en na zes maanden waren er nog 17 over. Daar was ik bij. Maar onderweg hield ik er toch rekening mee dat het misschien niet lukte en toen heb ik ook examen gedaan bij de Europese Commissie. Daar kon ik beginnen, in het departement Ruimtelijke Ordening, als adjunct-van-een-Duitser en ik zou drie of vier keer meer verdiend hebben. Heb ik dus niet gedaan."

Iedereen zwart

De rat is weg, er komt nog een koffie op tafel, voor haar een cappuccino. Aan de andere zijde van dit rond punt ligt het prachtige oude mijngebouw van Winterslag waar nu C-mine huist. Gelauwerd cultuurhuis waar ooit duizenden mijnwerkers arbeidden. Eén keer daalde ze zelf af, zij het in de mijn van Waterschei.

"Dat was de allerlaatste afdaling en ik vond het zeer indrukwekkend. Eerst in die open ijzeren lift, je zakt naar beneden en je voelt de hitte op je afkomen, het is allemaal zeer claustrofobisch en beneden zie je een man die in wat op een konijnenpijp lijkt ligt te hakken. En plots was iedereen zwart. Dat was het mooie cliché in Limburg: in de put is iedereen zwart."

Dat zorgde, zegt men, voor verbondenheid tussen Belgen, Italianen, Turken, Polen, Spanjaarden, Marokkanen. "Als iemand vandaag zegt dat de multiculturele samenleving mislukt is, kan ik zeggen: ik heb gezien dat het wél lukte, toen iedereen werk had. Dat gevoel leefde in Genk. En toen de mijn sloot, kon iedereen nog studeren.

"Maar toen ik twee jaar op de universiteit zat, zag ik in Genk de eerste bedelaars. Dat heeft me van mijn sokken geblazen. En toen kwamen de eerste racistische opmerkingen. Als mensen weten dat ze zich geen zorgen moeten maken over hun job, lukt het wel. Maar worden ze bang, dan krijg je problemen. Ook hier zie je dus nu het wij/zij-denken. En dan mag het Limburggevoel daar nog wat boven zitten, maak je toch maar geen illusies. Als het ieder voor zich is, is het ieder voor zich. Dat vind ik een zeer beklemmende gedachte en ik hoop dat iedereen zich daar voldoende bewust van is."

Is Limburg vandaag, met de sluiting van Ford, te vergelijken met het Limburg van na de sluiting van de mijnen? Met andere woorden: herhaalt de geschiedenis zich overal en hoe hopeloos wordt een mens daarvan?

"Je ziet dingen gebeuren die terugkeren en ik ben niet tegen optimisme, maar je moet vooral realistisch zijn. Alleen heb ik bij de mijn en bij Ford nooit gedacht dat het hopeloos was.We hebben nog alles in de hand om het in orde te krijgen."

Geen incest-lezer

En dan zit het hoofd even in de tijd terug en op het vliegtuig. Naar Israël en Palestina bijvoorbeeld, waar ze naartoe reisde ten tijde van de tweede intifada. "Ik wilde dat zien." Naar Zuid-Afrika, waar ze als vertegenwoordigster voor Vlaanderen ging kijken bij de ANC Women's League. "Vooraf vroeg ik mijn vader telkens wat ik er moest over weten. Hij zei: lees kranten, stel dingen in vraag en word geen incest-lezer.

"Vooral Israël en Palestina hebben me bijzonder geraakt. Ik was 18, dat is nog heel jong, en al op de luchthaven in Frankfurt werden we helemaal gefouilleerd. En dan daar in een taxi... De chauffeur wees ons op een gele vlek tegen het dak van zijn auto: 'Dat zijn de sporen van de hersenen van mijn zoon'. We hebben in Gaza stenen naar onze kop gekregen."

Ze denkt even na. "Weet je wat ik daar nu het moeilijkst bij vind? Ik ben zeven keer in Afrika geweest, heb een stuk van Azië gezien, was in China... Maar die berg problemen is dus vandaag nog altijd even groot en ik heb er geen oplossing voor. Vooral over Afrika ben ik heel pessimistisch. Dat voelt echt wel aan als eenlost continent."

Vanuit dat besef valt Limburg dus te relativeren. En ook de eventuele eigen tegenslagen in het leven. "Ik ben sowieso een zondagskind en heb weinig tegenslag gehad. Maar door dat te zien, word je nog meer down-to-earth. Ik heb bijvoorbeeld een hele zware zwangerschap gehad, maar ik zei voortdurend: doe niet onnozel."

Als er dan toch vlucht nodig is, dan helpt stappen. Ze lacht: "Als ik héél veel zelfmedelijden heb, ga ik wandelen in De Maten." Of ze leest strips. De lijst is lang: met de kinderen Kiekeboe, Jommeke, Sus en Wis, zelf "alles van De Vrije Vlucht-reeks", Thorgal, verder 'De klaagzang van de verloren gewesten' van Rosinski. "En wat origineel in het Frans is, koop ik in het Frans. Je onderhoudt je taal en als je Astérix vertaalt, dan gaat de grap eruit."

Er zijn natuurlijk nog boeken, A.F.Th van der Heijden, Umberto Eco, sociaal-realistische boeken, sprookjes voor zichzelf ("alle Griekse sagen en legenden herlezen") en voor de kinderen ("ik lees voor uit geschiedenisboeken, mijn zoon is helemaal weg van Caesar") en er is muziek. Oude ziel hoor: Piaf (plots zingt ze zelfs even dat 'rien ne regrette'), Noir Désir, Cat Stevens en ze geeft het zelfs toe: Neil Diamond. Met een lach: "Daar zit een herinnering aan vast. Mijn vader reisde twee keer voor langere periodes naar China, de laatste keer toen ik nog maar zeven was. Ik vond dat heel erg, van skypen was nog geen sprake, we stuurden cassettes op. En ik herinner me dat daar 'Sky of Diamonds' van Neil Diamond op stond. Als ik dat vandaag nog hoor, dan ben ik helemaal terug in die tijd."

Een uitsmijter. Van thuis kreeg ze een groot anti-hiërarchisch gevoel mee. Vanaf dinsdag staat ze in Hasselt op het tweede trapje. "Kris Hoflack zei me dat altijd: jij bent heel erg onthecht. Dat klopt en dat zal in die job niet anders zijn. Ik ben niet tegen bazen, ik ben geen anarchist en ik geloof niet in de niet-georganiseerde maatschappij. Maar dat is iets anders dan deemoedig het hoofd buigen. Ik respecteer niet iemand omdát hij baas is. En ik zou het erg vinden dat ik dat zelf zou verwachten.

"Voor ik tekende bij de krant, heb ik met een viertal mensen gepraat. Daar waren twee politici bij en twee andere mensen van wie ik de mening belangrijk vond. Nadat ik getekend heb, heeft mevrouw Baert (barones Tony Baert, die nog altijd aan het hoofd van Concentra staat, RVP) me in Bokrijk uitgenodigd. Dat vond ik belangrijk en ik heb met haar een paar maatschappelijke onderwerpen besproken om te weten hoe zij daarover dacht. Dat gesprek heeft me helemaal overtuigd. Het is iemand die heel ruimdenkend is. Ik wilde ook heel graag weten hoe ze intervenieerde in de redactie. En toen ik haar zei dat ik wellicht niet altijd akkoord zou gaan met haar mening zei ze: 'Dat is goed. Ik heb u ook niet aangetrokken omdat je een ja-knikker zou zijn.'"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234