Donderdag 17/10/2019

'Van de dood gered' dankzij Facebook

De SBOe, de dienst die de veiligheid moet garanderen in Oekraïne, slaagde niet in de aanhouding van Michaïl Saakasjvili, oud-president van Georgië en nu de belangrijkste oppositiepoliticus van Oekraïne. Een massa ongewapende demonstranten, die opdaagde door een bericht op Facebook, was te sterk.

Demonstranten die een oppositiepoliticus uit de handen van de veiligheidsdienst bevrijden. En de bevrijde oppositiepoliticus die met een handboei om zijn aanhangers toespreekt en even later het plein naast het parlement inneemt om het aftreden van de president te eisen. Gisteren, vier jaar na het begin van de Maidanrevolutie, leek de Oekraïense regering van president Petro Porosjenko de controle over de rechtsorde in het land volledig kwijt.

De dramatische strijd om Saakasjvili barstte om 7 uur 's ochtends los in een zijstraat van het Maidanplein in Kiev, bij het appartement van de oppositiepoliticus. De veiligheidsdienst probeerde Saakasjvili te arresteren op verdenking van samenwerking met een criminele groepering. Maar de politicus vluchtte het dak van het flatgebouw op en een bondgenoot riep via Facebook om versterking van Saakasjvili's aanhangers.

Deze situatie wist de SBOe nog te beheersen: tien gemaskerde agenten sleurden Saakasjvili van het dak, nadat de politicus vanaf daar zijn aanhangers op de stoep opgeroepen had tot demonstraties tegen Porosjenko, en duwden hem een bestelbus in.

Maar vanaf dat moment namen de demonstranten het recht in eigen hand. Honderden aanhangers van Saakasjvili blokkeerden het busje met daarin de geboeide politicus. Na een urenlange impasse met agenten van de SBOe en de toegesnelde oproerpolitie, wist de gestaag groeiende groep demonstranten Saakasjvili uit de bestelbus te trekken in wolken van pepperspray.

Saakasjvili, die in 2003 de vreedzame revolutie in Georgië leidde, greep de euforische stemming onder zijn aanhangers aan om de sfeer van de Maidanrevolutie op te roepen. Met enkele duizenden demonstranten nam hij het plein naast het parlement in. Agenten van de oproerpolitie zetten haastig de toegangsdeuren van het parlementsgebouw af. Demonstranten zongen het Oekraïense volkslied en legden enkele barricades aan van autobanden. Ook de sneeuwvlokken tijdens de toespraak van Saakasjvili deden denken aan de ijzige straatprotesten in de winter van 2013-2014.

"Vandaag hebben jullie me misschien wel van de dood gered", sprak Saakasjvili met een Oekraïense vlag om zijn nek en een handboei om zijn rechterpols. "Ik roep jullie op om een vreedzaam protest te beginnen om Porosjenko te verwijderen. Wees niet bang."

Vijf jaar cel

Maar Saakasjvili is nog niet van de Oekraïense autoriteiten af. Generaal-procureur Joeri Loetsenko zei in het parlement dat Saakasjvili 24 uur heeft om zich alsnog te melden bij de politie.

Saakasjvili's aanhouding maakt volgens hem deel uit van een operatie om een staatsgreep van "pro-Kremlin krachten in Oekraïne" te saboteren. Saakasjvili wordt verdacht van aanname van geld afkomstig van een criminele groepering rond oud-president Viktor Janoekovitsj, die tijdens de Maidanrevolutie naar Rusland vluchtte en nu uit zou zijn op wraak. Als Saakasjvili schuldig bevonden wordt, riskeert hij een gevangenisstraf van 5 jaar.

Het is de vraag of de gebeurtenissen een omslagpunt zijn voor ontevredenheid met het beleid van president Porosjenko onder de Oekraïense bevolking. Oekraïeners hebben al tijden geen vertrouwen meer dat Porosjenko de hervormer is die het land dichter bij de EU brengt - een belangrijke wens van voorstanders van de Maidanrevolutie. Uit recente opiniepeilingen blijkt dat 70 procent van de bevolking de president niet vertrouwt.

Saakasjvili (49) bewees in het verleden wel rigoureus te hervormen, zoals in Georgië en in de Oekraïense havenprovincie Odessa. Hij organiseerde de afgelopen maanden steeds grotere demonstraties tegen Porosjenko. Zijn aanhangers zetten al eens tentjes op in het centrum van Kiev. Maar peilingen voorspellen dat ook Saakasjvili's partij gesteund wordt door slechts een klein deel van de bevolking. Wel bewees Saakasjvili te beschikken over een felle aanhang: met een Facebook-berichtje vond hij honderden mensen bereid om de confrontatie aan te gaan met de Oekraïense veiligheidsdienst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234