Zaterdag 16/01/2021

Van Dayton naar Rambouillet: de clash der culturen

Het doel is hetzelfde: de kemphanen uit de Balkan isoleren van de afleiding door de wereldmedia en hun gedachten op vrede zetten. Maar het contrast tussen Dayton, waar in 1995 een vredesregeling voor Bosnië in elkaar werd gebokst, en Rambouillet, waar over het einde van de oorlog in Kosovo wordt onderhandeld, is het verschil tussen de opdringerige Amerikaanse flair en de intieme, historische charme van Frankrijk.

Kurt Schork in Rambouillet

Serviërs en etnische Albanezen zijn sinds zondag opgesloten in het 14de-eeuwse kasteel van Rambouillet, waar bij gelegenheid ook Napoleon en Charles de Gaulle resideerden. Dit rustige provinciestadje van 25.000 inwoners, zestig kilometer onder Parijs, biedt de bezoeker nauwe, bochtige straatjes, verukkelijke wijn- en kaaswinkeltjes en kleine, rokerige cafeetjes waar de klanten bij een spelletje kaart een pastis drinken.

Behalve hun irritatie over het langzame verkeer in het centrum van de stad lijken de inwoners van Rambouillet zich niet in het minst te interesseren voor de vredesconferentie over Kosovo. Elegant geklede, oudere echtparen lopen met een blik van afkeuring langs een parkeerplaats vol met satellietantennewagens met zoemende stroomaggregaten, en met mobilhomes die als redacties dienstdoen. Kinderwagens en poedels paraderen langs de reservaatjes waar de correspondenten van CNN, BBC, SKY en de belangrijkste Franse tv-stations onder harde lichten en afwisselend regen, sneeuw en een plotse zonnestraal hun verslagen de wereld insturen.

Verslagen over niets eigenlijk. Er lekt zo goed als geen nieuws vanachter de dikke muren van het château, precies zoals de organisator, de Contactgroep voor ex-Joegoslavië - de VS, Rusland Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië - het had voorzien.

Die schaarste aan materiaal, gecombineerd met de dood van de Jordaanse koning Hoessein en de korte opleving van het afzettingsproces tegen president Clinton in Washington (met dank aan Monica Lewinsky), joeg talloze tv-ploegen zondagnacht de stad uit.

Dayton, in de VS-staat Ohio, was na de bouw van het kasteel van Rambouillet nog honderden jaren een wildernis. Voor een aantal klagende Franse verslaggevers, die in 1995 ook de vredesbesprekingen versloegen, was het daar nog altijd een wildernis, omdat de stad met 200.000 inwoners geen echt centrum heeft en voornamelijk uit superbrede highways en winkelcentra bestaat.

In 1995 werd er onderhandeld op de Wright-Pattersonluchtmachtbasis, een stad in een stad, waar de delegaties landden zonder dat ze ooit door Dayton zelf moesten rijden. De moslimse, Servische en Kroatische delegaties konden af en toe, slenterend - even ontsnapt aan de bescheiden officierskamers waar ze drie weken verbleven - door het zware traliewerk worden waargenomen.

Het fraaie stenen en smeedijzeren hek dat het kasteel van Rambouillet omgeeft, levert dezelfde doorkijkjes op - deze keer op Servische en etnisch-Albanese onderhandelaars - en is even doeltreffend als dat in de VS als het erom gaat verslaggevers op een afstand te houden.

Chris Hill, Amerikaan en supervisor van de onderhandelingen in Rambouillet, was in Dayton de tweede man achter de speciale VS-afgezant Richard Holbrooke, en verpersoonlijkt de continuïteit tussen de twee pogingen om vrede te brengen in de Balkan. Dayton en Rambouillet hebben nog een gedeelde eigenschap: kleine groepjes Albanese demonstranten die buiten het hek om onafhankelijkheid van de Servische overheersing roepen.

Tot zover zijn er nog geen klachten genoteerd uit de monden van de vredesgedelegeerden, noch over de accomodatie, noch over het eten in Rambouillet - naar verluidt uitgebreide buffets, bereid door chefs die altijd komen voor de Franse president Chirac als deze het kasteel bezoekt. In Dayton werd de staat van de officierenonderkomens nors geaccepteerd, zoals ook het fast food, dat meestal staand naar binnen werd gewerkt op de basis zelf, in Packy's Sports Bar.

Kurt Schork verzorgt voor het persagentschap Reuters vanuit o.m. Sarajevo al jaren de berichtgeving uit voormalig Joegoslavië.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234