Zondag 05/02/2023

AchtergrondEnergie

Van 200 naar 1.000 euro voorschot: wat als uw voorschotfactuur opeens absurd hoog wordt?

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Bij veel mensen valt een torenhoge factuur met het voorschotbedrag voor energie in de (digitale) bus. Bij de Ombudsdienst voor Energie zijn dit jaar 20.000 klachten binnengekomen. Doe een tegenvoorstel, adviseert de ombudsman.

Ans Boersma

Annelies Van den Eynde kreeg van haar energieleverancier in september het bericht dat zij en haar partner voor het komende jaar per maand een voorschotbedrag van 960 euro moeten betalen. Een vierdubbele verhoging: ze betaalden 240 euro. Eerder werd het voorschot al verdubbeld. Een heldere uitleg over het aangepaste bedrag hebben ze niet gekregen. Het verbruik van de afgelopen twaalf maanden was niet veel hoger dan het jaar ervoor, en we gaan komend jaar waarschijnlijk minder verbruiken door energiebesparingen, zegt Van den Eynde.

Ze woont met haar partner in Antwerpen op een oppervlakte van 60 vierkante meter. Op het ingediende tegenvoorstel – een verdubbeling van het maandbedrag – hebben ze nog geen reactie ontvangen. “We betalen straks meer voor deze rekening dan voor onze kale huur”, reageert Van den Eynde. Ze proberen nu over te stappen op de digitale meter om zo per maand te betalen gebaseerd op het verbruik, maar de aanvraag hiervoor loopt vertraging op. Ze realiseert zich dat de winter niet het ideale moment is om over te stappen op een digitale meter, omdat de maandprijzen hoger zijn dan in de zomer. “Als we dit in mei al hadden geweten, hadden we hiervoor kunnen sparen. Maar hoeveel geld zet je dan opzij?”

Hoofdprijs

Annelies Van den Eynde is niet de enige met vragen. Op sociale media gonst het van de klachten over absurde voorschotbedragen en waar deze op gebaseerd zijn. Bij een aantal gebruikers veranderde het bedrag (van 120 naar 4.500, bijvoorbeeld) meteen drastisch na telefonisch contact met de energieleverancier. Een deel van de klachten gaat over mensen die bij het aflopen van hun vaste contract alleen nog maar kunnen overstappen naar een variabel contract. Vervolgens worden ze geconfronteerd met de hoofdprijs. Heel wat meldingen gaan over het eindeloos wachten op een eindfactuur. Dat ligt in lijn van wat ook de Ombudsdienst voor Energie ziet. Volgens ombudsman Eric Houtman gaat het om 30 procent van de klachten. Het zorgt voor financiële onzekerheid en frustratie bij mensen, zegt Houtman.

Bij de Ombudsdient voor Energie zijn dit jaar 20.000 klachten binnengekomen. Ter vergelijking: in 2021 waren dit er 9.088. Ombudsman Houtman behandelt de klachten. Hij werkt onverminderd door, ook op de zondag. “Zo ben ik nu bezig met een klacht van iemand bij wie het voorschot van 200 naar 1.000 euro ging per maand. In zijn klacht naar ons meldt hij dat hij op de website van de leverancier het bedrag slechts 20 procent naar beneden kan bijstellen. Dan moet hij alsnog 800 euro per maand betalen.”

De ombudsman stapt met de klacht naar de leverancier en probeert tot een oplossing te komen. “We tonen dan aan dat iemand bijvoorbeeld niet meer kan betalen dan 500 euro. Het is van belang om te blijven onderhandelen.” De ombudsman vindt het “storend” dat sommige leveranciers enkel bereid zijn voorgestelde bedrag met 10 of 20 procent te verminderen.

Voorschotten worden verhoogd om verrassingen bij een volgende jaarafrekening te voorkomen, zeggen leveranciers. “Het voorschot wordt zo nauwkeurig mogelijk berekend op basis van de informatie die op een bepaald moment beschikbaar is. Het geeft een goed beeld over wat klanten kunnen verwachten bij hun jaarfactuur”, reageert de woordvoerder van Engie. De klant kan het voorschot naar beneden bijstellen, maar moet dan mogelijk een groter bedrag betalen bij de jaarlijkse eindafrekening of bij latere herberekeningen.

Het voorschotbedrag is gebaseerd op een geschat verbruik, gebaseerd op de afgelopen twaalf maanden, en op de prijzen. Daar zit het probleem, zegt Eric Houtman. “Niemand kan op dit moment voorspellen hoe de prijzen eruit gaan zien.”

Tegenvoorstel

Houtman raadt niet aan om het voorschot simpelweg niet te betalen, zoals gebruikers op sociale media adviseren. Als mensen niet reageren op het voorgestelde voorschot en de rekening niet betalen, zullen op den duur aanmaningen volgen. “Probeer een tegenvoorstel te doen bij de energieleverancier: Ik ben bereid van 200 naar 400 te gaan, maar niet naar 800”, adviseert de ombudsman. De klant kan een tegenvoorstel doen binnen 16 dagen.

Het probleem nu met de behandeling van deze tegenvoorstellen is dat er veel vertraging op de lijn zit. Voor de goede orde: zolang er een beroep loopt tegen de energiefactuur en de leverancier nog geen reactie heeft gestuurd, mag het nieuwe voorschotbedrag niet geïnd worden. Ook mogen er dan geen aanmaningen gestuurd worden.

Volgens staatssecretaris voor Consumentenbescherming Eva De Bleeker (Open Vld) moet er snel duidelijkheid komen voor consumenten. Ze zegt dat ze de prijzen van energieleveranciers niet kan veranderen, maar wel kan bewerkstelligen dat energieleveranciers zeggen waar ze hun voorschot op baseren. “Zorg ten eerste dat duidelijk is waar het voorschot op gebaseerd is. En twee: als er vragen zijn, beantwoord ze dan.”

Een klein lichtpuntje: voor consumenten wordt het vergelijken van energietarieven vanaf november gemakkelijker. Alle vergelijkingssites zullen vanaf dat moment dezelfde methode gebruiken om de jaarkosten van contracten met een variabele prijs voor elektriciteit en gas te berekenen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234