Zondag 16/01/2022

AchtergrondCoronavirus

Valse veiligheid of vinger aan de pols: kunnen CO2-meters de besmettingscurve in scholen afvlakken?

Een leraar geeft les met een mondmasker aan, ook de leerlingen dragen een masker. In Vlaanderen moet dat dit schooljaar niet meer. Beeld ID / BAS BOGAERTS
Een leraar geeft les met een mondmasker aan, ook de leerlingen dragen een masker. In Vlaanderen moet dat dit schooljaar niet meer.Beeld ID / BAS BOGAERTS

‘Te duur’, ‘angstaanjagend voor kinderen’ en ‘nutteloos’. Hoewel de Vlaamse regering zich tegen een algemene verplichting van CO2-meters in scholen uitsprak, kochten heel wat onderwijsinstellingen de toestellen zelf aan. Welk verschil maken ze nu de mondmaskers in klaslokalen wegvallen?

Paul Notelteirs

“Onze directie is sterk begaan met de gezondheid van haar leerlingen en personeel, daar plukken we de vruchten van.” Rik Waumans, preventieadviseur bij het VTI in Aalst, klinkt trots wanneer hij toelichting geeft bij de gegevens die de twee circulerende CO2-meters in zijn schoolgebouw vorige week verzamelden. Tijdens de eerste dagen van het schooljaar werd nooit een CO2-waarde boven 876 ppm gemeten en lag de gemiddelde waarde rond 600 ppm, wat een uitstekend resultaat is.

Volgens Waumans zijn de cijfers op zijn school het resultaat van een uitgekiende ventilatiestrategie waarbij onmiddellijk ingegrepen wordt als de CO2-meters alarm slaan. “Bij een ppm-waarde die hoger dan 800 ligt, zetten we meteen alle ramen en deuren volledig open. In extreme gevallen wordt de klasgroep even naar buiten gestuurd om de ruimte te verluchten, al is dat nog maar één keer gebeurd.”

Het directieteam van de school uit Aalst maakte zelf het budget voor de aankoop van de CO2-meters vrij, maar niet alle onderwijsinstellingen zien het nut van de investering in. Sophie, die lesgeeft aan een school in Brussel, vertelt dat ze vaak op onbegrip stoot of zelfs uitgelachen wordt wanneer ze haar bezorgdheid over de luchtkwaliteit in de klaslokalen uit.

“De schoolbestuurders denken dat CO2-meters tot paniek bij studenten zullen leiden, maar mijn ervaring leert dat dat niet zo is.” Vorig jaar investeerde ze in een eigen toestel dat de luchtkwaliteit meet in de ruimtes waarin ze lesgeeft. Sindsdien voelt Sophie zich veiliger tijdens haar lessen, maar de politieke onwil om de toestellen overal in het onderwijs in te voeren, maakt haar boos. “Machthebbers schuiven hun verantwoordelijkheid af en rekenen op preventieadviseurs die niet altijd over de nodige kennis beschikken om verantwoorde keuzes te maken."

Vorig schooljaar besliste Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) dat scholen zelf mogen beslissen of ze in CO2-meters willen investeren. Daardoor zijn ze ook op zichzelf aangewezen om na te gaan welke toestellen ze kunnen kopen en of ze in aanmerking komen voor een (gedeeltelijke) terugbetaling. De overheid biedt daarbij wel een lijst aan met daarop de technische vereisten waaraan geschikte apparaten voldoen.

Die situatie leidde eerder deze week tot problemen toen bekend raakte dat de 125 CO2-meters die de stad Brugge voor haar scholen aankocht onbruikbaar waren. De goedkope toestellen maakten gebruik van een onbetrouwbare technologie en konden zo een vertekend beeld van de luchtkwaliteit geven, waardoor het volgens experts gevaarlijker was om ze op te hangen dan om helemaal geen CO2-meter in te schakelen.

Het is niet ondenkbaar dat andere scholen soortgelijke toestellen kochten, al kan niemand daar voorlopig uitsluitsel over bieden. De onderwijskoepels stellen de vraag niet aan de verschillende directieteams, waardoor de CO2-meters een onzekere component vormen.

Sciensano-viroloog Steven Van Gucht gelooft dat een meer gestroomlijnde aanpak van het ventilatiebeleid nuttig kan zijn. In de komende maanden zal de besmettelijke deltavariant namelijk sterk rondgaan bij kinderen die jonger zijn dan twaalf, die niet gevaccineerd werden en die elkaar momenteel zonder veel restricties ontmoeten. “In een ideaal scenario hang je in elk lokaal een CO2-meter op. Zelfs op plekken die doorgaans goed geventileerd zijn, bestaat er immers een kans dat de luchtkwaliteit soms slecht is. Dat komt omdat variabele factoren zoals de luchtdruk, de temperatuur en de windrichting ook een impact hebben op de CO2-waarden in ruimtes.”

Volgens Van Gucht is de dreiging van het coronavirus niet de enige reden waarom een focus op ventilatie en CO2-monitors waardevol is. Na een jaar zonder griepepidemie verwachten experts immers dat de ‘klassieke’ virussen de komende maanden een comeback maken en de scholen onder druk zullen zetten.

Met dat vooruitzicht pleiten huisartsenvereniging Domus Medica en Inge Van Trimpont, directeur van de Permanente Ondersteuningscel van de CLB’s, ervoor om kinderen jonger dan twaalf enkel te testen wanneer ze ernstig ziek zijn en om hen niet langer in quarantaine te plaatsen. Zij merken nu al op dat regio’s met een lage vaccinatiegraad veel besmettingen tellen en willen voorkomen dat het schooljaar voortdurend gehinderd wordt door test- en isolatiemomenten. “We moeten een evenwicht vinden tussen de coronamaatregelen en het welzijn van minderjarigen”, zegt Van Trimpont.

Van Gucht begrijpt de bezorgdheid over de situatie van jongeren, maar is het niet eens met het voorstel. Als we scholieren niet meer testen of in quarantaine plaatsen, sluiten we volgens hem onze ogen voor een deel van de epidemiologische situatie in ons land. “Jongeren worden doorgaans niet erg ziek van het virus, maar ze kunnen wel kwetsbare mensen besmetten. De komende maanden worden nog een zure appel om door te bijten, waarbij we de besmettingscurve zo laag mogelijk moeten houden. Klasbubbels en ventilatiesystemen zullen ons daarbij helpen, net als CO2-meters.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234