Vrijdag 01/07/2022

Valse vaas breekt Christie's duur op

kunsthandel

veilighuis veroordeeld door londense rechter

Ze was dan wel de dochter van Canada's rijkste man, echt veel van antiek kende Taylor Lynne Thomson niet. Dus vroeg ze Christie's om raad. Ze ging weer huiswaarts met twee achttiende-eeuwse vazen waarvoor ze maar liefst 3 miljoen euro neertelde. Dat de vazen mogelijk niet waren wat ze beweerden te zijn, komt Christie's nu bijzonder duur te staan. Een Londense rechter sprak een vonnis uit dat de kunstmarkt op zijn grondvesten doet daveren.

Wat mag je eigenlijk verwachten als een expert van een gereputeerd veilinghuis zijn licht laat schijnen over een voorwerp? Als die expert zegt dat het voorwerp in kwestie zeker een Picasso is, mag je dat oordeel dan blindelings vertrouwen? Tophuizen als Christie's en Sotheby's vinden dat ze alleen een opinie aanbieden.

Over deze hele kwestie, die de kern van de kunsthandel raakt, draait het nu al drie jaar durende geschil tussen Thomson (45) en Christie's. In 1994 had Thomson twee rijkelijk versierde porfieren vazen gekocht via Christie's. Het venduhuis had ze als midden achttiende-eeuws aangeprezen, ontworpen door architect Ennemond-Alexandre Petitot voor de hertog van Parma, geen twijfel mogelijk.

De interesse op de veiling was groot. Thomson haalde het uiteindelijk. In 1998 vertelde kunsthandelaar Ariane Dandois aan Thomson dat de vazen eigenlijk maar negentiende-eeuwse imitaties waren, 50.000 dollar waard.

Christie's liet daarop het bronzen beslag van de vazen onderzoeken en daaruit bleek inderdaad dat de vazen "zeer waarschijnlijk op het eind van de negentiende eeuw" waren gefabriceerd. Niettemin bleef het veilinghuis volhouden dat ze echt waren. Taylor Lynne Thomson stapte naar de rechter.

Christie's bracht een hele batterij deskundigen in stelling die de achttiende-eeuwse oorsprong bevestigden. Het negentiende-eeuwse brons was van een restauratie, klonk het. Ook de rechter vond dat waarschijnlijk, hij schatte de kans dat het achttiende-eeuwse vazen waren zelfs op 70 procent. Maar waarschijnlijk wil nog niet zeggen zeker. Dat het Petitot-vazen waren voor de hertog van Parma, zoals Christie's beweerde, is mogelijk maar daarvoor bestaat "niet het minste bewijs", aldus de rechter. De catalogus "blies het op" en gaf "een onvolledig beeld" door te verzwijgen dat de vele imitaties van dit soort vazen expertises bijzonder moeilijk maken. De onervarenheid van Thomson speelde een rol in het vonnis. Volgens de rechter had het veilinghuis haar moeten waarschuwen "dat ze een risico liep door een hoog bedrag voor de vazen te betalen".

Bovenop de gerechtskosten, een slordige 2 miljoen euro, moet Christie's nog een potige schadevergoeding betalen, een bedrag dat de rechter in juni vastlegt: iedereen gaat ervan uit dat het meer dan 4 miljoen euro zal zijn.

Het kruim van de kunst- en antiekhandelaars heeft deze zaak met argusogen gevolgd. De revolutionaire uitspraak zal ongetwijfeld haar weerslag hebben op de kunstprijzen. Als er ook maar een zweem van twijfel rijst over de authenticiteit van een stuk, dan zal de verkoper, of het veilinghuis dat namens de verkoper optreedt, dat moeten bekendmaken, zeker als de koper een beginneling is. Dat is niet leuk voor de verkoper want twijfels over de echtheid hebben de vervelende neiging de prijs omlaag te halen. Veilinghuizen hebben totnogtoe altijd de verkopers in de watten gelegd. Voortaan moeten ze ook de kopers met zorgen omringen.

(RP)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234