Zondag 20/06/2021

AchtergrondCoronavaccins

Valse start voor vaccinatiecentra: groot deel genodigden komt niet opdagen

Het is kalm bij het vaccinatiecentrum van Overijse. Beeld Tim Dirven
Het is kalm bij het vaccinatiecentrum van Overijse.Beeld Tim Dirven

Databanken die haperen, uitnodigingen die te laat of verkeerd worden verstuurd. De vaccinatiecentra kennen een rammelende start. Ondertussen blijkt ook dat AstraZeneca in april, mei en juni slechts de helft van de met de EU afgesproken hoeveelheid vaccins kan leveren.

De helft van de mensen die een uitnodiging hadden gekregen, kwam maandag niet opdagen in Overijse. De eerste dag in het vaccinatiecentrum was er geen overdonderend succes, geeft Dirk Devroey aan, VUB-professor en voorzitter van de Eerstelijnszone Druivenstreek.

Overijse stond niet alleen met die valse start. Eind vorige week bleek al dat een derde niet was komen opdagen in het vaccinatiecentrum in Veurne. In Brussel kwamen er nog maar 3.000 van de 11.000 mensen opdagen die waren uitgenodigd waren. “Ook op andere plaatsen kregen we gelijkaardige meldingen”, zegt woordvoerder Joris Moonens van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Wat is er aan de hand?

Verouderde lijsten

De oorzaak ligt bij haperende databanken. In de huidige fase wordt in de centra medisch personeel uit de eerste lijn gevaccineerd, zoals huisartsen en thuisverpleegkundigen. Om hen te contacteren, worden lijsten van het Riziv gebruikt, maar die zijn niet altijd up-to-date. Door het gebruik van algemene of verouderde e-mailadressen en telefoonnummers kwamen een aantal uitnodigingen niet toe bij de persoon in kwestie.

Bovendien werden de gegevens niet altijd tijdig gelinkt aan die van Vaccinnet, waar wordt bijgehouden wie al een vaccinatie heeft gekregen. Bepaalde verpleegkundigen en dokters die al een inspuiting hadden gehad in een woon-zorgcentrum of ziekenhuis, werden onterecht voor een tweede keer opgeroepen. In Kortrijk, waar eveneens een derde van de genodigden niet kwam opdagen, wijst burgemeester Ruth Vandenberghe (Open Vld) dat aan als de voornaamste reden voor het ‘absenteïsme’.

Tot slot werden de uitnodigingen ook rijkelijk laat uitgestuurd. Pas vanaf woensdag vertrokken de mails en sms’jes met de uitnodigingen. “Mogelijk is een deel van de mails in de spam terechtgekomen of konden mensen zich niet meer vrijmaken”, zegt Devroey.

De reden? Het uitnodigingssysteem van de overheid, Doclr, raakte maar niet gelanceerd. Pas half januari werd de openbare aanbesteding uitgestuurd om het systeem op poten te zetten, na een erg aarzelende start van de vaccinatiecampagne (DM 16/01). Vanaf midden vorige week pas was het bruikbaar. Vrijdag bleek ook al dat in Brussel per ongeluk een niet-prioritaire groep was uitgenodigd. Het wordt nog volop op punt gezet.

‘Geen grote zorgen’

Vlaams minister voor Welzijn Wouter Beke (CD&V) maakt zich geen grote zorgen. “We hebben onze centra geopend nog voordat alles perfect op punt stond, omdat we geen vaccins nodeloos wilden laten liggen”, zei hij in het parlement. Door de beperkte volumes kan er ook vrij eenvoudig worden bijgesteld. In de meeste vaccinatiecentra worden momenteel 100 à 200 prikken per week gezet.

Reservelijsten werden aangesproken zodat alle spuitjes ook effectief geplaatst kunnen worden. Ook hebben bepaalde vaccinatiecentra het initiatief genomen om mensen die niet opdaagden op te bellen, met succes. “Die strategie gaan we verder toepassen”, zegt Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid.

Leveringen

Intussen is de vaccinatiecampagne nog altijd niet op kruissnelheid. Minister Beke verwijst naar de haperende leveringen. Terwijl Vlaanderen de komende weken kan rekenen op telkens ongeveer 60.000 dosissen van Pfizer, slabakken de leveringen van AstraZeneca en Moderna. “Een gigantisch probleem”, zegt hij. “Het is frustrerend dat Europa niet steviger een vuist maakt.”

Het gevolg: de vaccinatie van het grote publiek, te beginnen bij de 65-plussers, zal pas van start kunnen gaan in week van 22 maart of die van 29 maart, zo zei Beke in het parlement. In de eerdere aankondigingen was altijd sprake van ‘begin maart’.

Ook in april, mei en juni zal men alvast rekening moeten houden met minder vaccins van AstraZeneca. Het Brits-Zweedse bedrijf heeft de EU gewaarschuwd dat de levering ook in het tweede kwartaal zal tegenvallen, zei een EU-bron tegen persbureau Reuters. In het contract dat AstraZeneca met de Europese Commissie heeft gesloten, staat dat de fabrikant 180 miljoen doses levert. Dat zullen er nog geen 90 miljoen worden. De vaccinmaker zou tegen eind september de achterstand kunnen inlopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234