Maandag 25/05/2020

Vakbonden krijgen dan toch tax shift

De federale regering maakt wel degelijk werk van een nieuwe tax shift. Dat is de boodschap die premier Charles Michel (MR) klaar heeft voor de vakbonden die hij morgen ontvangt. Ook Open Vld toont zich intussen voorstander.

Wat wordt er besproken?

Morgen is het opnieuw een cruciale dag voor het sociaal overleg. Het kernkabinet ontvangt voor het eerst deze legislatuur de sociale partners. Na de sociale onrust van de voorbije maanden, verwachten de vakbonden en werkgevers een duidelijk signaal van de regering. Eerst en vooral willen de sociale partners duidelijkheid over hoe groot de speelruimte is voor de loononderhandelingen en het optrekken van de laagste uitkeringen. Ze willen van de regering garanties dat hun advies ook gehonoreerd wordt. Allicht zal de regering hen alle vrijheid geven over het loondebat en ook duidelijk het budget bepalen voor de laagste uitkeringen. Maar daarbovenop eisen de vakbonden dat de regering klare wijn schenkt over "een eerlijke verdeling van de lasten". Wat de ploeg-Michel met andere woorden van plan is met de tax shift.

Is de regering dan eensgezind over de tax shift?

Intussen is duidelijk geworden dat alle coalitiepartners gewonnen zijn voor een tax shift, ondanks eerdere tegenkanting van Open Vld. Dat zal morgen ook de boodschap zijn aan de vakbonden. "De fiscale hervorming staat in het regeerakkoord. Dat is niet zomaar bladvulling", zegt Open Vld-senator Lode Vereeck. "Het is niet zo dat wij daarvan nog moeten overtuigd worden, zoals sommigen beweren." Al reageerde niet iedereen aan de partijtop gisteravond even enthousiast op de woorden van Vereeck.

De liberalen wijzen een vermogenswinstbelasting af omdat het een weinig productieve symboolmaatregel zou zijn. Bovendien houden ze hun hart vast voor een belastingverhoging. Wat ze wel willen is het tax shift-debat voeren in het kader van een ruime fiscale hervorming. Bovendien leeft het besef dat de perceptie bijgestuurd moet worden. Het been koppig stijf blijven houden net voor de belangrijke vergadering met de sociale partners, is weinig zinvol.

Komt die tax shift morgen op tafel?

Vereeck vraagt wel enig geduld. Eerst moet de 'eerste tax shift' nog volledig geïmplementeerd worden. Volgens de begrotingsspecialist van de partij zal er in eerste beweging al meer dan 3 miljard euro worden vrijgemaakt. Het gaat dan onder meer over hogere accijnzen op diesel, tabak en alcohol (700 miljoen euro), de vennootschapsbelasting op intercommunales (230 miljoen), de kaaimantaks (250 miljoen), de hogere bankentaks (150 miljoen) en de strijd tegen fiscale fraude (250 miljoen). Daarna kan ook werk gemaakt worden van een 'globale fiscale hervorming'.

Daarvoor is minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) momenteel naarstig aan het werk. Hij maakt een overzicht van alle mogelijke pistes voor een tax shift, die hij ook grondig laat doorrekenen. Op basis daarvan kunnen alle partijen daarvan hun voorkeur uitspreken, waarna het debat kan beginnen. Ondertussen draait de studiedienst van CD&V overuren om eigen voorstellen uit te werken. Over de concrete inhoud of timing geraakt bijzonder weinig bekend.

Dat de regering morgen een concreet plan op tafel legt voor tax shift is sowieso uitgesloten. Daarvoor is het werk simpelweg te complex. Toch vragen de bonden om "concrete engagementen". Mogelijk stelt de regering een speculatietaks voor, zodat ze kunnen tonen dat hun engagement ernstig is.

Wat is die speculatietaks?

VBO-voorzitter Pieter Timmermans lanceerde begin deze week het idee van een speculatietaks. "Het zou tegemoet komen aan nood aan fairness in de fiscaliteit", stelde hij in De Standaard. Momenteel bestaat er al een belasting op speculatie van 33 procent. Alleen is de regelgeving nogal flou. Kort samengevat: wat afwijkt van 'normale' transacties, wordt beschouwd als speculatie. In de praktijk komt de taks alleen naar boven als de fiscus bij een controle zijn oog daarop laat vallen. Waarna vaak stevige discussies volgen tussen de fiscus en de aandeelhouder.

In het voorstel van Timmermans zouden aandelen die binnen de drie maanden verkocht worden tegen 25 procent belast worden. Dat voorstel heeft tenminste het voordeel van de duidelijkheid.

Ligt de sleutel bij de speculatietaks?

Het grote voordeel van de speculatietaks is dat die steun vindt bij de bonden, de werkgevers en de regering. Bij CD&V wordt het "een zeer interessant idee" genoemd. De maatregel spaart de middenklasse en wie oprecht wil investeren. Voor de werknemers is dit een signaal dat het grootkapitaal wordt aangepakt. "Noem het gerust een goktaks", zegt Marc Leemans van het ACV, die er meteen aan toevoegt dat de termijn moet opgetrokken worden naar minstens zes maanden.

Maar zowel bij het ABVV als het ACV klinkt het dat dit maar een klein onderdeel kan zijn van een groter pakket aan maatregelen. Volgens berekeningen van het VBO zou een speculatietaks 200 miljoen euro kunnen opleveren. Ruim onvoldoende om bijvoorbeeld de loonlasten te laten dalen. Een speculatietaks zou daarom in eerste plaats een symboolmaatregel zijn van de regering om te tonen dat het menens is.

Al blijft het de grote vraag of de maatregel ook effectief op tafel komt. Open Vld en N-VA hebben niet veel zin om zich al te laten vastpinnen op één concrete maatregel nog voor het echte debat over de fiscale hervorming wordt aangegaan.

Gaat het volstaan?

De bonden hebben laten weten dat ze tot eind januari geen nieuwe acties zullen aankondigen. Zo is de lont min of meer uit het kruitvat. Dat geeft de regering iets meer ademruimte om op het moeilijke dossier vooruitgang te boeken. Maar tegelijk waarschuwen ze: als de regering geen antwoord klaar heeft, dan hangen nieuwe acties weer in de lucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234