Donderdag 12/12/2019

'Vaiana moest haar stunts zelf doen'

John Musker (63) en Ron Clements (63) zijn met Vaiana aan hun zevende Disney-film toe. Hun nieuwste prinses heeft een realistisch lichaam en is niet op zoek naar een man. Maar er is ook kritiek.

Vaiana heeft al lof geoogst omdat de Disney-prinses geen wespentaille heeft. Maar de tekenfilm stoot ook op kritiek van de Polynesiërs, op wier mythologie het verhaal is gebaseerd. Zij vinden het personage van halfgod Maui, met zijn overgewicht, onder meer te stereotiep afgebeeld.Iets wat de makers nochtans probeerden te vermijden.

Oudgedienden John Musker en Ron Clements, die onder meer De kleine zeemeermin en Aladdin op hun gemeenschappelijk palmares hebben staan, maakten daarvoor een lange studiereis naar de Stille Oceaan. Ze werden er ingewijd door een 85-jarige lokale culturele adviseur. Zijn woorden: "Jarenlang zijn wij opgeslokt door jullie cultuur. Kunnen jullie nu voor een keer eens opgeslokt worden door de onze?"

John Musker: "We hebben geprobeerd om de stereotypes te vermijden en trouw te blijven aan de waarden van de eilanden, namelijk familie en natuur. Ter plekke hebben we geleerd dat de oceaan er mensen met elkaar verbindt en niet verdeelt. Op die basis zijn we beginnen te schrijven aan een verhaal."

Is de verleiding niet groot om toch terug te grijpen naar de stereotypen?

Ron Clements: "Zeker, daarom zijn we onze plaatselijke adviseur blijven consulteren. Elke week hadden een Skype-gesprek met de Oceanic Story Trust, een groep locals die mee waakten over het verhaal en de culturele verwijzingen. Het is natuurlijk geen documentaire, maar wel een distillatie van hun eeuwenoude verhalen. Daarom hoop ik dat ze zich zullen herkennen in het resultaat. Dat het niet alleen onze, maar ook hun film wordt."

Hoe zijn jullie in de Stille Oceaan terechtgekomen?

Musker: "Ik was op zoek naar een setting waar Disney nooit eerder was geweest. Hawaï is voor veel Amerikanen herkenbaar, de Polynesische eilanden veel minder. Ik heb het leren kennen door de verhalen van Herman Melville en Joseph Conrad, die zich afspeelden in de Stille Zuidzee. Maar ik hou ook van de emotionele, levensechte schilderijen van Gauguin. Dat leek me een intrigerend, rijk decor om een film te plaatsen. Daarom ben ik veel over de mythologie gaan lezen en zo ontdekte ik de verhalen over halfgod/gedaanteverwisselaar Maui. Met zijn vishaak heeft hij de eilanden uit de zee opgetrokken. Dat sprak tot mijn verbeelding."

De film draagt de naam van het hoofdpersonage, Vaiana. Maar in de VS heet hij Moana. Vanwaar die gedaantewisseling?

Clements: "Moana betekent 'oceaan' in de Maori-taal. Maar dat woord is in verschillende Europese landen gepatenteerd, zodat we het niet als filmtitel kunnen gebruiken. Daarom kozen we voor Vaiana, het Tahitische woord voor water."

Musker: "Maar in Europa draaien er vaak twee versies in de bioscoop: de gedubde en de originele. Daarom hebben we onze stemacteurs Dwayne Johnson en Auli'i Cravalho hun tekst twee keer laten inlezen. Om alle Moana's te vervangen door Vaiana's."

Vaiana: die naam klinkt een beetje als een vrouwelijk lichaamsdeel.

Musker: "Daar heb ik nooit bij stilgestaan. (lacht) Laten we hopen dat het geen issue wordt."

Beschouwen jullie Vaiana als deel van dezelfde traditie als Sneeuwwitje en De kleine zeemeermin?

Musker: "De traditionele Disney-sprookjes vertellen een romantisch verhaal, dit is heel anders. Vaiana moest een actiefiguur zijn, die ook echt in staat was om stunts te doen en haar mannetje te staan. Daarom kreeg ze een realistisch lichaam. Zodat ze er niet uitziet alsof ze door het eerste beste zuchtje wind omvergeblazen kan worden."

Clements: "Veel Disney-films gaan over jonge meisjes en hun problemen met opgroeien. Vaiana ook, maar het hoofdpersonage toont een spirit en vastberadenheid die Disney nooit eerder heeft gebracht. We proberen wel tijdloos te blijven. De film heeft dan wel hedendaagse referenties, maar het verhaal speelt zich 2.000 jaar geleden af. Die traditie van fantasie en magie blijft de basis."

Dit is jullie eerste film in 3D. Was dat een small step of een giant leap?

Musker: "Wij zijn oude honden die nieuwe trucjes leren. Het hele productieproces van een computergeanimeerde film verloopt vandaag anders. We hebben dus veel moeten leren van de animatoren die hebben gewerkt aan films als Tangled en Frozen. Grappig, want vaak zijn zij groot geworden met De kleine zeemeermin en Aladdin. Wij hebben hun interesse in animatie gewekt. De rollen zijn nu omgedraad."

Vaiana, vanaf woensdag in de zalen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234