Woensdag 05/10/2022

Nucleair akkoord

Vaarwel, Iraanse kernkoppen

null Beeld © AFP
Beeld © AFP

De internationale grootmachten hebben een akkoord bereikt met Iran. Het nucleaire programma van het land zou zo worden hervormd dat het niet kan worden ingezet voor kernwapenproductie.

MAARTEN RABAEY

"We hebben oplossingen gevonden voor de sleutelparameters van een gezamenlijk, allesomvattend actieplan", verklaarde EU-buitenlandchef Federica Mogherini gisteravond trots in Lausanne, waar acht dagen lang intens was onderhandeld tussen de grootmachten en Iran over de stapsgewijze afbouw van zijn nucleair programma, in ruil voor een opheffing van de sancties. "Oplossing gevonden, klaar om tekst meteen op te gaan stellen", twitterde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Javad Zarif, gisteravond.

Amerikaans president Barack Obama reageerde vanuit Washington enthousiast. Als dit akkoord wordt uitgevoerd, "dan snijdt het Iran de pas af" om nog langer kernwapens te produceren, zei hij op een inderhaast bijeengeroepen persconferentie vanuit de Rose Garden in het Witte Huis.

Het akkoord verhindert dat Iran nog plutonium of uranium van wapenkwaliteit kan produceren. Bovendien zou het Internationaal Atoomagentschap, gevestigd in Wenen, "ongeziene controles" kunnen uitvoeren. "Als Iran zou bedriegen, komt de wereld het meteen te weten", zei Obama nog. "Als dit raamakkoord tot een finaal, allesomvattend akkoord kan leiden, dan zal het ons land, onze bondgenoten, onze hele wereld, een stuk veiliger maken."

Het Witte Huis verspreidde daarna meteen het vier pagina's tellende akkoord, een stappenplan om alle mogelijke militaire nucleaire technologie te ontmantelen onder toezicht van het Atoomagentschap.

Afbouw van uraniumvoorraden

Concreet zouden de Iraanse centrifuges om uranium te verrijken, een proces waarmee ook de grondstof voor een kernwapen kan worden gemaakt, met twee derden worden afgebouwd. Het Atoomagentschap zou toezicht houden op het ontmantelen van de apparatuur. De voorraden van de bestaande nucleaire brandstof zouden worden ingeperkt van 10 ton laagverrijkt uranium vandaag tot 300 kilogram, en dat gedurende vijftien jaar. In die periode mag het land ook geen uranium verrijken boven een bepaald percentage, waardoor de nucleaire brandstof enkel burgerlijke doelen kan dienen.

Alleen in de verrijkingscentrale van Natanz mag nog gecontroleerde verrijking voor burgerlijke doeleinden plaatsvinden. Bovendien mag dat daar alleen gebeuren in de eenvoudige centrifuges, nog een garantie dat ook daar geen militair programma kan plaatsvinden. De hoogwaardige centrifuges van Natanz zullen aan het Atoomagentschap moeten worden overgedragen.

Er werd ook een doorbraak bereikt om de omstreden reactor van Arak, waar plutonium van wapenkwaliteit zou kunnen worden gemaakt, om te vormen tot een civiele reactor. Alle aanwezige brandstof daar zou naar het buitenland worden gebracht.

Het Atoomagentschap zou ook gedurende een kwarteeuw toezicht mogen houden op de Iraanse uraniummijnen. Als Iran eind juni het akkoord ondertekent, verbindt het zich er ook toe om na de controleperiode van 25 jaar geen kernwapens meer te produceren.

De reden dat het regime in Teheran bereid is om over te gaan tot toegevingen, is dat zijn economie op haar laatste benen loopt. In ruil voor Irans knieval zijn de grootmachten bereid om internationale sancties geleidelijk op te heffen, wanneer het stappenplan verifieerbaar wordt uitgevoerd. Het raamakkoord houdt wel een slag om de arm: als Iran een stap niet uitvoert, kunnen de sancties weer van kracht worden.

Het akkoord is de grootste gelegenheid tot toenadering tussen het westen en Iran sinds de revolutie van 1979, toen ayatollah Khomeiny alle banden met het westen verbrak.

Alleen Israël en de Amerikaanse Republikeinen blijven een erg wantrouwige houding aannemen tegenover de Iraanse beloftes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234