Donderdag 22/10/2020
Ann De Craemer.Beeld Eric De Mildt

Taalblog

Uw toep verdient geen juichklap, Stichting Nederlands!

Ann De Craemer is schrijfster en columniste. Sinds vrijdag ligt het boek 'Heerlijk Helder. Weg met krommunicatie!', dat ze samen met Jan Hautekiet schreef, in de winkel. Vandaag heeft ze het over de volgens haar nutteloze strijd tegen Engelse leenwoorden.

We kunnen niet zeggen dat de allereerste Week van het Nederlands niet gonst van de bedrijvigheid. Er is een kersverse Dikke Van Dale en een nieuw Groen Boekje; er werd een Dialectloket geopend waaraan ik inmiddels verslaafd ben; (er is, geheel en al tussen haakjes uiteraard, het Heerlijk Helder-boek dat Jan Hautekiet en ikzelf schreven), en morgen wordt tijdens ReyersTaal in Antwerpen de Grote Prijs Jan Wauters uitgereikt.

Maar gisterenavond bereikte me ook taalkundig nieuws waarvan ik met enige goodwill het schurft zou kunnen krijgen. Op de Facebookpagina van de Week van het Nederlands las ik dit: "Juichklap. Dat woord stelt de Stichting Nederlands voor als alternatief voor 'high five'. Het is één van de 7000 'overbodige' Engelse woorden in Op-en-Top Nederlands. Redacteur Dick van Zijderveld overhandigde vanmiddag het boekje aan Geert Joris van de Taalunie. Ook beschikbaar als toep (app): www.vindpunt.nl. Welk Engels woord moeten ze volgens jou in het Nederlands meteen afschaffen?"

Juichklap. Het staat er dus écht. De Stichting Nederlands, zo leert Wikipedia, is een organisatie die zich verzet tegen de overvloedige instroom van Engelse woorden in de Nederlandse taal. Op haar site vind je een woordenlijst met als titel '2400 x onnodig Nederlands'. Een burn-out heet er 'opbrandsyndroom'; een push-up beha een 'opduwbeha'; een tiebreak een 'beslissingswedstrijd' en downloaden 'binnenhalen'.

Maar juichklap, dus! Ik zie bij dat woord meteen de beeltenis van pater Luc Versteylen opdoemen, die het niet wilde hebben over 'klaarkomen' maar over 'juichen'. Een app moeten we volgens 'Op-en-Top Nederlands' een 'toep' noemen, maar dat zal in Vlaanderen alvast een betekenisprobleem opleveren: een 'toep' is er in de spreektaal (onder andere) ook een 'dop'. En stel nu dat een of andere gek tegen u zegt: 'Hé, dat is een geweldige toep, die moet je echt binnenhalen!' - gaat u het dan ook niet in Keulen horen donderen, of (hier spreek ik voor mezelf) de aandrang voelen uw gesprekspartner een toep tegen zijn bakkes te geven?

De toep die hoort bij het boek Op-en-Top Nederlands heet voluit Vindpunt en Meldpunt Overbodige Nederlandse Leenwoorden. Koot & Bie, zo zei een Facebook-vriend me, hadden die naam niet beter kunnen bedenken. Spot on - en zelf vind ik dat enige taalkundige overbodigheid had kunnen worden vermeden door het te hebben over een 'Vind- en Meldpunt'. Maar all right, laat ons gewoon even kijken naar de Nederlandse alternatieven voor Engelse leenwoorden die de toep voorstelt:

babyboomer: geboortegolver
deadline: tijdschreef
nerd: stuudhaspel
sandwich: dubbeldekker
videoclip: popvideo
joggen: sjokhollen
brainstorm: ideeënregen

Koot & Bie, kom terug! Als deze woorden geen schitterende sketch kunnen opleveren, weet ik het ook niet meer. Eigenlijk heb ik bijna medelijden met mensen die hun tijd verdoen met deze nutteloze strijd tegen Engelse leenwoorden. Ze menen dat de invloed van het Engels de dood van het Nederlands zal betekenen, maar die overtuiging geeft blijk van een schromeloze onderschatting van de kracht van onze moedertaal. Het zijn net dit soort taalzuiveraars die met hun kerktorenpurisme het Nederlands als een dood organisme behandelen, terwijl spreektaal lééft en een spons is die voortdurend woorden opneemt - maar ook afstoot. Een taal kan je niet in quarantaine plaatsen. Taal ademt, en wie zich daartegen verzet, heeft van de schoonheid van taal niets begrepen.

Een beetje chillen, dus, Stichting Nederlands, en een high five voor het springlevende Nederlands!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234