Dinsdag 06/12/2022

United Colours Of Africa

In Ghana wordt de traditionele kleermakerstraditie in stand gehouden door een vereniging met een nobel doel voor ogen: Global Mamas wil Afrikaanse vrouwen financieel onafhankelijk maken. Een voorbeeld van ethische mode.

Door Cath Clarke

Bij de kleermaker een pak op maat laten maken, het is niet meer van deze tijd. Toch niet in Europa. De kleermakers zijn vervangen door modeontwerpers, wier namen net zo bekend zijn als de sterren die bij hun modeshows op de eerste rij zitten.

Maar in Ghana, waar vrouwen altijd fraai uitgedost zijn, vind je op elke straathoek een naaister die aan haar naaimachine een traditionele outfit zit te stikken. Ook hier is hun bestaan bedreigd, want veel Ghanese vrouwen kiezen steeds vaker voor westerse kledij. In het stadje Cape Coast, op drie uur rijden van de hoofdstad Accra, doet Esther Gyepin-Garbrah gouden zaken met haar winkel My Redeemer Liveth Fashion.

Gyepin-Garbrah werkte een paar jaar geleden van 's morgens vroeg tot een stuk in de nacht om geld te sparen, zodat ze haar eigen zaak kon beginnen. Een gevecht. Nu vertelt ze een leuker verhaal. Naast haar vaste klanten is ze sinds kort ook aan de slag voor Global Mamas, een vereniging opgericht door twee Amerikaanse vrouwen die voor de naaisters en batikverfsters een markt buiten Ghana willen creëren. Hun missie: vrouwen financieel onafhankelijk maken.

Renae Adam, medeoprichtster van het project, kwam tien jaar geleden als vrijwilligster naar Cape Coast. Ze keerde ontgoocheld terug naar huis, door de overvloed aan trainingscursussen georganiseerd door ngo's. "Hier werken ongelooflijk goeie naaisters die helemaal geen training nodig hebben", zegt Adam. "Het enige wat ze nodig hebben, zijn afzetmarkten, zodat hun business kan groeien."

Vandaag zijn er 47 kleine bedrijfjes die de diensten van een tweehonderdtal vrouwen van de stal van Global Mama inhuren. De kleren die ze maken zijn niet traditioneel West-Afrikaans, maar ze gebruiken wel de lokale batiktechniek, kleurrijk en fel, perfect voor zomerjurken.

Nog mooier is de kinderkledij, Global Mama's best verkopende productlijn. Ideale kerstcadeau's. Perfect zijn de spullen niet, maar de jongensshirts bedrukt met apengezichten en hagedissen zien er prachtig uit. Voor meisjes zijn er omkeerbare jurkjes: de ene kant is blauw met sterren, op de andere kant is een oranje zon gedrukt.

Gyepin-Garbrah is optimistisch over de toekomst: "Ik heb al zoveel dingen bijgeleerd, nu kan ik doen wat ik wil." Als ze een grote bestelling van Global Mamas krijgt, besteedt ze het werk uit aan andere naaisters. Ze traint ook de nieuwelingen. Ze wijst naar een meisje dat bijna drie jaar stage gelopen heeft. "Ik ben zo blij, want ze werkt heel snel", vertelt ze stralend.

Global Mamas heeft een fair-tradecertificaat en verkoopt spullen in de VS en via hun website. Gyepin-Garbah's meest recente en tevens grootste job waren de zomerjurken voor Topshop, een nieuwe klant. De Britse kledinggigant bestelde afgelopen zomer jurken, tassen en babykledij. Global Mamas tekende voor het winnende ontwerp voor een wedstijd georganiseerd door het Britse fair-tradeconsortium Tabeisa, en dat maakte indruk. Hoewel hun eigen garanties voor fair trade en mensenrechten onlangs nog in vraag werden gesteld, heeft Topshop beloofd dat ze zeker gaan bijbestellen bij Global Mamas.

Een bezoek aan de naaisters is een ongewone aankoopervaring. Maten worden netjes opgeschreven in een notitieboekje, maar meer gedetailleerde instructies, bijvoorbeeld hoe de kraag moet zijn, worden in het geheugen opgeslagen.

Toeristen hebben al lang begrepen dat een goede naaister probleemloos een ontwerp uit een magazine kan namaken. Maar voor de meeste Ghanese vrouwen staat modieus synoniem met westers, en dus worden goedkope kleren geïmporteerd uit Azië, of tweedehands uit de VS. De regering is zo bezorgd over de effecten op de textielindustrie dat ze een National Friday Wear gelanceerd heeft om bedienden aan te moedigen één keer per week traditionele kledij te dragen op het werk.

Batiksters Elizabeth Ampiah and Emma Myers runnen het succesvolste bedrijf van alle Global Mamasondernemingen. De twee vrouwen ontmoetten elkaar twintig jaar geleden in een fabriek, volgden batikcursussen en startten een bedrijf dat nu het meeste materiaal voor Global Mamas aanlevert. De vrouwen grappen dat zij vroeger geld aan hun echtgenoot moesten vragen, maar dat het weldra omgekeerd zal zijn. Vorig jaar verdienden ze 9.229 euro, erg veel in een land waar een jaarlijks inkomen van 340 euro de norm is. In hun atelier op het strand geven ze batikworkshops. Beide vrouwen bouwden een huis in de buurt, en volgend jaar willen ze een auto kopen.

Global Mamas is een kleinschalig project in een land waar, volgens Oxfam, 42 procent van de bevolking, bijna tien miljoen mensen, leven van minder dan één dollar per dag. Maar deze projecten kunnen een groot verschil maken. Oxfam rekende uit dat als Afrika, Oost-Azië, Zuid-Azië en Zuid-Amerika de export met een procent zouden verhogen, dat inkomsten zou opleveren die 128 miljoen mensen uit de armoede zou kunnen helpen.

Iedereen die kleren koopt en zich afvraagt wie die kleren maakt, hoeft niet verder zoeken dan Esther Gyepin-Garbrah en Global Mamas. Zij zijn modellen van ethische mode. n

INFO

Bestellen kan via de website www.globalmamas.org.

U kan er ook verhalen van medewerksters lezen, zien welke producten ze gemaakt hebben en hen een mailtje sturen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234