Dinsdag 01/12/2020

Unieke cadeauboekjes van Hugo Claus

Kunsttijdschrift 'Vlaanderen' brengt verrassend, onbekend werk van een speelse Hugo Claus: van amoureuze romannetjes in één exemplaar tot collages en beeldverhalen zonder woorden.

Kitty, een meisjesroman, is letterlijk uniek. Claus (1929-2008), die een stormachtige verhouding had met actrice Kitty Courbois, knutselde alleen voor zijn vlam in het begin van de jaren 1970 een romannetje in elkaar van 54 bladzijden. Het is alom geweten dat deze amour fou aan de grondslag ligt van Claus' roman Het jaar van de kreeft (1972). Maar je moet het Clausnummer van het kunsttijdschrift Vlaanderen lezen om de unieke liefdespostille voor Kitty te ontdekken. Clauskenner Georges Wildemeersch gaat dieper in op de inhoud van de guitige damesroman in oranje omslag en citeert enkele markante passages: "Kitty las in het boek / Het was een schoftenstreek tegenover / Kitty / dit boek / MAAR / Ze vond het /het beste boek dat ze ooit had gelezen."

Kris Landuyt van de Antwerpse boekhandel De Slegte en notoir bibliofiel maakte een prachtig themanummer rond allerlei boekprojecten en projectjes van een waarlijk boekbezeten Claus die tot nu toe nauwelijks of niet bekend waren. De vele illustraties geven een scherp beeld van een schrijver die naast zijn reguliere schrijverij voortdurend in de weer moet zijn geweest met het maken van experimentele collages, scenario's, boekobjecten en gelegenheidswerkjes allerhande. Blijkbaar uitte Claus zijn liefde en vriendschap via het aanbieden van unieke cadeauboekjes.

Landuyt schrijft in zijn inleiding dat er hopelijk nog meer onbekend Clausmateriaal boven water komt. Maar wat hier wordt getoond en becommentarieerd is ook al tamelijk indrukwekkend.

Landuyt heeft het onder andere over Story (1965), één van Claus' verhalen zonder woorden. Hij vertelt eveneens hoe Claus als prozaïst debuteerde onder het pseudoniem Anatole Ghekiere, de naam van zijn vriend. Die waere ende suevere Chronycke van sGraevensteene (1950) was een studentikoze parodie op middeleeuwse heldendichten. Claus speelde niet alleen ghostwriter voor zijn vriend maar ook voor dichter-architect Albert Bontridder. Claus hield mee de pen vast voor diens poëziebundel Open einde. Hij maakte ook een scenario voor een nieuwe, humoristische Emmanuelle-film voor Sylvia Kristel die nooit werd verfilmd. "Of de combinatie humor en erotiek van Emmanuelle een Oscarkandidaat zou gemaakt hebben? We zullen het nooit weten", besluit Landuyt.

Marihuana

Elders is er ook sprake van Claus & Cie, de biografie die Freddy De Vree in 1980 aan het maken was over Claus. De cover en titelpagina van de dummy worden hier gepresenteerd. De Vree geraakte echter nooit verder dan twaalf bladzijden. Claus schreef er alvast een proloog voor: "Primeurs: Het eerste opstel over Samuel Becketts Godot. Voor het eerst het woord marihuana in het Nederlands gebezigd. De eerste Xeroxdrukken als kunst gemaakt. De eerste cinéroman geschreven." Klinkt allemaal vrij patserig maar het blijkt nu met dit themanummer dat Claus nauwelijks overdreef.

Mark Schaevers toonde in De wolken (2011) de man achter het masker. Hij diepte dagboeknotities op uit de geheime laden van Claus, zoals het suggestief in de ondertitel heette, die de mens-minnaar-schrijver een duidelijk gezicht meegaven. Samensteller Landuyt focust in dit themanummer op Claus, de artistieke alleskunner en homo ludens pur sang. Hij had weliswaar een gesloten karakter maar gaf zich via deze experimentele cadeauboekjes voor lieven en vrienden uiteindelijk toch bloot. En hoe!

Hugo Claus

Kunsttijdschrift Vlaanderen april 2012

Eén nummer kost 10 euro en een jaarabonnement voor 5 nummers kost 30 euro.

www.kunsttijdschriftvlaanderen.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234