Maandag 18/10/2021

Uniek kieskanton: meer biljetten dan stemmers

Het Vlaams Parlement buigt zich vandaag over de mogelijke onregelmatigheden in het kieskanton van Sint-Genesius-Rode. Het Union des Francophones snoepte er met 64 stemmen verschil een zetel af van sp.a.

Een bureau waar het aantal getelde stembiljetten hoger ligt dan het aantal geregistreerde kiezers. Een ander dat minstens drie kwartier te laat openging. Een derde waar er nul volmachten werden geteld, terwijl dat aantal gemiddeld rond de 25 ligt. In het kieskanton Sint-Genesius-Rode stapelden de onregelmatigheden bij de afgelopen verkiezingen zich op.

Ze zijn niet zonder betekenis, omdat Union des Francophones (UF), de lokale kartellijst van Franstalige partijen, met 63 stemmen maar erg nipt over de kiesdrempel wipte. De vrijgekomen zetel zou naar de sp.a gaan.

Negatieve sfeer

Sp.a-voorzitter Bruno Tobback stelde de situatie aan de kaak (DM 11/06), fractieleider Bart Van Malderen ging de processen-verbaal van de kiesbureaus eind vorige week inkijken. De afwijkingen zijn niet gigantisch, maar zijn wel een constante over het hele kieskanton. Sp.a heeft het over 'slordigheden' en 'onvolledigheden', die volgens Van Malderen veel vaker voorkomen dan in andere Vlaams-Brabantse kieskantons. Van twee bureaus waren de pv's zelfs nog niet toegekomen in het Vlaams parlement, waar ze ter inzage liggen.

Volgens Van Malderen is er niet per se kwaad opzet in het spel, wel desinteresse voor het Vlaams Parlement. "Dit is een van de faciliteitengemeenten waar iedere verkiezingen problemen zijn met de omzendbrief-Peeters. Bij de Franstaligen hangt er daarom een negatieve sfeer rond de verkiezingen."

De sp.a-fractie zal vandaag bij de openingszitting van het Vlaams Parlement vragen om een speciale 'commissie van wijzen' samen te roepen. Die is samengesteld uit parlementsleden met de hoogste anciënniteit, federaal en Vlaams opgeteld. Zo zetelen er twee Open Vld'ers (met onder meer de onvermijdelijke Herman De Croo), twee N-VA'ers en twee CD&V'ers. Maar ook Christan Van Eyken, de man van UF van wie de zetel op het spel staat. Een speling van het lot. De relatief jonge sp.a-fractie heeft geen vertegenwoordiger. "Ik ga ervan uit dat de leden in eer en geweten de zaak zullen behandelen", zegt Van Malderen. "Dit is een kwestie van duidelijkheid over de uitslag."

Binnen drie uur

Een eenvoudige meerderheid is voldoende om over te gaan tot een hertelling. Die zou beperkt blijven tot het kieskanton Sint-Genesius-Rode en kan voor het einde van de week afgerond zijn. Pas daarna, begin volgende week, zouden de verkozenen uit Vlaams-Brabant de eed kunnen afleggen. In 2009 werd een gelijkaardige klacht ingediend door Open Vld-politica Hilde Eeckhout verworpen.

Maar het stopt niet in Sint-Genesius-Rode. Er zijn dertien andere klachten. Een daarvan gaat over het verdwijnen van stembiljetten in Gent. Die zouden door de voorzitter van het kiesbureau in de vuilnisbak zijn gegooid.

De andere hadden betrekking op elektronische stemming, maar de impact op de uitslag in het Vlaams Parlement zou minimaal zijn. In Brussel en Wallonië zijn wel er ongeveer 2.000 stemmen in het niets verdwenen, omdat de magneetkaarten onleesbaar waren geworden.

Ook in het Waals parlement werd gediscussieerd over de geldigheid van de kiesuitslag na (vermeende) onregelmatigheden in Charleroi. Die duurde drie dagen. Voor Herman De Croo, die als nestor tijdelijk parlementsvoorzitter is, moet de discussie over Sint-Genesius-Rode zo lang niet duren. "Binnen de drie uur moet het afgehandeld zijn."

Wat liep er fout?

l Bureau dat volgens een getuige minstens drie kwartier te laat openging. Het proces-verbaal maakt hier geen melding van.

l De pv's van twee stembureaus ontbraken nog op vrijdagmiddag.

l Een bureau met nul volmachten, terwijl het gemiddelde rond de 20 à 25 per stembureau ligt. 'Een wel heel erg gezond district.'

l In verschillende bureaus kwam het aantal kiezers voor de Kamer, het Vlaams en het Europees Parlement niet overeen.

l In een van de bureaus waren er meer ingevulde kiesbrieven geteld, dan er kiezers zijn geregistreerd. Er zit in één bureau een verschil van 14 stemmen op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234