Woensdag 23/06/2021

Uniek democratisch overlegplatform komt met concreet voorstel

Dessel kandidaat om laagradioactief afval te bergen

De Kempense gemeente Dessel is kandidaat om het laagradioactief afval in ons land definitief op zijn grondgebied te bergen. De plaatselijke gemeenschap en het Niras hebben daarover een project uitgewerkt. Dessel is de eerste gemeente die zich bereid verklaart het kernafval te bergen en mikt daarmee onder meer op financiële compensaties. Maar er kan nog 'concurrentie' komen van andere nucleaire gemeenten.

Brussel

Eigen berichtgeving

Sybille Decoo

Ze hebben daar in Dessel een vrij uniek democratisch proces doorlopen. Nadat de regering jaren geleden op felle weerstand was gestoten in gemeenten die ze in het achterhoofd had voor een mogelijke berging van de vaten laagradioactief afval die bij de verwerkingsfabriek Belgoprocess in Dessel daarop staan te wachten, gooide ze het over een andere boeg. Het Nationaal Instituut voor Radioactief Afval en Verrijkte Splijtstoffen (Niras) kreeg in 1998 de opdracht naar een definitieve bergingsplaats te zoeken in gemeenten die al een nucleaire aanwezigheid hebben: Dessel-Mol-Geel, Fleurus-Farciennes, Doel en Tihange.

Dessel ging als eerste van start. In samenwerking met de Universiteit Antwerpen werd een overlegstructuur op poten gezet tussen het Niras en de maatschappelijke actoren in de gemeente: politici, sociaal-culturele organen, bedrijven, vakbonden en geïnteresseerde burgers die een expertise hebben die van pas kon komen. Dat lokale parterschap Stola-Dessel heeft zopas een uitgewerkt voorstel klaar. Er is bijna vijf jaar aan gewerkt. Vrijdag wordt het plechtig overhandigd aan het gemeentebestuur.

Volgens Stola is de berging in Dessel zowel technisch haalbaar als maatschappelijk aanvaardbaar als het gaat over de veiligheid voor bevolking en milieu. De gemeenteraad moet het voorstel nog goedkeuren maar gezien het draagvlak wordt dat wellicht een formaliteit. "Het zou toch vreemd zijn mocht de gemeenteraad een project afketsen dat zo breed gedragen is", zegt Kris Van Dijck (NV-A), die burgemeester was toen de projectgroep werd opgestart en er daarna verder aan meewerkte als gemeenteraadslid.

Zowel een oppervlakteberging als een ondergrondse berging van het laagradioactief en kortlevend kernafval worden mogelijk geacht binnen de huidige nucleaire zone. Stola koppelt wel een reeks voorwaarden aan de berging, onder meer op het vlak van veiligheid, werkgelegenheid en financiële compensatie. De gemeente vraagt ook een uitbreiding van het aantal bedrijventerreinen om andere economische activiteiten aan te trekken.

Dat Dessel bereid is het kernafval definitief op zijn grondgebied te verdragen heeft veel te maken met het feit dat de bevolking ermee heeft leren leven. Al sinds de jaren vijftig is er in de streek een nucleaire aanwezigheid met de mox-fabriek Belgonucleaire, de verwerkingsfabriek Belgoprocess en het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK). Van de ruim 1.800 jobs die dat genereert wordt bovendien 70 procent ingenomen door mensen uit de streek. Ook vermijdt een berging in Dessel dat de vaten moeten worden getransporteerd. En last but not least spekt de aanwezigheid van het kernafval de gemeentekas.

Als het laagradioactieve kernafval definitief in Dessel blijft zullen ook de 433 lekkende vaten (van de in totaal 48.000 vaten) waarover begin 2003 veel te doen was eindelijk een definitief onderkomen vinden.

Maar zover is het nog niet. Na goedkeuring door de Desselse gemeenteraad is het aan minister van Energie Marc Verwilghen (VLD) om het licht op groen te zetten. Intussen zijn ook Mol en Fleurus-Farciennes bezig met de oefening. Mogelijk komt er van daaruit nog 'concurrentie'. Er zijn immers veel inkomsten mee gemoeid.

Als het Dessel wordt, komt daar ook alle toekomstige laagradioactieve afval terecht dat in België geproduceerd wordt, of dat achterblijft na de ontmanteling van de kerncentrales. Overigens blijft het probleem van de berging van het hoogradioactief afval vooralsnog onopgelost.

Er kan nog 'concurrentie' komen van andere nucleaire gemeenten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234