Zondag 25/07/2021

Umicore weer in opspraak: metaalslakken langs Vlaamse oevers lekken lood

null Beeld IMAGEGLOBE
Beeld IMAGEGLOBE

Umicore komt voor de tweede keer vandaag in opspraak. Na de schadelijke loodwolk door herstellingswerken aan het dak van de fabriek in Hoboken, maakte nieuwssite Apache vanavond bekend dat metaalslakken van de loodraffinaderij die de oevers van waterlopen versterken, soms veel meer lood bevatten dan Vlaamse richtwaarden voorschrijven. Antwerpse onderzoekers wijzen erop dat lood kan uitlekken naar het waterleven. Voorlopig mogen de slakken niet meer worden gebruikt.

Metaalverwerker Umicore produceert jaarlijks zo'n 150.000 ton aan metaalslakken, een restproduct van recyclageactiviteiten. Steenachtige soorten worden al jaren ingezet voor oeverversteviging. Onder meer aan Fort Liefkenshoek in Beveren zijn duizenden exemplaren zichtbaar.

De slakken bevatten onder meer het toxische lood, een 'prioritaire stof' waarvan de vrijgave moet verminderen. De UAntwerpen onderzocht voor de Vlaamse waterwegbeheerder W&Z de milieu-impact ervan.

In de voedselketen

De wetenschappers stelden in de slakken aanzienlijke concentraties lood vast, ruim negentien keer de Vlaamse richtwaarde van 1.250 microgram. Ze merkten ook dat lood vrijkomt, vooral in de eerste dagen, maar ook maanden nadien. "Ook na tientallen jaren kunnen metalen uit die slakken in de voedselketen terechtkomen", zegt onderzoeker Johnny Teuchies, die vreest dat lood ook kan opstapelen in sedimenten.

Hij onderzocht ook pissebedden. "Die bevatten erg hoge concentraties lood, hoger dan metingen bij pissebedden uit Vlaamse beken gekend voor hun metaalvervuiling."

Door herziene normen mogen de slakken voorlopig niet meer worden gebruikt. Afvalstoffenmaatschappij OVAM schorste in afwachting van de definitieve 'grondstofverklaring' een vergunning om afvalstromen toch te valoriseren.

Umicore vindt het gebruik van slakken aanvaardbaar. "Het gaat om een klein beetje lood dat uitloogt vanuit het buitenste velletje van de slak", zegt milieucoördinator Jan Kegels. Het bedrijf liet ook een eigen onderzoek uitvoeren en zag "geen impact op de organismen in het water, noch op de organismen in het sediment". Het zal binnenkort een aanvraag voor een nieuwe grondstofverklaring indienen.

De Vlaamse Milieumaatschappij wijst er op dat zij bij hun oeververstevigingen uit voorzorg geen metaalslakken gebruiken, maar enkel breuksteen uit steengroeves. Uiteraard heeft de ontginning en het transport daarvan ook een milieu-impact.

Eerder schandaal

Eerder vandaag raakte bekend Umicore verantwoordelijk was voor de hoge lood-in-bloedwaarde bij de tweejarige Hannah Kleykens uit Hoboken. De peuter liep die verhoogde loodwaarde op nadat de loodraffinaderij van Umicore dakwerken had laten uitvoeren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234