Zaterdag 16/01/2021

Loodvergiftiging Umicore

Umicore koopt huizen van wie weg wil uit Hoboken

De Umicore-fabriek in de wijk Moretusburg in Hoboken.Beeld Tim Dirven

Umicore wil woningen in de aanpalende wijk Moretusburg opkopen nadat onlangs te hoge loodwaarden in het bloed van kinderen opgetekend werden. Er moet een groene buffer rond de fabriek komen.

Umicore verwerkt al 130 jaar metaal in Hoboken en worstelt al decennia met de impact daarvan op omwonenden. Afgelopen juli bleek uit bloedanalyses dat de helft van de kinderen uit de buurt rond de fabriek te veel lood in het bloed heeft, wat een aangetast zenuwstelsel en volgens sommige studies zelfs gedragsproblemen en lagere IQ-scores kan betekenen.

Op 31 augustus kregen 230 bewoners van de wijk Moretusburg een brief van Umicore waarin stond dat het bedrijf met een groene bufferzone de afstand tussen de industriële activiteiten en de woonbuurt wil vergroten. De bufferzone omvat een deel van de woonzone Moretusburg. Iedereen in deze zone kan zijn huis aanbieden voor verkoop aan Umicore, dat kostbare metalen uit elektronisch afval haalt.

Portefeuille open

De groene buffer is een idee dat al een hele tijd meegaat. Maar omdat onteigeningen te gevoelig liggen en omdat de loodwaarden bij omwonende kinderen de laatste jaren wel steeds beter waren, kwam het er nog niet van. Maar toen in juli dan plots bleek dat meer dan de helft van de kinderen te hoge en soms zelfs erg hoge waarden in het bloed hadden, is het bedrijf naar eigen zeggen “erg geschrokken”. De precieze oorzaak van die slechte resultaten is nog niet bekend, maar ze hebben de plannen voor een groene buffer in een stroomversnelling gebracht.

Daarom trekt het bedrijf nu de portefeuille open. Hoeveel budget is voorzien wordt niet meegedeeld, maar “het is de bedoeling dat vrijwillige vertrekkers uit de zones het dichtst bij de fabriek een voldoende hoog bedrag krijgen voor hun woning”, zegt Michael Lescroart, woordvoerder van schepen van Wonen Fons Duchateau (N-VA).

Zijn kabinet is gewonnen voor het plan. “Tegen onteigeningen heeft de stad zich altijd verzet, maar vrijwillig vertrek is een ander verhaal. Wij zullen garanderen dat bewoners een gelijkwaardige woning kunnen kopen in een gelijkaardige wijk elders”, aldus Lescroart. “Ook zullen we erop toezien dat de buurt niet verloedert door leegstand.”

Voldoende vrijwilligers?

De groene buffer omvat een deel van de woonzone van Moretusburg, de wijk vlak naast de fabriek. “Als gezinnen met kinderen jonger dan twaalf jaar uit de andere straten van Moretusburg willen verhuizen, is Umicore bereid ook hun huizen of appartementen te kopen”, zegt Umicore-woordvoerster Marjolein Scheers.

Of er wel voldoende vrijwillige vertrekkers zullen zijn om de buffer te realiseren, is nog onduidelijk. In de buurt wonen niet alleen bezorgde gezinnen met jonge kinderen, maar ook oudere mensen die veel minder lood opnemen en niet van plan zijn te vertrekken. “Er is zeker niet één visie. We zien mensen die zeker niet willen vertrekken omdat ze er al jaren wonen”, zegt Lescroart. “Vooral bij de gezinnen met jonge kinderen zal er volgens ons wel interesse zijn.”

Dat daardoor een wijk dreigt te ontstaan vol leegstaande en bewoonde huizen waar je niet zo makkelijk één groene buffer van maakt, is een van de kritiekpunten van de partijen Groen en PVDA.

Spookwijk

“De wijk dreigt een spookwijk te worden met woningen die bewoond zijn en woningen in eigendom van Umicore die lang leeg zullen staan. Een nieuw Doel dus. Als er een buffer moet komen, moet die op de terreinen van Umicore gevonden worden, niet in de woonwijk”, zegt Betty Van Dyck van Groen Hoboken.

Groen wil eerst ook duidelijkheid over de recente slechte resultaten. “Was het de loodraffinaderij, de smelter, de hoogoven of de stijgende productie? Pas als je dat weet, kan de Vlaamse Milieumaatschappij de juiste strategie bepalen. Nu speelt Umicore soloslim”, aldus nog Van Dyck.

Mie Branders (PVDA) reageert dat een “absolute topper in duurzaamheid zoals Umicore in staat moet zijn het loodprobleem aan te pakken zonder de buurt te ontmantelen. Het kan ook niet dat hier niet over gedebatteerd is, niet in de gemeenteraad, niet op districtsniveau en niet met bewoners.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234