Zaterdag 17/04/2021

Uitverkoop

Wordt de Belgische economie straks opgeofferd aan de belangen

Anderhalve maand geleden stond Frankrijk op zijn kop. Danone, een van de vlaggenschepen van het Franse bedrijfsleven, dreigde in buitenlandse handen over te gaan. De Amerikaanse gigant PepsiCo aasde op het grootste Franse voedingsbedrijf. Dat de eigenaar van Petit Gervais, Evian en Actimel in buitenlandse handen zou overgaan, deed bij menig Fransman het angstzweet uitbreken.

De Franse premier Dominique de Villepin riep de Fransen prompt op om in het bedrijfsleven wat meer patriottisme te tonen: de strategische belangen van de Hexagoon moeten beter worden beschermd. Achteraf bleek dat van een overname van Danone door PepsiCo geen moer waar was. Maar de hele heisa bleef niet zonder gevolgen. Binnenkort publiceert de Franse regering wel een lijst met strategische sectoren, die met hand en tand tegen iedere buitenlandse aanval zullen worden beschermd. Dat Europa daar wel eens moeilijk kan over doen, daar liggen ze in Parijs niet echt wakker van. Wat telt is het nationale belang.

Hoe anders was het begin augustus, toen het Franse Suez bekendmaakte dat het de resterende aandelen van het Electrabel wil binnenrijven. Sinds in de herfst van 2004 bekend werd dat Suez zich haast geruisloos had verzekerd van een meerderheid van de aandelen van de Belgische elektriciteitsproducent, waren de geruchten over een volledige overname niet meer van de lucht. De bekendmaking van het overnamebod kwam niet langer als een verrassing. Het nieuws was niet van die aard om de Wetstraat uit haar diepe zomerslaap te houden.

Protest viel er nauwelijks te noteren. Zeker niet van de kant van de regering-Verhofstadt. Die haastte zich met de mededeling dat voor haar alles in orde was. Suez beloofde dat Brussel in de toekomst nog een belangrijke plaats zal innemen in zijn bedrijfsstructuur. Brussel blijft een beslissingscentrum en aan de werkgelegenheid wordt niet geraakt. Jammer voor de federale regering, maar er is nauwelijks iemand die gelooft dat Suez zich over enkele jaren die belofte nog zal herinneren.

Electrabel heeft jarenlang gediend als melkkoe voor Suez. Nu de Franse moedergroep dankzij de Electrabel-miljarden een pak meer cash in handen heeft, lanceert ze haar uitkoopbod. In plaats van genoegen te nemen met de helft van de dividenden van Electrabel haalt Suez straks de volledige winst van het bedrijf binnen. Die is niet min. Electrabel maakte vorig jaar 1 miljard euro winst.

Binnen de raad van bestuur van Electrabel klonk nauwelijks protest tegen de volledige uitverkoop aan de grootste aandeelhouder. Logisch. Suez controleert de onderneming. Zijn afgevaardigden mochten zelfs meestemmen over het bod en gaven, hoe kan het ook anders, een positief advies. Dat is een duidelijke vorm van belangenvermenging.

In de Verenigde Staten zou het niet waar zijn geweest. Daar hadden de vertegenwoordigers van Suez geen stemrecht gehad. Ze hadden zelfs niet aanwezig mogen zijn bij de beraadslagingen over het bod. In Amerika is het zo dat als de raad van bestuur niet akkoord gaat met de volledige overname van het bedrijf, de hele operatie niet kan plaatsvinden. Ook in Nederland bestaat er een gelijkaardige regeling om de onafhankelijkheid van bedrijven te beschermen. In België niet. In ons land wordt belangenvermenging geduld.

Met alle kwalijke gevolgen van dien. België is het enige land in Europa dat zijn elektriciteitssector toevertrouwt aan een buitenlandse onderneming. Electrabel heeft 80 procent van de Belgische energieproductie in handen en geniet van een quasi-monopolie op de Belgische markt. De liberalisering van de Vlaamse energiemarkt heeft tot dusver weinig veranderd aan die situatie.

Wordt de Belgische economie straks opgeofferd aan de belangen van één Frans bedrijf? Moet er straks geen nieuwe vorm van prijscontrole worden ingevoerd om te vermijden dat straks onze bedrijven en consumenten te veel betalen voor hun stroom? Wordt het niet tijd dat Electrabel wordt verplicht een deel van zijn productiecapaciteit aan andere spelers te verkopen zodat er meer concurrentie komt op de Belgische markt? En wat met de sluiting van de Belgische kerncentrales? Tussen 2015 en 2025 moeten die dicht. Wat blijft er nog over van de geplande uitstap uit kernenergie als België straks het gros van zijn energie uit Franse kerncentrales haalt?

Het wordt tijd dat ze in de Wetstraat wakker schieten en een antwoord bieden op die vragen. Als de Belgen in de toekomst nog willen meepraten over het energiebeleid, moeten ze nu handelen. Een beetje meer patriottisme à la française kan in dit dossier zeker geen kwaad.

van één Frans bedrijf?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234