Donderdag 23/09/2021

Opinie

Uitstel is waar je op uitkomt als fantasie op realiteit stuit. De Britten zijn lang niet klaar voor uittreding

Lia van Bekhoven.  Beeld Chris Radburn
Lia van Bekhoven.Beeld Chris Radburn

Lia van Bekhoven is correspondent in Londen voor o.a. de Nederlandse en Belgische radio en tv. Zij schreef deze bijdrage op uitnodiging van De Morgen.

De Britten moeten er niet aan denken. Het laatste wat ze willen is uitstel van het uittredingsproces. De BOB’s (Bored of Brexit) beslaan waarschijnlijk het grootste deel van het electoraat. Je hoort hen mentaal de knop uitzetten bij het horen van de term. Met in het achterhoofd de zalige wetenschap dat de echtscheiding snel zal zijn afgerond. 29 maart zou dan misschien niet de Bevrijdingsdag worden zoals voorgesteld door de Eurosceptici van het eerste uur, maar het betekent wel het einde van alle aan brexit verwante trammelant. Het Verenigd Koninkrijk zal de blik van de Europese horizon kunnen wenden en weer verder kunnen met zijn gewone leven. Is de verwachting.

Het is typerend voor het premierschap van Theresa May dat de Britten er geen weet van hebben dat brexit nooit beëindigd zal zijn. De geografische ligging van het Verenigd Koninkrijk dicteert nu eenmaal dat de EU niet genegeerd kan worden. Twee derde van de internationale handel die de Britten drijven is met de EU of met landen met wie de EU een vrijhandelsakkoord heeft. Het is zoals in ‘Hotel California’: “You can check out any time you like, but you can never leave.” Maar de discussie over de Britse plaats in het Europese heelal moet nog beginnen.

Niet klaar

Het was onvermijdelijk dat uitstel van het uittredingsproces vroeg of laat (en Mays stijl indachtig werd het laat) de discussie zou bepalen. Uitstel is waar je op uitkomt als fantasie op realiteit stuit. De Britten zijn lang niet klaar voor uittreding. De nieuwe grensposten moeten nog gebouwd worden. Vervoer van medicijnen en voedsel is niet geregeld. Politiek moeten er nog tientallen wetten worden aangenomen om Europese regelgeving om te zetten in Britse. De ‘no deal’-optie is, ondanks de stoere praat van de brextremisten, de kamikaze-optie. Het alternatief, overstappen op de regels van de Wereldhandelsorganisatie is, zoals de vroegere Australische onderhandelaar van de WHO Dmitry Grozoubinski zei, “alsof je een auto die in de vijfde versnelling zit, terugschakelt naar de eerste”. Daarom nam de EU de dreigementen van May om op te stappen zonder akkoord als ze haar zin niet kreeg, niet serieus.

Uitstel moet een streep zetten door de horrorshow van no deal. Jammer van de 4,5 miljard euro die de overheid in Londen uitgaf aan noodmaatregelen zoals het hamsteren van medicijnen. Jammer ook van de investeringen die bedrijfsleiders maakten die de luxe niet hadden het scenario van een chaotisch vertrek te negeren of die het zekere voor het onzekere namen en vertrokken naar andere landen. Bedrijfsinvestering in het Verenigd Koninkrijk, werd de regering in Londen laatst verteld, is voor het vierde achtereenvolgende kwartaal gedaald.

Wat Brussel betreft was uitstel onvermijdelijk. Die realisering begint nu ook in het VK door te dringen. Maar Theresa May kan het niet toegeven. De premier houdt vast aan haar mantra dat niets de scheiding op de afgesproken datum in de weg zal staan. Ze durft de brextremisten niet in de wielen te rijden die haar beleid bepalen. Ze zou er de Conservatieve Partij mee kunnen splitsen. May zal het aan haar parlement overlaten om haar te dwingen, mogelijk dinsdagmiddag, verlenging aan te vragen. Of het brexitproces nu twee maanden of twee jaar zal worden opgeschort, het belangrijkste is dat de pauzeknop gevonden is.

Verlamd

Het is niet wat de BOB’s verwachtten. Brexit heeft alle politiek initiatief weggezogen. De overheid, landelijk en lokaal, wordt er al bijna drie jaar door verlamd. Duizenden ambtenaren zijn van hun ministeries weggehaald om zich bezig te houden met de echtscheiding. Intussen stapelen de crises in de meeste sectoren van het openbaar beleid zich op: onderwijs, gezondheidszorg, vervoer, gevangenissysteem, uitkeringen. In het hele land is dakloosheid met sprongen gestegen, evenals gebruik van voedselbanken. Eind vorig jaar schatte Philip Alston, de speciale rapporteur van de VN voor extreme armoede en mensenrechten, dat 15,5 miljoen Britten in armoede leefden.

Voor de BOB’s is brexit een stoorzender. Het belemmert de overheid zich te concentreren op de verwaarlozing buiten Westminster. Brexit gaat niets van de mankementen in de Britse samenleving verbeteren. Maar totdat Britse politici zich gaan buigen over een van de redenen waarom een kleine meerderheid in juni 2016 de autoriteiten een trap nagaf door een kruisje achter uittreding te zetten, blijven de Britten gepolariseerd. En boos op uitstel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234