Vrijdag 24/09/2021

Uitspraken over condoomgebruik blijvende smet op reputatie Benedictus XVI

Vredespleidooi in Angola kan pausreis niet meer redden

Paus Benedictus XVI heeft zijn Afrikareis afgesloten met een oproep dat de Afrikanen burgeroorlogen en corruptie achter zich zouden laten. Maar meer dan dat pleidooi voor vrede en voorspoed zal worden onthouden hoe fout de paus de weerklank van zijn eigen woorden inschat. Deze reis ging vooral over het condoom.

DOOR LODE DELPUTTE

LUANDA l In Frankrijk, waar een peiling een fikse terugval in Benedictus' populariteit laat zien, heeft zelfs Buitenlandse Zaken geprotesteerd tegen diens uitspraak dat condoomgebruik het aidsprobleem vergroot. Spanje stuurde dan weer een miljoen condooms naar Afrika.

Ongeveer één miljoen gelovigen heeft gisteren een openluchtmis bijgewoond in de Angolese hoofdstad Luanda, de tweede en laatste etappe op de reis die Benedictus XVI vorige week in Kameroen begonnen was. De paus herhaalde het punt dat van meet af aan de kern van zijn Afrikaanse vertoog had moeten worden: dat Afrika zich van zijn endemische problemen moet ontdoen, Afrika, "dat al te vaak getuige is geweest van de vernietigende kracht van burgeroorlogen, van een maalstroom aan haat en wraak, van de verspilling van generatielange inspanningen."

In een nadrukkelijk evangelisch discours waarin hij de gelovigen waarschuwde voor tovenarij, verwees de paus ook naar de tribale en etnische spanningen in Afrika, naar armoede en sociaal onrecht, naar de noodzaak ten slotte om "een meer rechtvaardige en gelijkberechtigde samenleving tot stand te brengen".

Die vrome wens ten spijt bleef de pausreis overschaduwd door de val waar Benedictus XVI vorige week is ingelopen. Nauwelijks had paus Ratzinger het dramatische hoofdstuk-Williamson afgesloten - de negationistische Britse bisschop wiens excommunicatie hij ongedaan maakte - of daar brak een nieuwe onoplettendheid hem zuur op. In een gesprek met een Franse journalist, onderweg naar Yaoundé, had de paus gesteld dat "de distributie van condooms het aidsprobleem vergroot". Hij suggereerde ook dat alleen kuisheid en onthouding de ziekte konden tegenhouden. In een continent waar 20 miljoen mensen aan aids gestorven zijn en zeker 22,5 miljoen anderen met aids besmet zijn, klonk het alsof de kerkvorst niet van deze wereld was, meer nog, alsof het lot van miljoenen mensen hem gestolen kon worden.

Onpopulaire Benedictus

Dat de nuancering door de pauselijke persdienst 48 uur op zich liet wachten en donderdag pas op de website van het Vaticaan te lezen viel, maakte de gaffe compleet. Tot overmaat van pr-ramp kwam ze er in volle dispuut over het lot van een negenjarig meisje in Brazilië. Het kind was door haar stiefvader verkracht en bezwangerd, waarna haar moeder haar een abortus had laten plegen. Fout, zei de kerk, waarop de moeder geëxcommuniceerd werd terwijl de indruk werd gewekt dat de dader kerkelijk vrijuit ging.

Benedictus' opeenvolgende controversiële stellingnamen hebben de diplomatieke status van het Vaticaan - al aangetast door de expliciete waarschuwing van bondskanselier Angela Merkel in de zaak-Willliamson - er intussen niet op vooruitgeholpen. Zo stuurde de linkse regering-Zapatero in Spanje, waarmee de paus een stormachtige relatie onderhoudt (over het homohuwelijk, euthanasie, abortus...), vorige week een miljoen condooms naar Afrika. In Frankrijk, ook wel "de Oudste Dochter van de Kerk" genaamd, tekende het ministerie van Buitenlandse Zaken dan weer officieel protest aan tegen de pauselijke uitspraken, een uiterst zeldzame gang van zaken.

Uit een peiling van het Franse Journal du Dimanche blijkt intussen dat 43 procent van onze katholieke zuiderburen de paus weg willen, een cijfer dat onvoorstelbaar was onder diens voorganger Johannes Paulus II. Veel meer bewondering koesteren de Fransen voor figuren als de onlangs overleden Soeur Emmanuelle, die haar leven aan de armsten van Caïro wijdde, of voor Abbé Pierre, die zich voor de daklozen inzette. Ook die mensen waren oud, maar anders dan de paus leefden ze in de realiteit, zo heet het.

Gisteren kwam het voor de Notre-Dame in Parijs overigens tot rellen tussen (linkse) tegenstanders en (rechtse) voorstanders van paus Benedictus.

Benedictus XVI:

Afrika is al te vaak getuige geweest van de vernietigende kracht van burgeroorlogen, van een maalstroom aan haat en wraak

n Benedictus XVI wuift vanuit zijn pausmobiel naar de honderdduizenden gelovigen die zondag samenstroomden op de Largo Cimangola in de Angolese hoofdstad Luanda.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234