Zaterdag 19/06/2021

Uitkijken over het park en zijn bewoners

Zij zag hem en ze dacht 'waw'. Hij keek terug en sprak haar aan. Sindsdien zijn ze een koppel. In een huis met zicht op Park Spoor Noord wonen ze met hun twee kinderen, al meer dan tien jaar. Het park werkt als een olievlek; de buurt wordt alleen maar mooier. Maar: 'De folklore is verdwenen.'

Opeens was daar het Park, schijnbaar uit het niets. Een poster voor het raam van de buren, 'park in zicht'. Een spade in de grond, een colonne vrachtwagens. Op minder dan drie jaar tijd verrees op de terreinen van het voormalige rangeerstation van de NMBS Park Spoor Noord. Met bankjes en bomen, een speeltuin en sportpleinen en een skatepark en een bar. Geen rookpluimen meer, geen spoorwegarbeiders. Nijverheid wordt recreatie, industrie een decor.

En net dat industriële decor werkte als een magneet op Koen De Ceuleneer en Ann Van der Auwera, toen zij hier twaalf jaar geleden een huis kochten.

Zijn haar is zilvergrijs en hij heeft bakkebaarden. Hij lijkt op Ruben Block, in soft focus. Hij is een beeldhouwer van 47, geen rockster. Hij geeft les op de Steinerschool.

Zij is een meisje van 42, met krullend haar en een klein gouden horloge om haar bleke pols. Ooit studeerde ze voor fotograaf, maar ze werd restaurateur. Nu maakt ze kookproducties voor magazines.

Weg kolenboer, weg krakers

Twintig jaar geleden kwamen zij, studenten, elkaar tegen bij de opening van Bato Batu op het Mechelseplein. Waar ondertussen het hippe café/koffiehuis Korsakov huist, lag toen de pleisterplaats voor artistieke Antwerpenaren - of zij die dat pretendeerden.

Zij zag hem en ze dacht 'Waw'. Hij keek terug en sprak haar aan. Sindsdien zijn ze een koppel. "Wat iedereen al lang voor ons zag aankomen." Amper een jaar later was er al een dochter, Pilar, tien jaar later volgde zoon Voss.

Sinds 2002 wonen ze samen in een huis met zicht op Park Spoor Noord. Het is een heerlijk huis, bouwjaar 1885, met stucwerk aan het plafond en planken op de vloer en een keuken die, met de schuifdeuren maximaal open, naadloos overloopt in een mediterrane tuin met druiven en rozen.

In de keuken staat een gasvuur met zes pitten en een espressomachine. Een echte, niet het afkooksel van George Clooney, maar een machine die koffie brouwt waar de haren van rechtop gaan staan en de ogen tot spleetjes vernauwen (van genot, welteverstaan). Er is een kookeiland en schuifdeuren in glas in lood, de originele art deco. Helemaal bovenaan, bovenop de derde verdieping, hebben ze nog een licht volume gebouwd in glas, om over het park en haar bevolking uit te kunnen kijken.

De kolenboer, de grote loods, de langgerekte vlakte waar sporen liepen en treinen puften. Ze zijn allemaal verdwenen. "We hebben de laatste trein het rangeerstation zien verlaten, met een rits trekbommetjes over de sporen gelegd die keihard knallend ploften. Alleen hadden we op dat moment niet door wat er aan het gebeuren was."

De enorme treinhangars kwamen leeg te staan. Enthousiaste buurtbewoners en creatieve gezelschappen roken potentieel: dansvoorstellingen, feesten, recepties. Koen en Ann, op dat moment uitbaters van een restaurantje op de Ossenmarkt, leverden de catering. Daarop trok Tom Barman aan hun mouw, ze kookten voor de filmcrew van Any Way the Wind Blows. En daarna voor Steve+Sky, De Kus, buitenlandse producties ook.

Nog niet zo heel lang geleden liepen de flessen van de aanpalende Guinessfabriek nog tinkelend boven hun hoofden, over de lopende band die hoog over de straat liep. Jan Fabre heeft het gebouw opgekocht toen projectontwikkelaars dreigden om er 32 luxeappartementen neer te zetten. Ze moeten terugdenken aan de buren die ze aantroffen toen ze pas in hun woning waren getrokken. Krakers en zigeuners met wie de communicatie via het uitwisselen van sigaretten verliep. Ze stalen auto's en vlogen af en toe in de gevangenis en dan chauffeerde Koen een van de zonen naar Merksplas, met een vers hemd voor de vader. "Hun grootmoeder trok 's morgens een windel over haar nylonkous. 's Middags kwam je haar dan op de Meir tegen. Bedelend."

De krakers-zigeuners werden uitgezet, de dealers verdreven, de hoertjes in hun kielzog. Het gebouw is helemaal opgeknapt. De nieuwe bewoners hebben mooie loonbrieven en blinkende fietsen. Allemaal nette mensen. De gerenoveerde appartementen kostten bij verkoop even veel als hun huis, twaalf jaar geleden. Q-Music blèrt uit een van de ramen. De outcasts zijn verhuisd of verdreven door de snel stijgende prijzen. "Alle investeringen zijn gericht op jonge, ambitieuze, carrièregerichte mensen. Die koten van 400 euro huren en dan blijven plakken in een nieuwbouwappartement." Een lachje. "Binnenkort zijn wij zelf de outcasts."

Eilandgevoel

"De folklore is verdwenen", zegt Ann. "Ik vind dat niet jammer of goed. Het is gewoon zo." Als studente fotografie, nog een meisje uit Herenthout, belandde ze ooit fietsend in die vreemde wereld van Antwerpen-Noord, op zoek naar interessante locaties. Ze beschrijft een eilandgevoel, een ervaring van isolement, een andere wereld. "Achter het Sint-Jansplein stopte de stad." Een wereld waar ruzies werden uitgevochten of luidkeels beslecht, op straat, via de vensterbank, in de slaapkamer met de ramen wijd open zodat iedereen het horen kon. Waar tapijten op de stoepen gewassen werden en kinderen op straat speelden. Het park is een grote regulator gebleken, zegt Ann. "Er was vroeger meer contact, maar er was ook veel meer conflict. Alle activiteiten gaan nu in het park door."

Jammer eigenlijk, zegt Koen, terwijl hij over het park uitkijkt. De oude loodsen waar de pioniers de eerste feesten organiseerden zijn moderne sporthallen geworden. "We gaan wel eens voor een wandelingetje de deur uit na het eten. We maken nu op een andere manier gebruik van de faciliteiten van het park. Onze jongste zoon Voss doet wel aan atletiek, maar we brengen hem naar het Nachtegalenpark."

In de sporthallen in het park wordt ook atletiek georganiseerd. Koen is er een kijkje gaan nemen. "Dat waren allemaal van die kleine Marokkaantjes, en de trainers waren allemaal Marokkanen. Onze Voss was toen nog maar vijf jaar oud. Toch nog jong, hé?" Zijn schoolkameraadjes van de Steinerschool zitten ook in het Nachtegalenpark, verklaart hij. '

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234