Vrijdag 18/06/2021

UITGELEZEN AAN ZEELiteraire kustgangers kunnen weer hun borst nat maken. Vanaf komende zaterdag slaat Uitgelezen, het levende boekenprogramma van deze krant, voor de derde keer zijn tenten op in Oostende. Tijdens Uitgelezen aan zee passeren nogal wat spraakmakende boeken van het voorjaar de revue, in een dagelijkse liveshow met verrassingsgasten, muziek én een kruidig debat. Organisator Steven Heene: ‘Uitgelezen koestert de kunst van het argumenteren.’Door Dirk Leyman

Welbekende graaglezers die verhit maar ook wel eens venijnig enkele recente boeken becommentariëren en vervolgens per strekkende meter leestips offreren. Chroniqueurs als De Morgen-columnist Paul Baeten Gronda of schrijver Bart Moeyaert, die bevlogen hun wedervaren aan de kust beschrijven. Muzikanten die bij wijze van intermezzi de gevoelige snaar beroeren. En als klap op de vuurpijl een boekentombola. Het recept van Uitgelezen aan zee is intussen welbekend. Het levende boekenprogramma van de krant De Morgen en het Gentse kunstencentrum Vooruit kiest elke zomer het ruime sop en zoekt verkoeling aan de Noordzeekust, meer bepaald in De Droge Coo op de Zeedijk.Intussen is de zomerversie van Uitgelezen in Oostende al toe aan zijn derde editie en sluit het programma naadloos aan bij het festival Theater Aan Zee, dat jaar na jaar meer armslag krijgt. Kun je spreken van een succesformule? Organisator Steven Heene, die mee aan de wieg stond van Uitgelezen in de Vooruit en ook Uitgelezen aan zee mee in de steigers zette, denkt van wel: “De troef van Uitgelezen aan zee is dat het laagdrempelig is en dat de lezer telkens centraal staat. Hem willen we enthousiasmeren en van de rijkdom van literatuur laten proeven. Daar draagt vooral de debatvorm toe bij. Naast het vaste panel met Jos Geysels en journaliste Anna Luyten komen er telkens gelegenheidsgasten uit de wereld van politiek, cultuur en journalistiek langs, die ongezouten hun mening geven over de boeken. Geen beroepslezers maar wel liefhebbers: van Veerle Dobbelaere en Wouter Deprez tot Eva Brems en Tine Van den Brande. Die diversiteit van gasten is essentieel en levert vaak de pittigste discussies op. Als toeschouwer hoef je de boeken zelf niet eens gelezen te hebben om er plezier in te scheppen. Bovendien hebben we, net als in de Gentse Vooruit, een hondstrouw publiek. Vorig jaar was De Droge Coo bijna telkens uitverkocht.”Dat literatuur een plaats krijgt in het podiumfestival Theater aan Zee lijkt Heene volkomen logisch. “Voor we drie jaar geleden met Uitgelezen aan zee startten, bracht Ontroerend Goed er een literair programma waarin bijvoorbeeld Tom Lanoye en Herman Brusselmans geïnterviewd werden. Later was er ook TAZ & de letteren, met onder meer Ramsey Nasr als gast. Uitgelezen aan zee is daarna als het ware organisch in het programma ingeschoven.”Het Nederlandse tv-programma Zeeman met boeken, waarin literaire critici destijds hartstochtelijk debatteerden over de boeken van het moment, werkte bij de start van Uitgelezen inspirerend, zegt Heene: “Ook in het liveprogramma Uitgelezen gaat het over de kunst van het argumenteren. De panelleden proberen hard te maken waarom ze dat ene boek nu juist goed of slecht vinden. En klinkt het niet, dan botst het maar.”In de zes afleveringen van Uitgelezen aan zee wordt telkens geopteerd voor een thematische link tussen twee, soms erg uiteenlopende boeken, wat leidt tot onderwerpen als ‘Oude en nieuwe Belgen’, ‘Onmetelijke vriendschappen’, ‘Onze ware aard’, ‘Wonderkinderen’, ‘Parijs en op reis’ en ‘(G)een Gouden Uil’. Heene: “Inhoudelijk willen we bewust uit diverse vaatjes tappen. De lezer krijgt dan ook tal van genres voorgeschoteld, van thrillers tot een klassieker van Louis Paul Boon. Uiteraard is er geopteerd voor boeken die dit voorjaar ophef maakten of waarbij een spannende thematische link gelegd kan worden.”Wat krijgen het vaste panel en de gasten, traditiegetrouw gemodereerd door Fien Sabbe, zoal voor de kiezen?

Zaterdag 1 augustus

In deze maidenaflevering geven speciale gasten Phara de Aguirre en actrice Veerle Dobbelaere hun leeservaringen prijs over Vergeten straat van Louis Paul Boon en De heining van Jan Van Loy. De panelleden gaan op zoek naar de gelijkenissen en verschillen tussen beide fabels over de angst van de ene mens voor de andere. Vergeten straat speelt zich af in een doodlopende straat in een naamloze grote stad, die tijdens de aanleg van een nieuwe spoorwegverbinding helemaal van de buitenwereld wordt afgesneden. Jan Van Loy legt in De heining een adderkluwen van eigentijdse maar universele angsten bloot. Een koppel dertigers zoekt zijn toevlucht in een omheinde, statusvolle woonenclave. Het afgelikte verkavelingsparadijs wordt dra een mentaal inferno.

Zondag 2 augustus

De tweede aflevering kondigt zich iets vriendelijker aan. Het thema ‘Onmetelijke vriendschappen” wordt aangesneden via Laagland van Joseph O’Neill en De eenzaamheid van de priemgetallen van Paolo Giordano, twee romans die het voorbije voorjaar bijzonder veel airplay kregen. Laagland is zelfs een van de lijfboeken van president Obama. Cricket fungeert er als aanjager van de American Dream, bekeken door de ogen van een Nederlander en als staaltje van mooie ‘post-9/11’-literatuur.De eenzaamheid van de priemgetallen ligt in de etalage van elke boekhandel nog steeds lokkend te pronken en gaat over de diepe vriendschap tussen de fysiek gehandicapte Alice en hyperintelligente Mattia. Wouter Deprez en actrice Kadèr Gürbüz zijn de voorproevers van dienst.

maandag 3 augustus

Op 3 augustus gaat Uitgelezen aan zee op zoek naar ‘Onze ware aard’, aan de hand van Het diner van Herman Koch en De leraar van Bart Koubaa. In het in Nederland ongemeen succesvolle Het diner brengt Herman Koch twee keurige echtparen rond de tafel van een eersteklasrestaurant, waar de vraag oprispt of ze de ogen mogen sluiten voor de misdaad van hun kind en of de liefde voor hun rakkers hen de waarheid mag doen verdonkeremanen. Bart Koubaa wilde met De leraar de onderwijsbonzen een geweten schoppen, maar hij doet meer dan accuraat schoolmisère blootleggen. Honderdtwintig puntige hoofdstukjes resulteren in een spannend verhaal met morbide weerhaakjes. Professor mensenrechten Eva Brems en acteur Gène Bervoets spitten de ware aard van de ‘mens’ naar boven.

woensdag 5 augustus

In de aflevering ‘Wonderkinderen’ worden Daniel Kehlmanns Roem en Mannen die vrouwen haten van Stieg Larsson tegen elkaar uitgespeeld. Kehlmann is op zijn vijfendertigste een speerpunt van de Neue Deutsche Welle in de Duitse literatuur, en leverde met Roem een speelse verhalencaleidoscoop af waarin het prettig verdwalen is en waarin hij de spot drijft met de roem die hem zelf als jonge auteur in de schoot viel, na Het meten van de wereld. Stieg Larsson werd postuum wereldberoemd met zijn thrillers uit de Millennium-trilogie, die ook in Vlaanderen tot torenhoge verkoopcijfers leidden.Televisiemakers Michiel Devlieger en Martin Heylen houden de hypes tegen het licht.

donderdag 6 augustus

Uitgelezen trekt de wijde(re) wereld in, en de eerste halte is Parijs, om daar de melancholie te traceren van Patrick Modiano’s In het café van de verloren jeugd. Geraffineerd en superieur voert de Franse meester van de schemering weer de bevreemding ten top. Parijs is het decor van een naar de keel grijpende geschiedenis over een ronddobberend meisje Louki “dat vrij wil ademen”. Heel andere kost is De verzamelde werken van T.S. Spivet, waarin debutant Reif Larsen een twaalfjarige wetenschapper in de dop in een goederenwagon op pad stuurt door half Amerika. Het boek is gelardeerd met tekeningen en akkefietjes in de kantlijnen. Wetenschapper-dromer Lieven Scheire en actrice-droomster Katelijne Damen mogen zich uitspreken over deze boeken.

vrijdag 7 augustus

De slotaflevering, met als gasten actrice Tine Van den Brande en politiek commentator van De MorgenYves Desmet, blikt terug op twee boeken die ook al water en vuur lijken en zorgt allicht voor een clash van opinies. Was het immers geen onbegrijpelijke vergissing van de jury dat Godenslaap van Erwin Mortier niet eens de longlist haalde van de Gouden Uil? Mortier slijpt in Godenslaap het residu van de Groote Oorlog tot een diamant en zijn stokoude heldin stelt zich met woorden kordaat teweer tegen het eeuwig malende tandrad van de tijd en de geschiedenis. De Uil vloog dit voorjaar onverwacht naar de Nederlandse debutant Robert Vuijsje voor Alleen maar nette mensen, een schaamteloze, snedige en komische roman die de multiculturele verwarring op de korrel neemt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234