Zondag 18/08/2019

Column

Uit pure angst blijven weilanden van keuterboeren boomloze graswoestijnen

Pascal Paepen is financieel analist en docent bank & beurs.

Dit weekend organiseert Natuurpunt organiseert dit weekend het Grote Natuurdebat in Brussel. Partijvoorzitters en andere vooraanstaande politici geven er hun visie op milieuthema's als ruimtelijke ordening, klimaatverandering en biodiversiteit. Dat zijn niet meteen de meest sexy onderwerpen in een verkiezingsbrochure, al mag je aannemen dat het kiesvee er wel belangstelling voor heeft. Hopelijk hebben de politici de moed om met concrete voorstellen te komen en aan te geven op welke manier de volgende Vlaamse regering volgens hen zou kunnen of moeten investeren in natuurbeleid.

Wie over investeren praat heeft het al gauw over centen. En dan is het excuus voor een zuinig beleid snel gevonden. We horen het ze al zeggen. "Het milieu is heel belangrijk, uiteraard, maar de huidige economische crisis biedt weinig ruimte om veel uit te geven. Voorlopig zijn nieuwe jobs en een sluitende begroting nog net iets belangrijker."

Kunnen we dan, met een beetje inventiviteit, er niet voor zorgen dat je met weinig middelen toch veel kunt realiseren? Het bosbeleid in Vlaanderen wil bestaande bossen behouden en de aanplanting van nieuwe bossen aanmoedigen. Organisaties als het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en Natuurpunt hebben in vijf jaar tijd ruim 8.000 hectare bos aangekocht. In het regeerakkoord was ook sprake van een bosuitbreiding met 10.000 hectare, maar tussen 2008 en 2011 werd vooral ontbost.

Terwijl voor 1.006 hectare aan ontbossingsvergunningen werden uitgereikt gaf de Vlaamse overheid subsidies voor de (her)bebossing van amper 615 hectare. Vele nieuwe aanplantingen zijn er dus niet bijgekomen en een meevallende telling vorig jaar bleek vooral het gevolg van een spontane bebossing die ontstond op voormalige militaire domeinen en gebieden die minder intensief worden gebruikt voor landbouw.

Vlaming met durf
Wil de Vlaming dan niet investeren in het aanplanten van nieuwe bossen? Natuurlijk wel en zelfs zonder een beroep te doen op subsidies. Alleen, hij durft niet. Want wie vandaag een weide of bouwgrond wil beplanten met eik of den ziet zijn eigendom onmiddellijk devalueren tot een toekomstige inkomstenbron voor beleidsmakers. Als hij na enkele decennia een aanvraag zou indienen om een deel van zijn toenmalige aanplanting weer te ontbossen, dient hij daarvoor immers de rekening te betalen. Met een beetje pech mag hij zelfs helemaal niet kappen. Voor heel wat mensen is die rechtsonzekerheid veel te groot om initiatief te nemen.

En dus blijven tienduizenden hectare aan bouwgronden, toekomstgronden en voormalige weilanden van keuterboeren graswoestijnen zonder boom. Ecologisch en economisch brengen die eigendommen weinig of niets op. Door de strenge pachtwet worden zo'n gronden vaak zelfs niet uitgeleend aan landbouwers.

Dergelijke gronden zouden wel renderen en massaal bebost worden, zelfs zonder enige subsidie, als de eigenaar maar de sluitende garantie krijgt dat hij later ook ongehinderd weer mag ontbossen. In het slechtste geval zal de ontbossing van zulke 'nieuwe bossen' gespreid worden in de tijd.

Waarschijnlijker is dat het kappen al bij al beperkt zal blijven en dat heel wat van dergelijke nieuwe bossen uiteindelijk alsnog in handen komen van terreinbeherende natuurverenigingen. Voor het zover is zullen al die bomen sowieso een belangrijke bijdrage leveren aan het milieu en de volksgezondheid. Het is eens wat anders dan een handel opzetten in CO2-emissierechten.

Beeld kos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden