Maandag 05/12/2022

Uit parochie van miserie groeit shoppingparadijs

Met elke week een nieuwe winkel mag Sint-Andries zich de meest bezige en blitse wijk van Antwerpen noemen. Tweedehandszaakjes, bars met verse sappen en slaatjes, een schoenwinkel met toasterie en een boetiek met jurken waarin ook Sharon Stone en Paris Hilton rondlopen... Ze strijken allemaal neer in wat ooit de beruchte parochie van miserie was.

Door Marc Schoetens

Foto's Jimmy Kets

De Nationalestraat snijdt als een visgraat door het hart van Sint-Andries. Aan weerskanten liggen twintig kleine straten en een paar pleintjes. Het is hier dat de jongste tijd de ene zaak na de andere zijn deuren opent. Dat zowat alle grote internationale magazines Sint-Andries aanprijzen als dé modewijk bij uitstek, mag een verklaring zijn voor de aantrekkingskracht. Bewoners en nieuwkomers willen echter te allen prijze de ware ziel van Sint-Andries bewaren: de unieke cocktail van volks en chic, van traditie en flashy. We gingen op zoek naar alles wat nieuw is en nog moet komen in deze bruisende wijk tussen de Groenplaats en het Zuid.

Pas sinds kort maakt Sint-Andries de geboorte mee van de eerste rookvrije bars en bistro's. 'Non-smoking area. We like you 2 much' staat er op de deur van K50 (Kammenstraat 50), de foodbar met streetwearshop van basketbalspeler Pieter Loridon, die op het einde van dit seizoen stopt met zijn profcarrière bij Antwerp Giants. In de keuken op het gelijkvloers worden gezonde slaatjes en broodjes gemaakt met intrigerende namen als George Bush en Atomic Bomb. In de kelder zit het streetweargedeelte, met een compleet assortiment van Lee Jeans en sneakers van Nike en Reebok. De basketbalspeler is zelf gestart met een eigen kledinglijn, K50.

Bij Green (Lange Vlierstraat 33-35) komen er evenmin asbakken, maar wel verse broodjes, slaatjes en vruchtensappen op tafel. Het interieur van de zaak is, de naam zegt het, erg groen. Van koffiebar Bitter Zoet (Kronenburgstraat 41D) is enkel het deel aan de straatkant rookvrij. In het achterzaaltje, met een verrassend uitzicht op de binnenkoer van een woonblok uit de jaren dertig, mag men voorlopig nog wel roken. Vanaf acht uur kan men er ontbijten. Er is ook taart, lasagne en Portugese vispasteitjes. Bitter Zoet is de kinderdroom van uitbaatsters Lisa en Sarah: "Van jongs af hebben we samen gekokkereld. Later gingen onze echtgenoten het lastig vinden dat we altijd zoveel volk over de vloer kregen om te komen eten. 'Begin dan toch zelf een eethuis', zeiden ze en dat hebben we dan ook gedaan. Onze kinderdroom is uitgekomen."

Een erg origineel winkelconcept is te vinden bij Theo (Theodoor Van Rijswijckplaats 1): een schoenwinkel waar men lekker kan eten, en als de zon schijnt ook buiten op het terras. De schoenen zijn van het Spaanse merk Camper. "Schoenen waarin je groeit. Er zit een hele filosofie achter. Kijk maar eens op hun webstek", zegt uitbaatster Pom Lameir. "Het idee voor de eetafdeling heb ik opgepikt in Parijs bij de beroemde bakkerij Poilâne in de rue du Cherche Midi." Vanaf nu kan men ook in Antwerpen een dozijn verschillende warme toasts eten belegd met gerookte kip en ansjovis, mozzarella of wilde zalm en een goed glas wijn of koffie erbij. "De koffiekoeken zijn van Dellafaille uit Schoten, een van de beste bakkers uit het Antwerpse."

Pom Lameir, die ook al de lingeriewinkel Marlies Dekkers in de Nationalestraat heeft, is erg gehecht aan het unieke karakter van de wijk. "Dat moet zo blijven." Ook voor Pom mogen het oudste ijssalon van de stad, de fietsenmaker en de volkscafés in de Nationalestraat absoluut niet verdwijnen. "Door de komst van steeds meer nieuwe winkels zijn de huurprijzen hier steil omhooggegaan. Daar ben ik wel even van geschrokken. Dat is jammer. Dat maakt het vandaag erg moeilijk voor jonge starters die, zoals ik tien jaar geleden, beginnen met een strijkijzer en een stofzuiger van thuis."

Les Saveurs de Yamada (Kronenburgstraat 31) is het nieuwe Japanse restaurant van Cathy Careme en Koji Yamada. Ook zij zijn gevallen voor de vele charmes van de wijk. "We zaten vroeger in de winkelbuurt rond de Wilde Zee. Daar gaan om zes uur alle winkels dicht en zijn de straten leeg. In Sint-Andries is dat niet het geval omdat er veel volk woont. We hebben trouwens heel open en vriendelijke buren. Het pand dat we gevonden hebben, is bovendien geknipt voor een traditioneel Japans restaurant: lang en smal. Het simpele interieur in zwart en wit moet rust uitstralen." De erg creatieve kok Koji bedenkt elke middag een andere lunch. 's Avonds is er keuze uit drie verschillende menu's.

Op de grens van de Sint-Andrieswijk met het Zuid heeft Chris Janssens (Volkstraat 2) een nieuwe winkel met bistro geopend. Het ruime pand was voordien een bankkantoor. Kleren passen doe je in de vroegere bankkluizen van staal en beton. "Mijn kleding is heel vrouwelijk en multifunctioneel", zegt de ontwerpster. "De jurken uit de nieuwe collectie kan je zowel dragen op een chic feest als op kantoor en ook over een jeans." De vitrine is tegelijk een catwalk waar geregeld modellen zullen defileren. De bistro heeft een kleine kaart en een suggestiebord. "Vrouwen hebben graag hun man in de buurt als ze gaan winkelen", zegt Chris. "Om de man er ook wat plezier aan te laten beleven, kan die zich hier rustig achter zijn krant zetten met een koffie en een broodje of een ontbijt." De tafelbladen in de bistro zijn gemaakt van het kogelvrije glas van de bankloketten. Zitten doe je op ongeopende bankkluisjes.

"In Sint-Andries hangt dezelfde sfeer als in en rond de Dansaertstraat in Brussel", zegt ontwerpster Annemie Verbeke, die nu ook in Antwerpen een winkel heeft geopend: Annemie Verbeke (Nationalestraat 76). "Een prachtig pand dat trouwens veel gelijkenissen vertoont met de winkel in de Dansaertstraat. Ik hou van de contrasten in deze oude volkse buurt waar creatieve mensen zich komen vestigen."

Violetta en Vera Pepa (Nationalestraat 24), de nichtjes van Vinko Pepa, hebben hun winkel met dameskleding, schoenen en accessoires verhuisd van het Zuid naar Sint-Andries. Van een warm aanvoelend interieur gesproken: overal ligt eikenhouten parket, ook tegen de muren en het plafond. Op de bovenverdiepingen openen de zusjes in oktober de bed & breakfast Room National met drie suites die helemaal in de sfeer van de winkel worden ingericht.

De familie Monar opende met Sur+ (Lombardenvest 76) al een vijfde schoenwinkel in Antwerpen. De specialiteit van Sur+ zijn fast moving shoes van merken als Converse, Diesel tot Birckenstock. Andere nieuwkomers zijn Strass (Steenhouwersvest 59), een kledingwinkel voor kids van 0 tot 8 jaar, de handtassenwinkel Tas (Lombardenvest 20) en ook de damesboetiek Step By Step (Lombardenvest 18).

De grote jeansmerken hebben intussen ook de weg naar Sint-Andries gevonden. Ze kiezen allemaal voor de Kammenstraat, waar de winkels voor alternatief ingestelde jongeren moedig proberen stand te houden tegen de oprukkende multinationals. Afgelopen week opende Guru (Kammenstraat 20) zijn eerste grote shop in Antwerpen, de eerste buiten Italië trouwens. Pepe Jeans (Kammenstraat 46) is al toe aan zijn tiende company store in België. G-Star (Kammenstraat 22), de trendsetter als het over spijkerbroeken gaat, opende een grote winkel tegenover Dries Van Noten. Opvallende kledingstukken zijn de jubileumversies van de tien jaar oude Elwood, een jeans gebaseerd op een motorrijdersbroek, naast handgemaakte jeansjasjes die met naald en draad in elkaar zijn gezet. Van de vrolijke broeken en hemdjes uit de collectie van Marc Newson voor G-Star zijn de randen niet afgestikt, maar gedrenkt in rubber.

Na Parijs en Londen heeft Antwerpen nu ook een Diane von Furstenberg Boetiek (Steenhouwersvest 44). Haar beroemde en tijdloze wrap dress of wikkeljurk wordt al sinds 1972 gedragen door de Amerikaanse jetset, maar hoort volgens de ontwerpster "thuis in de kleerkast van elke geëmancipeerde vrouw". Diane von Furstenberg heeft haar hart verpand aan de Scheldestad. Ze is de godmother van het op stapel staande Red Star Linemuseum op het Eilandje, dat de herinnering levendig moet houden aan de drie miljoen Europeanen die met de stoomboten van de Red Star Line vanuit Antwerpen naar Amerika emigreerden. Aan het begin van de vorige eeuw arriveerde een groot deel van die landverhuizers totaal berooid in Antwerpen. In afwachting van hun vertrek naar Amerika vonden ze tijdelijk onderdak in de armenbuurt Sint-Andries, beter bekend als de parochie van miserie. Toen woonden hier 32.000 mensen, meestal in erbarmelijke omstandigheden. Vandaag telt de wijk nog 7.000 bewoners.

Dat het ook zonder grote middelen kan, bewijst Mich Carpentier van My Ohm (Vrijdagmarkt 14), een tweedehandswinkel niet groter dan een woonkamer met vooral oude kleding. Telkens als er klanten binnenkomen, zegt Mich: "Je mag overal in de kasten snuffelen." Nederlanders trekken dan weleens heel verbaasde ogen. Er zijn ook oude gordijnen, stofcoupons voor de naailustigen en wol voor de breiers. Rommelig mag je het hier niet noemen. "Rommelig is alles op een hoop, en dat is niet het geval. Je krijgt hier meer een indruk dat de tijd is blijven stilstaan. Ik denk dat veel mensen daarvan houden. Ze zijn de afgelikte interieurs en vooral de loeiharde muziek van de meeste winkels grondig beu."

Debora Lodewijckx opende Bonaventura (Aalmoezenierstraat 38), een charmant winkeltje met tweedehands vrouwentassen. "Wie een handtas te veel heeft, mag die hier in consignatie komen geven en dan trachten wij die te verkopen. Zowel de bommasacoche als de tienertas, zolang ze maar in goede staat verkeren. Er is al een dame langs geweest met liefst vierendertig handtassen, alleen maar mooi spul, en thuis heeft ze er nog meer in de kast staan."

Jucca en Riska Volkerts, twee Amsterdamse zussen, doopten hun vintage winkel Jucca & Riska (Nationalestraat 87). "Knickerbockers, laarzen, grote handtassen... Alles wat je vandaag op straat ziet dragen, hebben we in huis, maar dan wel in de originele versies vanaf de jaren zestig." Jucca, die ook in Amsterdam een tweedehandswinkel heeft, vindt de Nationalestraat een perfecte straat: "Het is er gezellig druk met al die mensen en trams die passeren. De winkels, die heel gevarieerd zijn, maken van de straat een van de leukste in Antwerpen. Het begin aan de Groenplaats is wel heel modieus. De rest van de straat mag niet te chic worden, want dan gaat de charme weg."

Achter de knalrode gevel van The Joker (Kleine Markt 16) huist sinds kort de eerste comedypub van Antwerpen. In de week vanaf 's middags een café, op zondagavond een podium voor zowel bekende stand-upcomedians als aankomend talent. De laatste nieuwkomer is Katrien Van den Eynde. Die opende Katoo & Co (Kronenburgstraat 41A), een tweedehandszaak met alles voor kids, van kleding tot dvd's en meubeltjes. Nog een buitenbeentje is Nil (Kammenstraat 69). "Een winkel voor dikke madammen", zegt uitbaatster Nil. "'Volslank' gebruik ik nooit. Dan nog liever 'voluptueus', dat klinkt veel mooier. Dikke vrouwen vinden meestal wel kleren die groot genoeg zijn, maar die passen zelden. Ik wou voor mezelf bewijzen dat dikke vrouwen ook goed gekleed kunnen zijn, en dat heb ik gedaan met een eigen kleine collectie." Bij Nil hangen ook jurken van ontwerpster Marina Yee, een oorspronkelijke telg van de beroemde Antwerpse Zes. "We zitten hier midden in de Kammenstraat en geregeld komen hier van die tienermeisjes met maatje 34 binnen. Als ik dan de trap afkom, merk ik dat ze zich rot schrikken als ze het soort kleren zien dat hier hangt. Het is net alsof ze zich betrapt voelen in een seksshop." n

Bewoners en nieuwkomers willen de ware ziel van Sint-Andries bewaren: de unieke cocktail van volks en chic, van traditie en flashy

Sint-Andries in de toekomst

* Sint-Andries als toeristische trekpleister vertaalt zich onder meer in de komst van een nieuw hotel. Tegen 1 augustus opent het viersterrenhotel Banks (Drukkerijstraat 55) met 46 kamers en 11 studio's met hotelservice. De naam Banks staat voor 'oevers van de Schelde'. Beneden komt het dagcafé Banks & Co en een loungezaal die voor allerlei evenementen kan worden gebruikt.

* Volgend jaar beginnen de werken aan een nieuwe jeugdherberg met de voorlopige naam Pullicinella (Bogaardestraat), een verwijzing naar het poesjenellentheater, dat ooit erg populair was in Sint-Andries. De jeugdherberg komt op een wat verloederde plek in de wijk. Er zullen tot 180 bedden beschikbaar zijn.

* Olga Pérez opent in oktober Vintage For Kids (Kronenburgstraat 5), een winkel "voor cowboys en prinsessen". "Het wordt geen winkel met kleren of schoenen voor kids, maar wel meubeltjes, speelgoed en juwelen waarvan het grootste deel handgemaakt is op basis van fair trade met arme landen", zegt Pérez.

* Achter de prachtige neorenaissancegevel van een voormalig stadsmagazijn begint volgend jaar de bouw van een nieuw complex, Vlaamse Poort (Drukkerijstraat 18), met een groene binnenplaats, appartementen en winkels.

* De stadsbibliotheek in het vroegere politiecommissariaat, een prachtig gebouw op de Sint-Andriesplaats, heropent eind juni.

* In de herfst van 2006 wordt de Kammenstraat heraangelegd tot autoluwe winkel-wandelstraat.

* En het houdt niet op. Bij het ter perse gaan van dit magazine worden nog een stel nieuwkomers aangekondigd, zoals een champagne- en-oesterbar (Steenhouwersvest), een schoenwinkel (Nationalestraat) en een eethuisje (Vrijdagmarkt).

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234