Donderdag 17/10/2019

Beursgang Uber

Uber naar de beurs, maar de donderwolken stapelen zich op boven het bedrijf

. Beeld DM

De beursgang van Uber vrijdag is een grote gebeurtenis voor de financiële markten. Maar donderwolken pakken zich samen boven het gehypete bedrijf, dat ingehaald wordt door zijn verleden en geen antwoord geeft op de vraag over zijn toekomst.

Het lijkt de grootste beursgang van 2019, ja, zelfs een van de grootste beursgangen aller tijden te worden. Met een beoogde waardering van 90 miljard dollar (zo’n 80,7 miljard euro) gaat de taxidienst Uber vrijdag records breken. 

180 miljoen aandelen in Uber worden op de beurs verkocht met een prijsvork tussen 44 en 50 dollar. Waarschijnlijk wordt gekozen voor 47 dollar, halverwege de bandbreedte, meldt de doorgaans zeer goed geïnformeerde Wall Street Journal

Samen met de verkoop van andere aandelen haalt het concern zo’n 10 miljard dollar op. De vraag naar Uber-aandelen ligt drie keer hoger dan het aanbod, weet het persagentschap Bloomberg. Toch zijn nogal wat vragen onbeantwoord gebleven de voorbije weken.

Hommeles met de cijfertjes

Ondanks de nauwelijks te vatten miljardendans heeft Uber met zijn taxidienst nimmer winst geboekt en blinkt de prospectus, het document voor de beursgang, vooral uit in lengte en niet in duidelijkheid. Het (verplichte) risicoprofiel loopt op tot 48 pagina’s, van de in totaal 285 bladzijden. 

Maar een echt toekomstplan ligt niet besloten in die pagina’s. Beleggers moeten bijgevolg blind varen. Als alleen gekeken wordt naar de bedrijfsvoering, boekte Uber vorig jaar een operationeel verlies van 3 miljard dollar. Intussen neemt de omzetgroei af. En beknibbelen op de kosten, door aan de tarieven te knabbelen zoals voorheen, lijkt een doodlopende straat. 

Woensdag protesteerden Uber-chauffeurs in New York en andere grote steden nog massaal. Ze gaven de boodschap dat ze leefbare lonen wensen, werkzekerheid en geregelde tarieven. Dat is niet bevorderlijk aan de vooravond van een beursgang. 

Feit is dat Uber nog steeds geld verliest aan bijna elke rit en zijn geïnvesteerde durfkapitaal gebruikte om de ritten te subsidiëren. De andere activiteiten, zoals Uber Eats of Uber Bikes, zijn nog marginaal. 

Dara Khosrowshahi, topman van de taxidienst Uber, heeft veel uit te leggen. Beeld REUTERS

Bij de beursnotering zullen de investeerders van het eerste uur met een deel van de winst gaan lopen. Waarna de dolgedraaide belegger, die een graantje wil meepikken van weer zo’n eenhoorn (een niet-beursgenoteerde start-up met een waardering van meer dan 1 miljard dollar) die naar de beurs stapt, achterblijft met een bedrijf waarvan het businessmodel onzeker is. Bovendien verschaft het bedrijf geen uitleg over zijn toekomstmodel. 

Alle beursdebuten zijn onvoorspelbaar, maar bij Uber lijken de mogelijke uitkomsten bijzonder extreem, analyseert The New York Times. Is Uber een moloch die, net als Amazon, op een dag de overstap naar winstgevendheid gaat maken? Of is het eerder iets zoals eBay, een bekende reus waarvan de groei al lang achter zich ligt?

Hommeles in de bestuurskamer

Tegelijk ontspon zich een spitante discussie achter de schermen. Medeoprichter Travis Kalanick is de grote afwezige wanneer Uber zijn aantreden op Wall Street viert. Kalanick, nog altijd directielid en met 8,6 procent de op twee na grootste aandeelhouder van Uber, had er zelf op aangedrongen aanwezig te zijn bij het gongmoment. 

Hij wilde ook zijn vader, Donald Kalanick, meebrengen. Het beursdebuut komt immers dicht in de buurt van de tweede verjaardag van het overlijden van de moeder van Travis Kalanick. Zijn aanwezigheid op het iconische balkon van de beurs moest dat moment enige luister geven. 

Travis Kalanick, de controversiële medeoprichter van Uber, zal er niet bij zijn bij de beursintroductie. Beeld Evan Agostini/Invision/AP

En het moest meteen een soort van rehabilitatie zijn voor Kalanick, die gedwongen werd af te treden na talloze schandalen. Huidig CEO Dara Khosrowshahi, die Kalanick verving, zei boudweg nee. Hij vreesde dat de aanwezigheid van Kalanick te veel herinneringen zou oproepen aan het ‘oude’ Uber, met zijn vele schandalen rondom seksuele intimidatie en de misleiding van lokale autoriteiten. 

Khosrowshahi wil bewijzen dat de start-up is geëvolueerd, weg van de rauwe cultuur van Kalanick en diens ‘groeistrategie boven alles’. Maar het lijkt erop dat Uber nu wordt ingehaald door zijn verleden, want de financiële media halen naarstig nare herinneringen op. 

Toen de start-up in 2009 werd opgericht, waren financiers overal op zoek naar de volgende Larry Page van Google of Mark Zuckerberg van Facebook. Ze waardeerden de ijver van een ondernemer bijna net zo veel als het bedrijfsplan dat hij verkocht. En niemand was ijveriger dan Kalanick. Tot in een stormachtig weekend in de zomer van 2017 Khosrowshahi werd verkozen om Kalanick te vervangen, omdat de agressieve en onbehouwen stijl van de laatste niet langer houdbaar bleek.

Hommeles bij de banken

Alsof Khosrowshahi met de vragen over de winstgevendheid, de morrende chauffeurs en de discussie met Kalanick de voorbije dagen nog niet genoeg aan zijn hoofd had, diende hij ook nog een bankiersbrandje te blussen. Voor de beursgang mandateerde Uber de Amerikaanse zakenbankiers van Morgan Stanley. Zij haalden het voor aartsrivaal Goldman Sachs als leidende bank voor de beursgang. Goldman Sachs is ‘slechts’ de tweede bank die het Wall Street-debuut mee mag begeleiden.

Pikant detail: de bankiers van Goldman Sachs pompten in 2011 zo’n 5 miljoen dollar in het startende Uber. Het is voor Sachs-topman David Solomon dan ook een beetje gezichtsverlies dat hij Morgan Stanley voorrang moet geven. 

Al kan de pijn verzacht worden als de beursgang een succes wordt. Dan kan de initiële investering nog een behoorlijk rendement opleveren. 600 miljoen dollar op een investering van 5 miljoen, zoals Bloomberg berekende, daarvoor mag je al eens tweede in de rij zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234