Woensdag 24/07/2019

Stage

UAntwerpen wil vrijwilligerswerk als keuzevak

Herman Van Goethem, rector van de UAntwerpen. Beeld Klaas De Scheirder

Vrijwilligerswerk voor studenten: dat is wat de Universiteit Antwerpen vanaf september wil invoeren. Het keuzevak maakt deel uit van een pakket aan maatregelen om studenten een bredere vorming te geven. “Zet maar eens 3.000 studenten aan het werk in Antwerpen.”

Vanaf volgend academiejaar zal de UAntwerpen haar bachelorstudenten een bredere algemene vorming geven. Er komt een zogenaamde korf van verbredende vakken die volgend academiejaar wordt ingevoerd. Opvallend onderdeel van die korf is het keuzevak maatschappelijk engagement, of vrijwilligerswerk.

“Zie het als een soort van dienstverlening aan de samenleving”, zegt de Antwerpse rector Herman Van Goethem. “In het buitenland, zeker in de VS, bestaat die traditie van community service learning (CSL) al langer en is ze sterk uitgebouwd.” Alle Vlaamse universiteiten bieden al een vorm van gemeenschapsleren aan. Veelal gebeurt dat dan door faculteiten, binnen het kader van een specifieke opleiding.

De UAntwerpen pakt het anders aan en stelt het keuzevak universiteitsbreed open voor alle tweede- en derdejaarsstudenten. Dat is nieuw in Vlaanderen, al liggen er ook in Gent wel plannen op tafel om het format vast op te nemen in het curriculum. Bovendien vindt er veel samenwerking plaats tussen de universiteiten en hogescholen. Op 8 februari organiseren ze er samen een congres over.

Geen stage

Concreet is het de bedoeling dat de Antwerpse studenten die kiezen voor het vak de hort op trekken en stage lopen bij een van de vele Antwerpse vzw’s of organisaties. “Maar het is geen vrijwilligerswerk in de strikte zin van het woord”, waarschuwt Van Goethem. “Er moet altijd sprake zijn van een zekere onderzoekscomponent.” Dat betekent dat studenten met een onderzoeksvraag naar hun stageplek zullen trekken en aan het einde van de rit een paper zullen afleveren.

Gemeenschapsleren bestaat altijd uit drie componenten, is overal te horen. Daarbij wordt het academische gekoppeld aan een zeker sociaal engagement. Die twee worden dan verbonden door een vorm van reflectie, het eigenlijke onderzoek dus. Het verschil tussen CSL en een gewone stage zit in het maatschappelijke: een stage test vaardigheden in het werkveld, gemeenschapsleren vertrekt vanuit sociaal engagement.

Aan de uitwerking van het vak is men nog volop bezig, al werd er met Stichting Cusanus al wel een geldschieter gevonden. De Antwerpse stichting, die actief pluralisme promoot, voorziet één medewerker die het project administratief ondersteunt. Ondertussen lopen er gesprekken met verschillende Antwerpse organisaties over een eventuele samenwerking. Met één organisatie bereikte de UAntwerpen al een akkoord: het netwerk van sociale kruideniers. “Ja, het is een grote logistieke oefening", zegt Van Goethem. “Zet maar eens 2.000 tot 3.000 studenten aan het werk in Antwerpen.”

Korf

De vrijwilligersstage maakt deel uit van een bredere algemene vorming die de Universiteit Antwerpen vanaf volgend jaar invoert. Ze is het paradepaardje van de rector, die het idee in zijn verkiezingscampagne opperde en tot zijn verbazing merkte dat de hele universiteit het idee enthousiast onthaalde.

Het idee van de korf vertrok vanuit de vaststelling dat studenten te vaak ‘vakidioten’ werden. “Het viel mij op dat we sinds de overschakeling naar de bachelor- en masterstructuur wat algemene vorming zijn kwijtgeraakt”, zegt Van Goethem. “Doordat de bachelor een diploma an sich moest worden, werd die uiteraard volgepropt met heel specifieke vakken.” Het sluit ook aan bij de bredere kritiek van mensen zoals moraalfilosoof Patrick Loobuyck (UAntwerpen), die meewerkt aan de korf, dat het ons ontbreekt aan een zekere maatschappelijke geletterdheid.

De zogenaamde korf verbredende vakken zal bestaan uit drie onderdelen. Het verplichte vak levensbeschouwing dat studenten tot nu toe kregen, wordt omgevormd tot een verplicht vak rond actief pluralisme en interculturaliteit. Studenten zullen de keuze hebben tussen vijf onderwerpen: stad en diversiteit; media en digitale samenleving; migratie, integratie en diversiteit; vrijheid, burgerschap en democratie; en global justice.

De drie keuzevakken die de universiteit aanbiedt rond thema’s als duurzaamheid, klimaatverandering en armoede vormen de tweede pijler van de korf. Het vrijwilligerswerk is de derde pijler van de oefening om studenten breder op te voeden. “Het is echt wel een uniek gegeven”, zegt Loobuyck. “Hiermee sluiten we weer aan bij het oorspronkelijke idee van de universiteit: lever mensen af met een brede vorming.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden