Vrijdag 04/12/2020

U krijgt weer kilo's met kerst

Tijdens de feestdagen mag de riem bij velen wat losser, maar dat extra gewicht raken we vaak niet meer kwijt. Moeten we straks voorgoed afscheid nemen van onze innerlijke bourgondiër? 'Maak gewoon eens een wandeling na het feestmaal in plaats van in de zetel te ploffen.'

Wie de culinaire televisieprogramma's of feestbrochures ziet passeren, staat het water al in de mond. De komende week wacht meermaals een rijkgevulde feestdis bij vrienden en familie. Tot het allerlaatste gaatje gevuld is. De kans is groot dat u tijdens de eerste dagen van 2018 geen eten meer kan zien en dat is maar goed ook, want dan spoelen de extra kilootjes zo weer weg. Toch?

Verschillende onderzoeken in de VS toonden in het verleden al dat de gewichtsschommeling in de eindejaarsperiode niet zomaar verdwijnen door wat goede voornemens. Bij testgroepen toonde de weegschaal na de feestdagen gemiddeld zo'n 500 gram meer dan ervoor, gewicht dat in de volgende maanden bij de meesten niet verdween.

Toegegeven, waar de Amerikanen tussen Thanksgiving en Nieuwjaar de volle zes weken in feeststemming vertoeven, is dat hier slechts een dikke week, maar die studies geven wel een indicatie over de risico's. Liefst zestig procent van de jaarlijkse gewichtstoename kan worden toegeschreven aan de winterse feestperiode.

Hoe ouder ze worden, hoe meer de meeste mensen sowieso wat toenemen in gewicht en dat leidt in vele gevallen tot overgewicht. Meer dan 50 procent van de Belgische bevolking heeft er last van. Is de innerlijke bourgondiër die tijdens de feestdagen naar boven komt mee verantwoordelijk voor dat maatschappelijke probleem?

"Dat vind ik toch een gevaarlijke gedachte", zegt voedingsdeskundige Christophe Matthys (KU Leuven). "De eindbalans van gewichtstoename kan je onmogelijk opmaken aan de hand van zo'n korte periode. Je ziet trouwens evengoed het omgekeerde: mensen die nu al diëten om straks in dat perfecte kleedje te passen."

"Er is eerder een evolutionaire verklaring voor de toename in gewicht tussen na- en voorjaar", zegt psycholoog Tatjana Van Strien (Vrije Universiteit Amsterdam), expert op vlak van eetgedrag. "Vroeger waren zoete en vette etenswaren belangrijk om de winter door te komen. Dat patroon merk je nog steeds, ook al is de noodzaak verdwenen."

Angstbeeld

Toch voelt het eindejaar voor veel mensen intuïtief aan als een risicoperiode voor extra kilo's. Donkere en kille dagen zonder veel beweging, lang en lekker tafelen. En daar worstelen we mee. Bij een bevraging in 2014 gaven 65 procent van de Belgische vrouwen aan dat ze negatieve gevoelens koppelen aan alle hapjes en drankjes op tafel en hun eetgedrag erop aanpassen.

Dat angstbeeld kan contraproductief werken. "Wat je voor jezelf verbiedt, is soms net aantrekkelijker", ziet Van Strien, die spreekt van een 'wat kan het me nog schelen'-effect. "Zeker op een dag waar je constant aangemoedigd wordt om van alles te proeven, bestaat het gevaar dat je na een tijdje denkt: 'Het is nu toch al verpest, laat ik het er maar eens goed van nemen.'"

Sociale druk

Stress hebben om nog een stukje taart naar binnen te spelen, is volgens Van Strien dus niet aan de orde. "Doe het gewoon met mate. Jezelf barstensvol eten, daar geniet je toch ook niet van?" Haar pleidooi: "Ga niet voor 'veel', ga voor 'genieten'. En hou rekening met elkaar."

Veel van de overdaad tijdens de feestdagen is namelijk toe te schrijven aan sociale druk. Gastheren en -vrouwen die niet willen ontgoochelen door een beperkt aanbod van aperitiefhapjes, gasten die schroom hebben om neen te zeggen tegen de zoveelste schotel. "De manier waarop je eten opdient, kan al veel helpen. Zo lijken kleine bordjes bijvoorbeeld sneller gevuld", zegt Van Strien.

"Of maak eens een gezellige wandeling na het feestmaal in plaats van met z'n allen in de zetel te ploffen", zegt Matthys, die opmerkt dat het tijdens de feestdagen vooral gaat om een dosis gezond verstand. "In het algemeen is er trouwens steeds meer aandacht voor een gezond voedingspatroon, dat is veel belangrijker dan die ene feestmaaltijd."

is hoeveel je gemiddeld bijkomt na de feestdagen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234