Zaterdag 04/12/2021

'U beschouwt dit dus als eetwaar?'

Het zoete steviaplantje mag vanaf vandaag weer verkocht worden in zo'n veertig Belgische tuincentra. Dat besliste de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg in Gent gisteren. De voorbije dagen liet de Algemene Eetwareninspectie duizenden steviaplantjes in beslag nemen, omdat het om een nieuw voedingsmiddel zou gaan waarvoor geen verkooptoestemming was verleend. Tuincentra en kweker spanden prompt een kort geding in. Met succes.

gent.

eigen berichtgeving

'Wie zijn al die mensen? Zijn dat allemaal kwekers?' Voor Antoon De Schrijver, voorzitter van de Gentse rechtbank van eerste aanleg, werd het een ongewone Goede Vrijdag. Eerst dreef een bommelding hem tijdelijk uit het justitiepaleis, daarna bleek zijn kamer te klein om alle journalisten, tuinders en inspecteurs van de Eetwareninspectie te herbergen. En dan nog dat plantje, dat de eisende partij zo pontificaal voor zijn neus pootte. "Hier gaat het dus allemaal om. Stepa, lees ik dat goed?"

Het kort geding dat 37 tuincentra en de kweker van het plantje stevia rebaudiana - merknaam stepa - inspanden tegen minister van Volksgezondheid Marcel Colla (SP) draaide rond één cruciale vraag: is de in België veredelde variant van het Zuid-Amerikaanse honingkruid een voedingsmiddel of een kruid? Advocate Ingrid Opdebeeck, die de verdediging van de 37 tuincentra én steviakweker Patrick Naudts voor haar rekening nam, vergeleek stevia met het kruid koriander, relatief onbekend maar vrij te verkrijgen. Ze vroeg de rechter met klem de verkoop van stepa dit paasweekeinde weer toe te staan. "U moet weten dat meneer Naudts de teelt van de succesvolle gele azalea opgaf om zich toe te leggen op de kweek van stevia. Er zijn investeringen gedaan."

Meester Tom Balthazar, pleitbezorger voor de tegenpartij, benadrukte dat het plantje in werkelijkheid een nieuw voedingsmiddel is. In dat geval moet de hoge gezondheidsraad toestemming verlenen voor de verkoop. En dat was nog niet gebeurd. "Het plantje wordt aangeprezen als een wonderbaarlijk zoetmiddel. Het is dus zeker niet bedoeld als versiering op de vensterbank." In een poging duidelijkheid te creëren, onderbrak voorzitter De Schrijver de confrater: "U beschouwt dit dus als eetwaar?"

Opdebeeck prees de eeuwenoude kwaliteiten van het Zuid-Amerikaanse honingkruid. "Dit precolumbiaanse kruid is al al zeer lang bekend onder de Guaranay-indianen in Paraguay, Uruguay en Brazilië. In Japan is stevia zelfs al twintig jaar op de markt als vervanger van chemische zoetmiddelen. Zelfs Coca-Cola Japan gebruikt steviocide, de geïsoleerde zoetstof, in tal van haar producten."

Dat de tegenpartij zich op novel food, een Europese verordening omtrent nieuwe voedingsmiddelen, baseert, is volgens Opdebeeck onterecht. "Daarbij is in diezelfde verordening een uitzondering gemaakt voor "ingrediënten die al lange tijd volgens de traditionele wijze voor voedingsdoeleinden worden gebruikt, zonder dat gebleken is dat ze onveilig zijn". Opdebeeck verraste voorzitter en tegenpartij overigens door tijdens de zitting met een brief uit 1984 voor de dag te komen waarin de toenmalige minister van Volksgezondheid verklaart "geen bezwaar te hebben tegen de productie van stevia".

Maar eigenlijk is er helemaal geen toestemming nodig voor de verkoop van het plantje, zegt Opdebeeck. "Het plantje is op natuurlijke wijze verbeterd door professor Jan Geuns van de KUL. Hij deed dat door de beste plantjes te kruisen. De kenmerken van de plant zijn daardoor niet veranderd." De aanvraag die professor Geuns in september vorig jaar indiende bij de hoge gezondheidsraad betreft volgens Opdebeeck dan ook niet de plant, maar de geïsoleerde zoetstof ervan: steviocide. "Maar die stof staat vandaag niet ter discussie."

Guy Temmerman van de Eetwareninspectie benadrukte gisteren dat het zeker niet om een genetisch gemodificeerde plant gaat, maar dat de plant wel onder de Europese verordening valt. De Schrijver besliste anders. Of stepa een kruid is, daarover wilde de voorzitter zich niet uitlaten. "Maar", zo besloot hij: "Neemt u dat plantje maar weer mee naar huis." (NB)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234