Donderdag 12/12/2019

Twintigduizend eieren onder zee

'Sphere' van regisseur Barry Levinson met Sharon Stone, Dustin Hoffman en Samuel L. Jackson

Na 'Titanic' van James Cameron heeft Hollywood de smaak van het water te pakken. Binnenkort wordt Hard Rain, oorspronkelijk The Flood genaamd, verwacht en vanaf deze week looptSphere in de Belgische cinema's. Daarin gaan enkele bekende acteurs diep onder de zeespiegel op zoek naar die andere publiekstrekkers, de buitenaardse wezens. Een gegeven dat herinneringen oproept aan The Abyss, ook van Cameron, een film uit 1989. Het scenario van Sphere is zeer getrouw gebaseerd op de gelijknamige roman van Michael Crichton, die echter niet beticht kan worden van plagiaat, aangezien zijn geesteskind al in 1987 het licht zag.

Regisseur Barry Levinson verwierf aanzien met nogal verbale films als Good Morning, Vietnam, Rain Man en Bugsy. Ook zijn politieke satire Wag The Dog, die hier nog gedistribueerd moet worden, ligt in die lijn. Hoewel het visuele en de actie een belangrijke rol spelen in sciencefictionfilms, lijkt het erop dat Levinson in het genre veeleer pootje is gaan baden. Hetzelfde kan gezegd worden van de weinige onderwaterscènes, waarvoor men een watertank van nauwelijks vijf meter diep gebruikte. Toch overschreed het budget het bedrag van 100 miljoen dollar, zowat de helft van de Titanic-investering. Sphere moet het dus niet hebben van rondhossende monsters, helden die hen met de wapens in de aanslag achtervolgen of expliciet geweld bij een confrontatie. Het vertelstandpunt wordt voor een groot stuk bepaald door psycholoog Dr. Norman Goodman, vertolkt door Dustin Hoffman, die voor de vierde keer samenwerkte met Levinson (ook nog in Rain Man, Sleepers en Wag The Dog). Hij wordt door de Staatsveiligheid opgeroepen naar aanleiding van een rapport dat hij op hun verzoek ooit maakte. De titel ervan zou men kunnen parafraseren als 'wat te doen bij een ontmoeting met een marsmannetje'. Net als de meeste sceptici ging Goodman ervan uit dat zijn theorie nooit aan de feiten getoetst zou worden, en al helemaal niet tijdens zijn leven. Hij kopieerde dus een beetje van Isaac Asimov, voegde hier en daar wat fragmentjes Rod Sterling toe en besloot met de namen van enkele wetenschappers uit zijn vriendenkring.

Groot is dan ook Goodmans verbazing als hij die vroegere vrienden in het midden van de Stille Oceaan aantreft, klaar om op onderzoek te gaan naar een ufo - in deze context veeleer een Unidentified Lying Object, dat al enkele eeuwen op de zeebodem ligt. Hij vindt er zijn vroegere minnares terug, een biochemiste met de naam van een geneesmiddel, Beth Halperin. Sharon Stone probeert met kortgewiekte haren, sigaret in de mond en brede gebaren een manwijf neer te zetten, maar kan niet verhelpen dat ze er toch nog aantrekkelijk uitziet. Liev Schreiber geeft gestalte aan een astrofysicus en Samuel L. Jackson neemt de rol van Harry Adams, een scherpzinnige mathematicus, voor zijn rekening. Het team staat onder leiding van de mysterieuze militair Barnes, gespeeld door Peter Coyote.

Tot dusver geen probleem, ook niet voor de kijker, die met vaste hand binnengeleid wordt. Maar als het titelpersonage, een goudkleurige sfeer of bol die zich in het gigantische luchtschip bevindt, geïntroduceerd wordt, begint een en ander mis te lopen. Een reuzeninktvis belaagt het onderzeese optrekje van de onderzoekers, ontelbare eieren van onbekende oorsprong zweven plots door het water en de stroom valt uit. De hoofdpersonages doen hun best om de strijd aan te binden met de onzichtbare belager, maar moeten de vijand ten slotte in eigen rangen zoeken.

Je zou het een verdienste kunnen noemen dat er geen buitenaardse belichaming van het Kwaad te bespeuren valt. Het wachten op zo'n buitenwereldse Godot wordt nochtans niet gecompenseerd door een afdoende verklaring voor alle vreemde verschijnselen die zich hebben voorgedaan. De logica die in de film gehanteerd wordt om alle losse eindjes aan elkaar te knopen omvat een geniale, maar af en toe cijferblinde mathematicus, enig gegoochel met enkele exemplaren van 20.000 mijlen onder zee en een benijdenswaardig talent om te vergeten. Sphere prikkelt anderhalf uur lang de verbeelding en de nieuwsgierigheid, maar aan het einde begint het je te dagen: deze film is een slag in, jawel, het water.

(LW)

TITEL: Sphere. REGIE: Barry Levinson. SCENARIO: Stephen Hauser en Paul Attanasio, naar de roman van Michael Crichton. FOTOGRAFIE: Adam Greenberg. MUZIEK: Elliot Goldenthal. PRODUCTIE: Barry Levinson, Michael Crichton en Andrew Wald. VERTOLKING: Dustin Hoffman, Sharon Stone, Samuel L. Jackson, Peter Coyote, Liev Schreiber, e.a. VS,erenigde Staten, 1998, kleur, 133 min. Gedistribueerd door Warner Bros.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234