Dinsdag 20/10/2020

Tweede seizoen van veelbesproken tv-serie Lost vanaf maandag op VT4

Docent scenarioschrijven Bram Renders: 'Op zich kan je de kijker op zijn honger laten zitten zolang je inventief blijft, maar dat blijft natuurlijk niet lukken'

Raakt er op dat eiland nu eindelijk eens iets opgelost?

Vorig jaar bedolven de makers van de televisieserie Lost hun kijkers onder een barrage van mysteries, raadsels en vragen. Bij de start van het tweede seizoen, maandag op VT4, wordt het stilaan tijd dat er daar een aantal van worden opgelost. Geen evidente oefening, zo leren voorbeelden uit het verleden. Als de clou te snel wordt weggegeven haken kijkers af, maar als ze onnodig lang op een dwaalspoor worden gezet ook.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ronald Meeus

Het vorige seizoen van de onverwachte hitreeks Lost eindigde met een driedubbele cliffhanger. De drie personages die het eiland verlieten met een vlot zwalpen nu (na een allereerste confrontatie met een groep 'Others', andere individuen die het eiland bevolken) halfverzopen ergens ter zee, aan land wordt met dynamietstaven een luik opengeblazen dat toegang verschaft tot een mysterieuze onderaardse bunker en er ontstaat een animositeit tussen hoofdpersonages Jack en Locke, die alle potentie in zich draagt voor een Lord of the Flies-achtige clash tussen rede en religie.

Voor de rest is er maandag, bij de start van het nieuwe seizoen van de serie, niks nieuws of speciaals onder de zon. De kijker weet nog steeds niet wat die cijfers betekenen, hoe dat monster eruitziet, waarom een aan een rolstoel gekluisterde passagier na de vliegtuigcrash ineens kan lopen, wat die ijsberen op een tropisch eiland ergens in de Stille Zuidzee lopen te doen en - om met het belangrijkste te eindigen - waarom deze welbepaalde groep individuen, wier levens meer raakpunten hebben dan ze eerst hadden gedacht, eigenlijk op dit welbepaalde eiland zijn gestrand.

Het einde van vorig seizoen liet de kijker met meer vragen zitten dan hij antwoorden had gekregen. Dat is in seizoen twee, dat op dit moment in de Verenigde Staten al voorbij halfweg is, niet merkelijk gebeterd. De eerste afleveringen leveren alleen een antwoord op de écht dwingende vragen (zoals: 'Wat zit er nu eigenlijk onder dat luik?'), die op hun beurt uiteraard nieuwe vraagtekens doen oprijzen. Kijkers worden er zo ongeduldig van dat ze maar zelf antwoorden zijn gaan verzinnen. Op het internet is er ondertussen een kluwen aan websites ontstaan met numerologische analyses van de geheimzinnige cijfercode uit de serie, pogingen om het eiland op de wereldkaart te situeren op basis van wat er in de serie wordt gezegd en de meest mesjogge exegeses van de centrale vertelling.

Nu is de ontrafeling van al die geheimen ook niet het enige waarop het succes van Lost drijft. Ook de persoonlijke drama's van de verloren zielen op het eiland, die aflevering na aflevering worden uitgelegd door middel van flashbacks, zijn een belangrijke reden waarom het kijkerspubliek de serie lust. Dat, en een weigering van de makers om de oude clichés en conventies uit het tv-genre te volgen. In het tweede seizoen gaat bijvoorbeeld opnieuw een belangrijk personage onverwacht de pijp uit en ontstaan er romances die de kijker op het eerste gezicht nooit had voorspeld. "Mensen zijn formules beu", zegt mediaspecialiste Sylvie Dewaele van reclamebureau TBWA. "Ze willen iets zien waarbij nog eens artistieke risico's worden genomen."

Maar er kunnen geen nieuwe personages uit de bomen blijven tuimelen (oeps: spoiler). Op een bepaald moment is de backstory van elk personage wel zo'n beetje uitgemolken en rest er alleen de raamvertelling om mensen elke week te laten terugkomen. Dat is geen evidente oefening, zo tonen verschillende voorbeelden uit de geschiedenis van de (veelal Amerikaanse) televisiefictie. "Als je op het punt aanbeland bent waarop je gewoon een beetje ter plaatse blijft trappelen, gewoon om de troefkaart van het grote mysterie nog niet te hoeven uitspelen, zul je de serie zien sputteren", zei David Frost, die samen met filmmaker David Lynch verantwoordelijk was voor de cultserie Twin Peaks, onlangs in de Amerikaanse krant The New York Times.

Niet dat hij het zelf zoveel beter heeft gedaan. Begin jaren negentig kluisterde Twin Peaks een vaste schare kijkers voor de buis, maar toen het centrale mysterie, de moord op Laura Palmer, halfweg het tweede seizoen opgelost was, bleef er alleen een halfbakken fantasyplot over. Er kwam geen derde seizoen, ondanks het feit dat het tweede werd afgesloten met een knoert van een cliffhanger: de geest die achter het handelen van Laura Palmer zat, had bezit genomen van protagonist agent Cooper.

Enkele jaren na Twin Peaks werd The X-Files op het publiek losgelaten, een serie over paranormale verschijnselen waarin de makers een raamvertelling met een nakende buitenlandse invasie, de ontvoerde zus van een van de twee hoofdrolspelers en een aan beide feiten gelinkte overheidssamenzwering hadden verweven. Daarmee gebeurde het omgekeerde. Het centrale verhaal werd begroot om over vijf seizoenen te worden opgelost, maar uiteindelijk werd het een seizoen of vier te lang uitgerekt. Op het einde keek er geen hond meer naar de serie (de finale werd twee jaar geleden op zondagnacht uitgezonden door Kanaal Twee) en had een van de twee hoofdrolspelers al afgehaakt.

Zeker bij The X-Files botste de artistieke logica van de bedenkers met de commerciële logica van het medium televisie. Zolang de serie kijkers blijft aantrekken worden er nieuwe afleveringen en seizoenen besteld, waardoor de makers verplicht zijn om de verhaallijn net zo lang te blijven rekken tot er minder kijkers komen opdagen. Amerikaanse televisiefictie is dus, op enkele uitzonderingen na, gedoemd om in mineur te eindigen. Dat is een risico dat ook Lost boven het hoofd hangt.

"Op zich kan je de kijker op zijn honger laten zitten zolang je inventief blijft", zegt Bram Renders, docent scenarioschrijven aan de Koninklijke Academie Antwerpen. "Maar dat blijft natuurlijk niet lukken. Het gaat ook om de levensduur van het basisconcept. Een origineel idee, zoals hetgene dat achter Lost of 24 zit, kan briljant zijn voor één, twee of drie seizoenen. Maar daarna hebben veel kijkers het wel gezien."

Lost, maandag 20 maart, 21.10 uur, VT4

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234