Dinsdag 19/11/2019

Landbouw

Twee rampjaren op rij. Maar de boer, hij ploegde voort

Veel gewassen moesten er eerder dit jaar aan geloven door aanhoudende droogte. Beeld BELGA

De tarweopbrengst van vorig jaar was de slechtste in dertig jaar, zeggen deskundigen. Veel regen zorgde voor een forse daling van de productie, zo blijkt uit cijfers van het Landbouwrapport. Dit jaar is het dan weer uitzonderlijk droog. Ondanks dat alles blijven de landbouwers doorgaan. Waarom eigenlijk? 

De boerderij van Marijn Delanote (36) gaat al zeven generaties mee. De landbouwer doet zijn job dan ook heel graag. Maar de huidige twee rampjaren zijn ook voor deze Ieperse boer niet gemakkelijk. Al blijft hij rustig onder de dreigende misoogsten. “We kunnen niet zeggen: Oei, er is een probleem, laten we daar gaan aankloppen. Morgen moet er gewoon op het land worden gewerkt.”

Waar in 2016 de oogst grotendeels wegspoelde door de hevige regenval, blijkt dat 2017 wat extra water dan weer goed had kunnen gebruiken. Er verscheen al een rapport over de kerncijfers van de landbouw en zelfs het KMI schreef al in een advies dat de droogte nijpend is dit jaar, weet Francois Huyghen, economisch adviseur van de Boerenbond. Dat zorgt mogelijk voor twee rampjaren op rij. 

Vorst en droogte wisten in het afgelopen half jaar in ieder geval al veel schade aan te richten. Vrijwel alle gewassen lijden onder de onvoorspelbare weersomstandigheden. Al is het nog niet per se helemaal naar de vaantjes. “Het regent nu weer. Dat zorgt ervoor dat sommige gewassen nog kunnen gaan groeien.” Maar voor groenten met een korte groeiperiode komt de regen wellicht te laat. “Als kortgroeiende gewassen geen regen krijgen tijdens de groeiperiode, heb je een groot probleem”, aldus Huyghens.

Weggespoeld

In het Landbouwrapport dat net verschenen is, werd het jaar 2016 onder de loep gelegd. Deskundigen spreken er over de slechtste tarweoogst in meer dan dertig jaar. Er werd vorig jaar 1,39 miljoen ton wintertarwe geoogst. Dat is 27 procent minder dan in 2015. Ook andere gewassen deden het slecht. De regen bleek grote stukken van de oogst te kunnen wegspoelen. "Maar dat sommige jaren 20 tot 30 procent minder inkomsten opbrengen? Dat is eigen aan de stiel. We mogen onze kop er niet door laten hangen”, vindt Delanote. 

Ook Bart Sys (35) blijft nuchter onder de huidige weersomstandigheden. “Je boos maken op het weer heeft geen zin. Je moet je rust proberen te vinden.” De boer verandert zijn boerderij in een bioboerderij. Hij kan zich meer vinden in het gedachtegoed van de biologische landbouw. Toch speelde ook de slechte prijs voor de melk vorig jaar een rol. Want de landbouwsector heeft het niet gemakkelijk.

Opgeven is geen optie

Met zo veel risico’s zouden veel mensen toch de knuppel in het hoenderhok gooien? Toch is opgeven geen optie voor de landbouwers. Het woord past simpelweg niet binnen de vocabulaire van Sys en Delanote. Als al je overgrootouders al landbouwers waren, dan horen rampjaren misschien wel bij het bestaan. "We kunnen omgaan met tegenslag. Maar toch, als er volgend jaar nóg een rampjaar komt, dan verloopt ons gesprek misschien anders", zegt Delanote.  

De risico’s van het vak bereiken soms immers ook hun grens. En als het dan weer een rampjaar is, dan gaat het om flexibiliteit. “Vorig jaar tijdens de extreme regenval groef ik greppeltjes op het veld om de regen weg te laten lopen. Ik zeg weleens: voor veel jobs wordt flexibiliteit gevraagd, maar als landbouwer weet je pas echt wat dat is.” 

Toch kunnen de boeren mogelijk een stukje van hun verloren gewassen terugkrijgen, in de vorm van een schadevergoeding. Zodra de Vlaamse regering een ramp erkent, kunnen boeren aanspraak maken op zo'n vergoeding. Al gaat er een aardige papiermolen aan vooraf. “De vergoeding van vorig jaar is bij veel landbouwers nog niet aangekomen. Dan moet je die periode weten te overbruggen.” Een goede buffer lijkt de enige redding. 

“Ach, het heeft ook z’n charme. Je moet ermee leren omgaan. Je weet dat je afhankelijk bent van het weer en ook al is het hard werken, ik geniet er elke dag van”, zegt Sys. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234