Maandag 29/11/2021

Twee partijen ontspringen aan dode VU-stam

De tranen van Nelly Maes, de triomf van Geert Bourgeois, de opluchting van Bert Anciaux. Drie beelden van een 'historische' dag, waarop de Volksunie zichzelf naar de geschiedenisboeken verwees. De VU is dood maar aan weerszijden van het graf staan de erfgenamen Bourgeois en Anciaux al te springen om elk hun eigen mini-VU op te richten.

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Eeckhout

'Het ga jullie goed." Met die woorden besloot voorzitter Fons Borginon zaterdagmiddag rond een uur of drie de laatste partijraad van de VU uit de politieke geschiedenis. Het was onherroepelijk de laatste, want door hun stemgedrag beslisten de VU-leden hun partij op te heffen. Geen enkele van de drie kampen haalde immers de absolute meerderheid bij de schriftelijke ledenbevraging en dus moet de naam 'VU' verdwijnen. Als overduidelijke winnaar krijgt de groep van Geert Bourgeois wel de sleutels van het partijhoofdkwartier op het Barricadenplein en het zeggenschap over de partijstructuren.

Emoties waren er anders wel op de Brusselse straatstenen voor de Koninklijke Bibliotheek, waar de woordvoerder met de uitslag in de hand de aanhang van zijn verscheurde partij als een Rode Zee uiteen spleet. Aan de ene kant de Bourgeois-fans met leeuwenvlag en gebalde vuisten, aan de andere de Anciaux-supporters met boegeroep en bittere verwijten. Binnen, op de partijraad, ging het er des te koeler aan toe. Ten teken van rouw waren er enkel tranen bij Europees parlementslid Nelly Maes, die met een krop in de keel de 'ruziemakers' nog een laatste keer op hun verantwoordelijkheden wees.

Verslagenheid was er achteraf ook enkel bij de middengroep van Maes en Johan Sauwens. Hun opdracht, 'Niet Splitsen', was mislukt. Alles in het sfeerloze zaaltje in jeugdherberg Bruegel, waar de middengroep beraad hield, straalde onzekerheid uit over de politieke toekomst. Hoewel Niet Splitsen van het opheffen van de strijdende groepen een prioriteit had gemaakt, gaat de groep voorlopig verder als collectief. Op die manier hoopt ze "het VU-programma in een veilige haven" onder te brengen.

Het lijkt onvermijdelijk dat dat de haven van Geert Bourgeois zal worden. De middengroep beseft dat zelf ook wel, al wordt dat nog niet met zoveel woorden gezegd. Johan Sauwens wil zoeken naar "een platform waar 70 procent van de VU-leden zich thuisvoelt", en dat kan alleen in samenwerking met Bourgeois. De hereniging zal tijd kosten, want de wonden zitten diep. Niet voor niets eist Sauwens "klare afspraken over de interne partijdemocratie" en "meer luisterbereidheid, een constructieve ingesteldheid en een andere attitude".

De deur van de winnende groep-Bourgeois staat alvast open. "Wij hebben er goede hoop op dat uit beide groepen een sterke politieke formatie zal groeien", zei de West-Vlaming gisteren. Bourgeois liet er gisteren geen gras over groeien. Amper twee uur nadat zijn overwinning bekendgemaakt was, vierde hij een triomfantelijke herintrede op het Barricadenplein. Terwijl Bourgeois met zijn trouwste acolieten de pers te woord stond in het nog naar nieuwe verf ruikende bestuurslokaal werden in het bureau van de voorzitter de camera's al opgesteld voor het eerste rentree-interview. Bourgeois en de zijnen hadden toen al een eerste partijraad van de 'nieuwe VU' achter de rug en een voorlopig partijbestuur opgericht.

Die dadendrang en vooral de unanieme aanstelling van Bourgeois zelf als voorzitter van het voorlopige bestuur, zijn niet van aard dat ze de schroom bij de middengroep snel zullen wegnemen. De afkeer tegenover de persoon Bourgeois blijft immers groot. Na de overwinningsroes wordt het ook uitkijken voor de kater. In zijn nieuwe partij zal de democraat Bourgeois immers een moeizaam evenwicht moeten zoeken tussen het Vlaamsdolle radicalisme van een deel van zijn aanhang en de gematigdheid van de traditionele VU.

Ook Bert Anciaux en Paul Van Grembergen hielden zaterdag al meteen een 'Toekomstraad' van hun nieuwe partij, in een voor verliezers opvallend uitbundige sfeer. In november houdt de nieuwe partij zichzelf boven de doopvont op een stichtingscongres in Leuven. Tot zolang gaan de Toekomstgroep-politici 'naamloos' door het leven. Annemie Van de Casteele wordt voorlopig voorzitter van de naamloze partij. Na het congres zou Patrik Vankrunkelsven eventueel op de voorgrond kunnen treden. "Men heeft ons onze achternaam ontstolen, maar ons voorhoofd, onze overtuiging hebben we behouden", zei minister Paul Van Grembergen gisteren. Op 27 september beslist ID21 of het even naamloos meestapt in het nieuwe verhaal.

Ook voor de enthousiaste groep rond Anciaux is de politieke hemel evenwel niet zonder wolken. De groep staat letterlijk op straat met niet meer dan een habbekrats uit de VU-kas, aangevuld met een deel van de overheidsdotatie. In Limburg en West-Vlaanderen staat de groep bovendien organisatorisch nergens, terwijl Bourgeois enkel het lokale VU-netwerk hoeft op te poetsen. Als Anciaux en de zijnen alsnog beslissen om nog voor de volgende parlementsverkiezingen hun nieuwe partijtje aan een groter geheel te haken, zullen die materiële redenen daar een grote rol in spelen.

Analyse

Hereniging Bourgeois en middengroep is onvermijdelijk, maar zal tijd kosten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234