Woensdag 19/06/2019

Meeroudergezinnen

Twee papa's, een mama en een zoon: Remko, Pim en Els zijn een meeroudergezin in België

IT'er Remko, apothekeres Els en juridisch medewerker Pim besloten een jaar geleden om met zijn drieën samen een kind op de wereld te zetten. Eind mei werd hun zoon Rein geboren. Beeld Wouter Van Vooren

Op het geboortekaartje van Rein staan niet twee trotse ouders vermeld, maar drie. Remko, Pim en Els vonden elkaar vorig jaar via een platform voor holebi's met een kinderwens. "Ons leven is zo veel rijker nu."

"Twee wensvaders zoeken wensmoeder." Zo las de oproep die Remko (43) en Pim (42) vorig jaar in maart online plaatsten. In een korte tekst beschreven de mannen, bijna twintig jaar een stel, hoe graag ze allebei vader wilden worden en hoopten een vrouw te vinden die samen met hen een co-ouderschap wilde starten. 

Els (41) las de oproep opnieuw en opnieuw. "De drempel om hen te contacteren was hoog." Weken verstreken vooraleer de alleenstaande vrouw Remko en Pim mailde. "Mijn kinderwens bleek toch te groot." 
Die wens koesterde ze al lang, maar wilde ze als alleenstaande niet vervullen. "Ik vind dat je dan te beperkt bent in de opvoeding. Zo krijgt een kind maar één visie, één leefwereld mee. Ik wilde het graag het unieke van de band met een vader gunnen."

Remko, Pim en Els spraken niet lang na het mailen af. Een keer, twee keer, drie keer. "Het klikte zo goed, dat we elkaar al snel wekelijks zagen." De gedeelde wens werd in een paar maanden concreet. Er werd een verhuisplan gesmeed, juridisch advies ingewonnen, een vruchtbaarheidstest afgenomen. Op 29 mei volgde dan een heel bijzonder moment: in het AZ Turnhout verwelkomden de drie ouders een zoontje, Rein. "Sindsdien is er nog geen dag voorbijgegaan waarop we niet samen van hem hebben genoten."

Het gezin dat Remko, Pim en Els vormen wordt een intentioneel meeroudergezin genoemd. Hoeveel van die gezinnen er in ons land zijn, kan niemand zeggen. Volgens de wet bestaan ze immers niet: in België mag een kind juridisch gezien niet meer dan twee ouders hebben. Remko, Pim en Els vallen daardoor uit de statistieken. "Maar wat zeker is, is dat het een bijzonder zeldzame gezinsvorm is", zegt Nola Cammu (Universiteit Antwerpen). Zij is een van de weinigen in ons land die meerouderschap onderzoekt. "Veel ouders in intentionele meerouderschapsgezinnen zijn lgbt. Dat is logisch: een lesbisch of homokoppel heeft hulp van buitenaf nodig om een kind te krijgen."

"Bij adoptie, pleegzorg of draagmoederschap voelden we ons niet goed", zeggen de twee mannen. Ze willen allebei een genetisch eigen kind en ook een betrokken moeder. "Een van de moeilijkste zaken voor ons als koppel was: beslissen wie de biologische vader zou worden", zegt Remko. Hij werd uiteindelijk degene die met een staal zaad naar Els' thuis trok voor de zelfinseminatie. "Ja, dat was wel een bevreemdend moment", wordt er aan tafel gegrinnikt. 

Pim: "Sindsdien krijg ik vaak de vraag: 'Voel jij je nu niet buitengesloten?' Mijn antwoord luidt telkens opnieuw: 'Eerlijk waar niet.' Ik denk dat het komt omdat we alles met zijn drieën hebben gedaan: de aanloop naar de zwangerschap, het hele traject rondom de bevalling en nu de opvoeding van Rein."

Erkenning

Feit blijft wel: Pim wordt in geen enkel wettelijk document vermeld. "Daarom hopen we ook dat er op een dag een juridisch kader wordt gecreëerd. Het zou toch beter voelen. Het is een soort van erkenning die je mist."

In Nederland vragen meeroudergezinnen al lang om zo'n kader, omdat het ontbreken daarvan voor allerlei problemen zorgt. De niet-erkende vader of moeder mag bijvoorbeeld niet altijd mee naar het oudercontact, kan niet alleen met het kind reizen of medische keuzes voor hem of haar maken. 

"Bij ons spelen zulke issues ook, maar in mindere mate", zegt Cammu, die recent gezinnen bevroeg over dat ontbrekende juridisch kader in België en Nederland. "Praktische problemen doen zich wel voor, maar als bijvoorbeeld een school, reisorganisator of arts op de hoogte wordt gebracht van de bijzondere gezinssituatie, wordt er vaak goed op gereageerd."

Volgens Cammu spelen emotionele aspecten een grotere rol. "Door het gebrek aan een juridisch kader kunnen de niet-erkende ouders te maken krijgen met machtsdynamieken tussen de ouders onderling. Ze hebben soms het gevoel dat er voor hen minder inspraak is, wat in sommige gezinnen tot spanningen leidt." Wat ook als lastig wordt ervaren: het niet kunnen doorgeven van de familienaam van de niet juridische-ouder en het gevoel zogezegd iets illegaals te doen. 

Gemoedsrust

In Hoogstraten hebben de drie ouders het gebrek aan een juridisch kader goed opgevangen, geloven ze. Maandenlang, nog voor er van een zwangerschap sprake was, hebben ze zich met een familierechtadvocate gebogen over een ouderschapsplan. Daarin staat zwart op wit dat Rein twee papa's en een mama heeft, en twee verblijfsadressen. De tijd met hem wordt volgens dat plan netjes opgedeeld in twee en de kosten door drie. Ook is vastgelegd wat er moet gebeuren als Remko en Pim uit elkaar zouden gaan of als Els toch een man zou vinden. En dan zijn er nog een hele reeks praktische dingen: wanneer een bankrekening voor Rein wordt geopend, bijvoorbeeld, of hoe zal worden beslist over zijn school en hobby's.

"Ook al springen we er eerder flexibel mee om, dat plan zorgt voor gemoedsrust", vindt Els. Het gelukkigst is ze om de woonplaats, die in het plan werd vastgelegd. Remko en Pim wonen nu op vijf minuten van haar, maar voordien leefden ze in Eindhoven. "Dat zou praktisch onhaalbaar zijn geweest."

De drie ouders zien de toekomst rooskleurig in. "Alles loopt veel beter dan verwacht", zeggen ze. "Ons leven is zo veel rijker nu." Niet alleen omdat Rein er nu is, maar ook omdat de drie ouders elkaar hebben leren kennen en ook hun families. "Je weet natuurlijk nooit wat de toekomst brengt", zegt Remko nuchter. Pim vult aan: "Maar dat weet een gewoon gezin ook niet. Ik denk dat wij er in elk geval wel een pak dieper over hebben nagedacht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden