Dinsdag 26/01/2021

Twee miljard aan oude kunst

Vandaag gaat in Maastricht voor de 23e keer de kunst- en antiekbeurs TEFAF van start, de grootste ter wereld. Waar een aantal andere beurzen het de afgelopen jaren moeilijk had, was er in Maastricht niets te merken van de crisis. Ook dit jaar zien de standhouders de zaken weer met vertrouwen tegemoet.

Grootste kunst- en antiekbeurs ter wereld TEFAF heeft geen last van de crisis

Bezoekers die bereid zijn om 55 euro neer te tellen voor een toegangskaartje, kunnen vanaf vandaag weer hun ogen uitkijken op de TEFAF in Maastricht. Een recordaantal van 263 standhouders bieden samen voor zo’n 2 miljard (!) euro aan voornamelijk oude kunst te koop aan.

Het is alweer de 23e editie van het evenement, en aan het succesverhaal lijkt maar geen einde te komen. Waar andere beurzen als Grosvenor House, de Moscow Fine Art Fair en The International Asian Art Fair recentelijk het loodje legden als gevolg van de financiële crisis, trok TEFAF het afgelopen jaar gewoon weer 68.000 bezoekers. Ook dit jaar zien de standhouders de zaken weer met vertrouwen tegemoet, zo bleek uit een rondvraag eerder deze week.

Naar de oorzaken van het succes van TEFAF is het niet lang zoeken. “Ze hebben een aantal sterke punten”, aldus Dany Verbruggen van Zeberg Antiques in Antwerpen, dat al zo’n 20 jaar deelneemt. “Maastricht is Europees gezien een zeer gunstige locatie, en men mikt bewust op een internationaal publiek. Maar het allerbelangrijkste is de kwaliteit van het werk dat wordt aangeboden. Ik denk niet dat je ergens ter wereld meer kwaliteit vindt dan in Maastricht. Voor kwaliteit hebben klanten altijd geld over, hoe slecht de omstandigheden ook zijn.” Tot de vele hoogtepunten op de beursvloer behoren dit jaar Paul Gauguins Deux Femmes (geschat op 18 miljoen euro), een Botticelli die ooit aan de Rockefellers toebehoorde, en een schets van Rubens die wordt ingeschaald op 5,5 miljoen euro.

Die kwaliteit wordt door de organisatie op tal van manieren gewaarborgd. “Het begint al bij de selectieprocedure”, zegt Verbruggen. “Bij de meeste andere beurzen betaal je een bepaald bedrag aan standgeld en kun je deelnemen. Maar TEFAF selecteert zelf wie er op de beurs komt te staan. Dat betekent dat alleen de allerbeste galerieën ter wereld aanwezig zijn.”

Deze galerieën, waaronder dit jaar een kleine twintig Belgische, moeten de werken die ze willen inbrengen eerst voorleggen aan een selectiecommissie, bestaande uit kunstexperts. Die controleren het werk niet alleen op echtheid, maar ook op kwaliteit. Is een kunstwerk onder de maat, of te weinig zeldzaam, dan wordt het zonder pardon teruggestuurd.

Ook aan het publiek worden overigens bepaalde eisen gesteld, verklaart Verbruggen. “In theorie wil men een open beurs zijn die toegankelijk is voor iedereen. Maar de hoge toegangsprijzen zorgen er de facto wel voor dat er alleen een bepaalde elite binnen komt. Een paar jaar geleden begonnen touroperatoren all in-busreizen te organiseren voor dagjesmensen. Daar was de organisatie duidelijk niet blij mee.”

Een andere reden dat TEFAF de concurrentie steeds een stapje voorblijft, is volgens kenners dat de beurs zichzelf steeds is blijven vernieuwen. Oude kunst en antiek vormen nog steeds de core business van het evenement. Maar de laatste jaren heeft men zich ook in andere wateren begeven. Een paar jaar terug maakten moderne en hedendaagse kunst hun opwachting op TEFAF, en vorig jaar was het de beurt aan design. Dit jaar zijn er voor het eerst werken op papier te zien, waarvoor een speciale ruimte is ingericht op de eerste verdieping. “We wilden een nieuwe sectie creëren die alle disciplines van de beurs in zich verenigt. Werk op papier leek de voor de hand liggende keus”, zei TEFAF-directeur Ben Janssens in een interview. “Het verenigt een breed scala aan werken: van tekeningen van oude meesters tot zeldzame fotografie, boeken en manuscripten, Japanse prints en moderne werken op papier.”

In de nieuwe sectie zijn 18 nieuwe galerieën aanwezig, die met een zeer gevarieerd aanbod komen. Zo biedt de Londense galerie Michael Hoppen een aantal fotoreeksen aan waarop schilder Francis Bacon schilderijen baseerde. De afdrukken - de meeste van mannen in verschillende poses - werden gevonden in vuilniszakken in Bacons atelier, vertelt Hoppen. “Hij gooide alles weg, tot schitterende doeken toe. Dit materiaal is gered na zijn overlijden. We weten in veel gevallen niet eens wie de fotograaf is, maar kunsthistorisch zijn deze foto’s natuurlijk zeer interessant.”

Ook de Brusselse galerie Patrick Derom, die is gespecialiseerd in werk op papier, kreeg een uitnodiging van de TEFAF-organisatie. “Uiteraard was ik daar zeer blij mee”, zegt eigenaar Patrick Derom telefonisch vanop de beursvloer. “Het is niet alleen interessant om werk te kunnen verkopen op de beurs. Het geeft je galerie ook status waar je de rest van het jaar van profiteert.” Ook Derom heeft er alle vertrouwen in dat het dit jaar een prima editie gaat worden. “Ik heb tijdens de vernissage al drie werken verkocht, en om me heen hoor ik soortgelijke verhalen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234