Dinsdag 19/10/2021

AchtergrondZaak-Chovanec

Twee maanden minder loon: ministers sanctioneren topman politie alsnog voor affaire-Chovanec

André Desenfants moet twee maanden 10 procent van zijn brutowedde inleveren. Beeld VTM nieuws
André Desenfants moet twee maanden 10 procent van zijn brutowedde inleveren.Beeld VTM nieuws

In de nasleep van de affaire-Chovanec krijgt de nummer twee van de federale politie toch nog een straf. Dat schrijft Het Laatste Nieuws. André Desenfants (61) moet twee maanden 10 procent van zijn brutowedde inleveren. Dat hebben de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie beslist. Dat is een zware tuchtstraf en een flinke smet op zijn blazoen, al zal hij er op financieel vlak niet door verhongeren. Desenfants zit sowieso in de hoogste loonschaal bij de federale politie.

Eigenlijk hadden de ministers aan André Desenfants een wekenlange schorsing voorgesteld – de op één na zwaarst mogelijke tuchtstraf voor een politieambtenaar. Enkel terugzetting in de weddeschaal, een ontslag en een ontzetting uit het ambt waren een nog grotere blamage geweest. André Desenfants pikte de schorsing niet en vocht ze aan voor de tuchtraad. Hij liet daarbij de huidige nummer één bij de politie, Marc De Mesmaeker (60), als getuige oproepen. Het moet zijn dat het geholpen heeft. De schorsing werd teruggebracht naar een gedeeltelijke inhouding van zijn wedde – nog altijd een zware tuchtstraf, maar wel de lichtst mogelijke van de vijf.

Ongeveer 1.500 euro

Geen enkele politieambtenaar staat te springen voor een tuchtstraf. Zo’n straf – het maakt niet uit of het een lichte of een zware is – sleept een politieman of -vrouw vijf jaar mee en blokkeert elke doorgroeimogelijkheid. Gezien Desenfants zijn absolute toppositie en zijn leeftijd (61) is de vraag of hij daar enige hinder van zal ondervinden. Blijft over: het financiële aspect. Er is door de ministers afgeklopt dat hij als straf twee maanden lang 10 procent op zijn brutowedde moet inleveren. De Belg verdiende vorig jaar gemiddeld 3.410 euro. Desenfants speelt als nummer twee van de federale politie in een andere afdeling. Als directeur-generaal valt hij automatisch in loonschaal O8 – dat is de hoogst mogelijke bij de politie. Alles samen zal de straf hem ongeveer zo’n 1.500 euro kosten. Bruto.

André Desenfants is niet de minste. Op zijn visitekaartje staat directeur-generaal van de Algemene Bestuurlijke Politie (DGA). Hij heeft meer dan 3.800 ondergeschikten – zowel politiemensen als burgerpersoneel. Desenfants is onder andere verantwoordelijk voor de snelweg-, de spoorweg-, de scheepvaart- en de luchthavenpolitie. De ministers verwijten André Desenfants dat hij na de dood van Jozef Chovanec in februari 2018 de nodige actie had moeten ondernemen. Volgens hen had hij meer moeten doen dan hij nu deed. Jozef Chovanec (39) is de verwarde man die op 24 februari 2018 van het vliegtuig werd gehaald op de tarmac in Charleroi. De Slovaak werd opgesloten in een cel op de luchthaven. Een camera filmde hoe de man – vader van een dochtertje – zich in die cel met zijn hoofd tot bloedens toe tegen de muur sloeg. Het liep helemaal fout toen de politie tussenkwam en meerdere agenten hem minutenlang in bedwang hielden. Een agente werd daarbij gefilmd toen ze een Hitlergroet bracht en begon te dansen naast de zieltogende man. De Slovaak stierf in het ziekenhuis.

‘Nooit gezien’

Toen de beelden uit de cel vorige zomer uitlekten via Het Laatste Nieuws, struikelden ze bij de federale politie over elkaar om te zeggen dat ze de video nooit eerder hadden gezien. Onder hen ook André Desenfants. Hij zette door alle commotie zelf tijdelijk een stap opzij – want hij is de eindverantwoordelijke voor alles wat te maken heeft met de politie op de luchthaven. Hij vond zelf dat hij zoiets had moeten weten. Na nog geen drie maanden keerde Desenfants op eigen initiatief terug naar zijn topjob. De persdienst fnuikte vervelende vragen door te zeggen dat het intern onderzoek had aangetoond dat meneer Desenfants niets afwist van de choquerende beelden - zoals hij zelf had gezegd. Eind vorig jaar maakte minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) in de Kamer weliswaar al duidelijk dat er mogelijk toch nog maatregelen zouden volgen bij de federale politie. Met de zware tuchtstraf is André Desenfants voor zover bekend de eerste die een zware tuchtstraf krijgt.

Chovanec werd in 2018 opgesloten in een cel op de luchthaven van Charleroi. Het liep helemaal fout toen de politie tussenkwam en meerdere agenten hem minutenlang in bedwang hielden.  Beeld Humo
Chovanec werd in 2018 opgesloten in een cel op de luchthaven van Charleroi. Het liep helemaal fout toen de politie tussenkwam en meerdere agenten hem minutenlang in bedwang hielden.Beeld Humo

“Het is een hart onder de riem van de weduwe van meneer Chovanec”, zegt haar advocate Ann Van de steen. “De ministers nemen duidelijk hun verantwoordelijkheid op in dit dossier. Dat zouden meer mensen moeten doen”, zegt de advocate. Dat Desenfants een voorgestelde schorsing aanvocht, noemt Van de Steen zijn volste recht en typisch. “Net als vele anderen in dit dossier vindt hij dat hij niets heeft misdaan. Dat wijst erop dat die man nog altijd niet tot bezinning is gekomen.”

Kanttekening

Bij de tuchtstraf inhouding van wedde moet ook een kanttekening worden gemaakt: de betrokkene kan volgens de tuchtwet ook onbetaalde prestaties leveren om zijn normaal inkomen te behouden. Voor Desenfants zou dat neerkomen op 30 uren gratis werken. Terwijl dat eigenlijk niet meetbaar is. Want door zijn directeursfunctie is Desenfants een mandaathouder. En die moeten de prikklok niet gebruiken. “Daardoor zou het eerder een symbolische sanctie lijken”, zegt Van de Steen. “Maar het blijft wel een belangrijk signaal van de ministers.”

Het is overigens onduidelijk of Desenfants zich neerlegt bij de zware tuchtsanctie. Mogelijk stapt hij nog naar de Raad van State. Hij wenste niet te reageren. Hij liet via de persdienst enkel weten dat hij met vakantie is.

Intussen blijft André Desenfants – ondanks zijn tuchtstraf – in zijn hoedanigheid van directeur-generaal zelf tuchtoverste van zijn duizenden ondergeschikten. Dat gaat er bij sommigen niet in. “De procureur in Oost-Vlaanderen die veroordeeld is voor aanranding moet nu toch ook geen straffen vorderen voor verdachten bij de rechtbank? Maar bij de federale politie kan dat wél allemaal.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234