Woensdag 05/08/2020

Twee keer zoveel zieke kinderen

Russische ruimtehaven vormt ernstig gezondheidsrisico

in buurt Bajkonoer

Parijs

AFP/DPA

Een bij raketlanceringen op de basis Bajkonoer in Kazachstan gebruikte zeer toxische brandstof zou kinderen in de buurt ziek maken, zo blijkt uit een niet-gepubliceerde studie waarover het wetenschappelijke vakblad Nature in zijn jongste editie bericht. Volgens door Nature aangehaalde vorsers van het Virologisch en Bacteriologisch Vector Onderzoeksinstituut in Novosibirsk is de frequentie van bijvoorbeeld endocriene en cardiovasculaire klachten in de vervuilde zone twee keer hoger dan het regionale gemiddelde.

De onderzoekers gingen de medische dossiers na van duizend kinderen in twee vervuilde zones in de jaren 1998-2000, en 330 dossiers uit een niet-vervuilde zone. De kinderen uit de meest getroffen zones hadden tot twee keer meer en twee keer langer medische verzorging nodig dan andere kinderen tijdens die periode. Boosdoener is een sterk giftige raketbrandstof die in het bijzonder hydrazine bevat.

Bajkonoer is een van de drukste ruimtehavens ter wereld en een aanzienlijke bron van inkomsten voor de Russische regering, die ten behoeve van het Russische ruimtevaartbureau FSA de basis van Astana huurt. Eén commerciële raketlancering kan volgens een deskundige al 25 miljoen dollar opbrengen.

Nature suggereert dat het Amerikaanse ruimtevaartbureau Nasa en de Europese zusterorganisatie Esa, die Bajkonoer eveneens gebruiken, meer bezorgdheid aan de dag zouden moeten leggen voor de gezondheid van de plaatselijke bevolking.

Zonder de vervuiling te ontkennen, wijst het FSA de conclusies van de studie van de hand. Woordvoerder Vjatsjeslav Davidenko zei tegen Nature dat de getroffen zones zo dunbevolkt zijn dat de brandstof weinig impact op de mens heeft. Alle gezondheidsproblemen zijn wellicht veel meer te wijten aan de levensstandaard in het gebied Altaj, die onder het Russische gemiddelde ligt.

Tegenover het Duitse persbureau DPA zei plaatsvervangend FSA-woordvoerder Vjatsjeslav Michailitsjenko dat de eerste rakettrappen in onbewoond gebied neerkomen, dat voor onbevoegden afgesloten is. Bovendien beschikt het FSA over ecobrigades die het impactgebied nauwkeurig onderzoeken.

Maar door Nature aangehaald, zei epidemioloog Sergej Sykov dat zowat twintig regio's van de vroegere Sovjet-Unie worden getroffen. De tweede trappen van op Bajkonoer gelanceerde raketten komen neer in Russische deelrepublieken zoals Altaj, Jakoetië en Toeva. Daar zijn bij mensen tot twee keer meer kankergevallen, miskramen en misvormingen bij pasgeborenen vastgesteld.

Sykov verduidelijkte dat bij elke lancering duizenden liters van het zeer giftige dimethylhydrazine over verscheidene vierkante kilometers worden uitgesproeid. Maar volgens Michailitsjenko beschikken raketten nu enkel nog over adequate brandstoffen. Wat niet is opgebrand, krijgt een speciale naverbranding.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234