Woensdag 25/11/2020

Twee handen op één camera

Mooi beeld op het Filmfestival: de broers-Taviani die een carrièreprijs krijgen van de broers-Dardenne. De geschiedenis loopt over van de filmende broederparen, al van bij Louis en Auguste Lumière.

De Toscaanse gebroeders Vittorio (°1929) en Paolo (°1931) Taviani waren op het Filmfestival Gent te gast om er hun nieuwe film Cesare deve morire (Caesar Must Die) voor te stellen. De titel verwijst naar het toneelstuk Julius Caesar, dat in de Romeinse gevangenis van Rebibbia door de gedetineerden wordt opgevoerd. Een verhaal over vriendschap en verraad, macht en geweld. Rebibbia is een zogenaamd 'maximaal beveiligde gevangenis'. De Taviani's vonden er ook zeer getalenteerde acteurs. Er wordt in de prachtfilm zelfs zo goed gespeeld dat een jonge - werkloze? - acteur de regisseurs verklapte dat hij bijna zin had gekregen om zich een wapen aan te schaffen, iemand te vermoorden, om zo in de gevangenis toneel te kunnen gaan spelen.

In Gent kregen de ruim tachtigjarige maar nog zeer kwieke Taviani's - Gouden Palm voor Padre Pardrone, Grand Prix du Jury voor La notte di San Lorenzo, enzovoort - een Lifetime Achievement Award, vanwege hun "gedegen vakmanschap, hun indrukwekkende oeuvre en hun uitzonderlijke bijdrage aan de cinema". Ze vonden het aangenaam en ook wel grappig dat ze die prijs overhandigd kregen door de gebroeders Luc en Jean-Pierre Dardenne.

Frauteurs

Maar het was meer dan een leuke gimmick. Beide broederparen hebben veel bewondering voor elkaars werk en delen ook hun admiratie voor de Italiaanse neorealistische grootmeester Roberto Rossellini. Het was trouwens na het zien van Paisà (1946) dat de Taviani's besloten dat ze zelf ook films wilden maken.

De Lumière-pioniersin Frankrijk, de Taviani'sin Italië, de Dardennes in België. Maar er zijn nog meer filmende broederparen, véél meer. Het leverde zelfs een leuk neologisme op: 'frauteurs', een samenvoeging van 'frères' en 'auteurs'. De naam waarmee iedereen desgevraagd meteen voor de dag zal komen, is hoogstwaarschijnlijk die van de Amerikaanse broers Ethan en Joel Coen, bekend van Fargo, The Big Lebowski, O Brother, Where Art Thou?, No Country for Old Men en True Grit. Omdat ze al hun films samen maken, worden ze soms 'the two-headed director' (de regisseur met twee hoofden) genoemd, ook al stond Joel in de credits lange tijd als regisseur en Ethan als producer vermeld. Maar dat was niet meer dan een conventie, want de multigetalenteerde broers hebben altijd laten verstaan dat ze op de set wel degelijk samen actief zijn als regisseur. Sinds 2004 staan ze beiden als regisseur én als producers op de generiek. Ze schrijven ook steevast het scenario, en doen ook de montage meestal zelf, al gebruiken ze daar het pseudoniem Roderick Jaynes voor.

Twee andere filmende broers zijn Larry en Andy Wachowski, die in 1996 debuteerden met de zeer sexy misdaadthriller Bound en die daarna furore maakten met de futuristische Matrix-trilogie. De broers signeerden hun films in eerste instantie met 'The Wachowski Brothers', want ze regisseerden hun films niet alleen samen, ze schreven ook zelf de scenario's en namen de productie voor hun rekening. Binnenkort mogen we van hen de film Cloud Atlas verwachten, naar de gelijknamige roman van David Mitchell, die ze dit keer voor de verandering samen met de Duitse regisseur Tom Tykwer draaiden.

Ook leuk:wie op het internet op zoek gaat naar de credits van bijvoorbeeld The Matrix, zal merken dat die film nu toegeschreven wordt aan Andy en Lana Wachowski, want Larry/Lawrence is inmiddels na een geslachtsoperatie Lana geworden, zodat we in deze context dus eigenlijk over een broer-zusterpaar moeten spreken.

Warner Bros.

In Amerika lijken de filmende broederparen elkaar wel voor de voeten te lopen. Er zijn Peter en Bobby Farrelly, bekend van There's Something about Mary en Dumb and Dumber; de zwarte broers Albert en Allen Hughes, makers van From Hell (met Johnny Depp) en The Book of Eli; Paul en Christ Weitz, van American Pie en About a Boy; David en Jerry Zucker, die komische hits scoorden met Airplane! en Top Secret...

Er zijn ook tweelingbroers die weliswaar niet samen regisseren, maar wel samen scenario's schreven, zoals Julius J. Epstein en Philip G. Epstein, die er een Oscar voor Casablanca aan overhielden. En er zijn ook nog broers die allebei carrière maken als regisseur, maar dan wel op hun eentje, zoals de Britten Ridley en de (onlangs overleden) Tony Scott. Of de Finnen Aki en Mika Kaurismäki.

En als ze niet samen (of alleen) regisseren, dan kunnen broers nog op een andere manier hun brood verdienen in het filmvak. Door te acteren bijvoorbeeld, zoals de Marx Brothers. Of door maar meteen een Hollywoodstudio op te richten, zoals Jack, Harry, Albert en Sam, die in 1923 samen de basis legden voor Warner - jawel - Brothers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234