Vrijdag 21/01/2022

Twee Britse militairen omgekomen en vier gewonden na terreuraanslag van Real IRA op kazerne

Soldaten vermoord in Noord-Ierland

Bij een aanslag op Britse militairen in Noord-Ierland zijn zaterdagavond twee soldaten doodgeschoten. Het Real IRA eiste de aanslag gisteravond op. Die dissidente republikeinse terreurbeweging bleef altijd gekant tegen het vredesakkoord van 1998 maar beschikt vandaag nauwelijks nog over een maatschappelijk draagvlak.

door maarten rabaey

ANTRIM l Politici aan beide zijden van de traditionele sectaire scheidslijnen veroordeelden de opflakkering van het geweld, waarvoor de veiligheidsdiensten vorige week nog waarschuwden.

Minstens twee terroristen namen de militairen met machinegeweren onder vuur toen ze zaterdagavond even voor tien uur pizza's ophaalden aan de poort van hun legerkazerne, de Massereene Barracks in Antrim, op 25 kilometer van hoofdstad Belfast. De twee dodelijke slachtoffers werden volgens de politie 'geëxecuteerd' toen ze gewond op de grond lagen. Twee andere militairen van het 38ste Engineer Regiment en twee pizzabezorgers werden gewond. De toestand van één slachtoffer is kritiek.

Hoofdinspecteur Derek Williamson, die de leiding heeft over het onderzoek, sprak gisteren van "een poging tot massamoord". Volgens hem waren de daders op de hoogte van de routine op de basis om elke zaterdagavond pizza te laten aanrukken. Op de pizzabezorgers werd volgens hem doelbewust geschoten. Tijdens het conflict (1968-1998) waren lokale handelaren die werkten voor het Britse leger ook regelmatig het doelwit van aanslagen door republikeinse extremisten.

Het is geleden van het bloedbad in Omagh, dat op 15 augustus 1998 het leven kostte aan 29 mensen, dat er in Noord-Ierland nog zo'n drieste terreuraanslag plaatsvond. Net zoals toen werd de aanslag gisteravond opgeëist door het Real IRA, dissidente republikeinse extremisten die het Goede Vrijdagakkoord van 1998 nooit onderschreven. De splintergroepering blijft geloven dat ze met een gewapende strijd een verenigd Ierland kan nastreven maar heeft vandaag nauwelijks een maatschappelijk draagvlak. De bevolking van de Ierse Republiek en Noord-Ierland keurde het vredesproces al in 1998 bij referendum goed.

Openlijke waarschuwing

In tegenstelling tot Omagh, toen de inlichtingendiensten niets deden met informatie dat een aanslag op til was, is deze keer wel openlijk gewaarschuwd voor het geweld. Hugh Orde, de hoogste politieambtenaar van Noord-Ierland, waarschuwde vorige week dat de dreiging voor aanslagen door republikeinse dissidenten "de hoogste was in tien jaar". Orde kondigde daarop de inzet aan van het Special Reconnaissance Regiment (SRR), een elite-eenheid met expertise in undercoverobservatie. De aankondiging van hun komst versnelde mogelijk de uitvoering van de geplande aanslag gisteren.

De veiligheidsdiensten waren in hogere staat van paraatheid sinds vorige maand in Castlewellan in de nabijheid van een kazerne een autobom van meer dan 100 kilo werd ontdekt en ontmanteld. Vijf politieofficieren werden sinds vorige zomer gewond bij aanslagen in Derry, Dungannon, Castlederg, Roslea, en Fermanagh.

Politici aan beide zijden van de traditionele sectaire scheidslijnen veroordeelden gisteren de opflakkering van het geweld.

"Dit is een vreselijke herinnering aan de gebeurtenissen van het verleden", zei Peter Robinson, minister-president van de deelregering, waarin protestantse en katholieke politici vandaag de macht delen. "Deze moorden waren een doelloze daad door diegenen die geen publieke steun hebben en geen zicht op succes in hun campagne. Ze zullen niet slagen."

De pragmaticus Robinson vertegenwoordigt de Democratic Unionist Party (DUP), de grootste protestantse partij die vroeger onder leiding van dominee Ian Paisley een extreme koers voer. Paisleys zoon Ian jr., lid van de politieraad en woordvoerder van de radicalen in de DUP, noemde de aanslag van zijn kant "een mogelijk beslissend moment in onze geschiedenis". Robinsons DUP deelt in de regering de macht met het nationalistische Sinn Féin, de gematigd-protestantse Ulster Unionist Party (UUP) en de gematigd-nationalistische SDLP.

"De daders zitten vastgeroest in de gedachtegang en middelen van het vroegere geweld", zei SDLP-leider Mark Durkan. "Ze moeten begrijpen dat dit geen aanslag is op het Britse leger maar op het Ierse volk, dat stemde voor vrede en democratie."

Sinn Féin, ooit de politieke arm van het officieel ontwapende Iers Republikeins Leger (IRA), reageerde even afkeurend. "Dit was een aanslag op het vredesproces. Het was verkeerd en contraproductief", zei hun voorzitter Gerry Adams, gedurende decennia hét gezicht van de republikeinse oppositie tegen de Britse aanwezigheid. "De verantwoordelijken hebben geen steun, geen strategie om een verenigd Ierland te bereiken. Ze hebben de intentie opnieuw Britse soldaten op de straten te krijgen. Ze willen de recente vooruitgang vernietigen en Ierland weer in conflict storten. Ierse republikeinen en democraten hebben een plicht om het vredesproces te verdedigen. Sinn Féin heeft een strategie om een einde te maken aan het Britse bewind in ons land met vredelievende en democratische middelen."

Opmerkelijk is hoe Adams de bevolking opriep hulp te bieden aan de politie, die na haar hervorming van de hoofdzakelijk protestantse Royal Ulster Constabulary (RUC) tot de neutrale Police Service of Northern Ireland (PSNI) in 2001 door Sinn Féin zelf pas sinds 2007 wordt erkend.

'Negatieve ontwikkeling'

Sinn Féin verzette zich vorige week wel nog fel tegen de militaire versterkingen met SSR-eenheden. Viceminister-president Martin McGuinness noemde dat een "negatieve ontwikkeling". Politiechef Orde diende hem daarop van antwoord: "De grootste negatieve ontwikkeling zou een succesvolle explosie zijn door de criminele gekken die proberen om mijn, zijn en de wereld van onze gemeenschappen te vernielen."

Groot-Brittannië en de Ierse Republiek, die destijds het vredesakkoord mee bemiddelden, maanden gisteren iedereen tot kalmte aan. De Britse premier Gordon Brown sprak van een "kwaadaardige en laffe" actie. "Geen moord zal in staat zijn om een vredesproces te doen ontsporen dat de steun heeft van een overgrote meerderheid van de Noord-Ierse bevolking. We zullen onze pogingen opvoeren om er een blijvend vredesproces van te maken." De Ierse premier Brian Cowen trad zijn Britse collega bij. "Een kleine groep boosaardige mensen kan en zal de wil van het volk niet ondermijnen om in vrede samen te leven."

Sinn Féinvoorzitter Gerry Adams:

Daders hebben geen steun of strategie

n Forensisch experts onderzoeken in Antrim de plaats waar zaterdag twee Britse soldaten werden doodgeschoten door leden van het Real IRA.

n Leden van de plaatselijke katholieke gemeenschap bidden nabij de Massereenekazerne, waar de aanslag plaatsvond.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234