Zondag 25/08/2019

Tv maken kan nu ook zonder camera

De nieuwe Canvas-reeks De 16 is voor 80 procent met een iPhone gedraaid. Ook in nieuwsuitzendingen allerhande duiken steeds vaker los uit de pols gefilmde beeldfragmenten op. Hoe lang nog voor de smartphone in je broekzak de professionele cameraploeg vervangt?

"Producten gemaakt door kinderhandjes in opdracht van een bedrijf dat geen euro belasting betaalt." Neen, Lou Berghmans, de man die eerder al de camera hanteerde bij De ronde, Van vlees en bloed en Ben X, is niet meteen fan van alles wat het Apple-logo draagt. Toch kreeg regisseur Willem Wallyn hem zo ver om voor De 16, de politieke fictiereeks die sinds deze week op Canvas loopt, zijn professionele camera voor een iPhone in te ruilen.

"Ik heb de voorbije jaren al zowat alles gedaan wat beeld betreft", vertelt Berghmans. "Maar een fictiereeks draaien met een telefoon? Dat was ook voor mij nieuw. Het leek me wel een leuk experiment." Ook omdat Berghmans onder de indruk was van het scenario dat Wallyn hem in handen stopte. "Dat was zo sterk dat het eigenlijk niet uitmaakte met welk toestel ik de reeks filmde. Het verhaal en de dialogen bleven sowieso overeind."

Het idee om een volledige televisiereeks met een smartphone te filmen is minder van de pot gerukt dan het misschien op het eerste gezicht lijkt. De nieuwere toestellen leveren behoorlijke beeldkwaliteit en zijn vooral een stuk goedkoper dan professioneel materiaal. Berghmans: "Met wat je betaalt om een professionele camera voor één dag te huren kun je een iPhone kopen."

De iets mindere beeldkwaliteit is trouwens al lang geen probleem meer voor de doorsnee televisiekijker die elke dag op het internet zijn of haar dosis clipjes kijkt. Bovendien kun je met zo'n lichtgewicht camera dingen doen die met een professioneel exemplaar een stuk ingewikkelder zijn. "Een 360°-shot in een kleine ruimte bijvoorbeeld is met een iPhone een fluitje van een cent. Met een normale camera zou zo'n shot veel meer voorbereiding vragen."

Ook aan het RITCS, waar je een camera-opleiding kunt volgen, hebben ze de voordelen van de smartphone ontdekt. "Die toestellen hebben zeker hun nut", weet Johan Apers, hoofd van de vakgroep beeld. "Alles hangt af van wat je wil vertellen. Voor het ene verhaal lukt dat beter met een conventionele camera. Bij een ander scenario is een lichte, wendbare camera de betere keuze."

Reflex aankweken

Al is het nu ook niet zo dat iedereen met zijn standaard telefoontoestel beelden van het niveau van die van De 16 kan draaien. "Wij draaiden in uitgelichte kantoren, ik heb een stabilisator uit China laten overvliegen en alle beelden hebben een uitgebreide postproductie ondergaan", somt Berghmans op. En dan is er nog het oog en de hand van de cameraman natuurlijk. "Die is stukken belangrijker dan het materiaal waar hij mee werkt", vindt Apers. "Wij leren onze studenten in beelden kijken. Een professionele cameraman zal met zijn cadrage, zijn belichting en zijn beeldtaal altijd het verschil kunnen maken."

Wat fictie betreft, moeten cameramensen nog niet meteen voor hun job vrezen. Maar is dat ook voor nieuwsuitzendingen het geval? Daar zet de smartphonerevolutie zich immers veel sneller door. Televisiejournalisten filmen hun eigen stand-ups, gaan live op Facebook en interviewen politici met hun smartphone in de hand. "De smartphone is de wereld van het nieuws fundamenteel aan het veranderen", zegt Kris Hoflack, algemeen hoofdredacteur bij VTMnieuws. "Die toestellen laten ons toe om binnen de drie seconden live te gaan. Als je als nieuwsdienst die kans laat liggen, kun je maar beter nu al het licht uitdoen."

Een mening die ze ook bij de VRT delen. Net als bij VTM proberen ze daar tegenwoordig bij zo veel mogelijk journalisten de reflex aan te kweken om met de smartphone aan de slag te gaan. Vorig jaar liep op de regionale redacties van Radio 2 een proefproject dat de reporters leerde filmen, monteren en doorsturen met hun telefoon. Het experiment was een succes en ondertussen kan al wie hiervoor openstaat ermee aan de slag. "Al onze journalisten moeten de reflex kweken om hun telefoon boven te halen wanneer ze iets interessants zien gebeuren", zegt Brecht Decaestecker, hoofdredacteur digitaal bij VRT Nieuws. "Als je tijdens het overleg over het CETA-akkoord in de Wetstraat staat met een iPhone in je zak en Magnette komt langs, hoef je niet op je cameraploeg te wachten om hem een vraag te stellen."

Profs blijven nodig

Er duikt ondertussen steeds vaker zelf gefilmd beeldmateriaal in de Vlaamse nieuwsuitzendingen op. VTM-journalist Thomas Van Hemeledonck bijvoorbeeld sloeg meteen aan het filmen toen hij eind augustus na de zware aardbeving in Italië arriveerde. "Dat soort dingen zullen we in de toekomst steeds vaker zien", denkt Hoflack. "Smartphones zijn ideaal om in de eerste uren na een incident, wanneer er nog geen satellietwagen ter plaatse is, toch live-verslag uit te brengen."

Maar volledige iPhone-nieuwsreportages, dat lijkt nog niet voor meteen. "Video en audio zijn onze corebusiness", zegt Decaestecker. "We willen op dat vlak ook echt het verschil maken en dat kan alleen met professionele cameramensen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden