Dinsdag 10/12/2019

TV Jules

Het moet zo'n drie jaar geleden zijn dat mijn oude vader vroeg of ik 'die lange, lelij- ke' uit Oud België kende. "Waar komt die ineens vandaan? Wat een acteur!", hoor ik hem nog vol bewondering zeggen. "Hij speelt Marcel niet. Hij ís Marcel." Een verrassend statement van iemand die enkel ter vrijwaring van de familiale vrede met frisse tegenzin afstemde op wat hij 'afstompend volksvermaak' placht te noemen. Toch was hij helemaal in de ban geraakt van de mooie, nostalgische reeks die ook bij hem herinneringen aan een bijna vergeten verleden had losgeweekt. Vooral de gokverslaafde schuinsmarcheerder Marcel, die het zieltogende revuetheater omruilde voor 'het medium van de toekomst', de televisie, had grote indruk gemaakt.

Ik zei dat je Peter heette en verzweeg zedig - wat niet weet niet deert - dat die 'lange, lelijke' allang een gevestigde waarde was die als de spichtige travestie Debby, tante Sidonia of Kabouter Jeuk ook minder diepgaande rollen aandurfde. Ik beloofde toen je 'per express' te schrijven. Het kwam er uiteindelijk niet van, omdat ik pas een brief naar je artistieke tweelingbroer Stany Crets had gestuurd.

Zoals vaak bracht uitstel afstel. Terwijl ik zondag naar Deadline 14/10 zat te kijken kwam ik tot het verbijsterende inzicht dat je nog steeds op die brief zit te wachten. Hoe kon dat nu? Je moet weten dat ik al jarenlang correspondeer met schermgezichten van uiteenlopende pluimage. Talloze soapacteurs, opgedirkte barbiepoppen en andere curiosa (m/v) heb ik een hart onder de riem gestoken en van goede raad voorzien. Maar over een van onze populairste acteurs geen gebenedijd woord. Een schandelijke vergetelheid die ik, ook al omdat vader er niet meer is, nu oprecht betreur.

Duizendmaal excuus, Peter. Misschien komt het wel omdat ik je te lang als onlosmakelijk deel heb gezien van het succesduo Peter en Stany. De lange en de korte. Als je de ene zag was/is de andere nooit ver. Beiden voorbestemd voor een carrière als 'serieuze' theateracteurs, maar snel en misnoegd opgestapt uit de prestigieuze Blauwe Maandag Compagnie. Om baas te spelen over eigen talent. Een briljante carrièreswitch van een slim en veelzijdig 'paar apart' dat de artistieke ambities bundelde in het eigen productiehuis Elisabeth NV en, net als Marcel, de planken ruilde voor de studio. Twee lefgozers bereid en bekwaam om vol risico out of the box te denken. Als leveranciers van en acteurs in baanbrekende programma's snel uitgegroeid tot volwaardige spelers in de naar vernieuwing snakkende entertainmentindustrie. Niet langer twee simpele acteurtjes afhankelijk van de schommelingen van de markt, maar gehaaide, ongebonden en goed verdienende tv-makers die hun waar vlot wisten te slijten aan de meest biedende zender.

Van de twee ben jij, met alle sympathie voor Stany, altijd mijn favoriet geweest. Net iets meer acteur dan clown of zakenman. Doorgaans onderkoeld en ingetogen. Voetjes netjes op de grond. Geen adonisachtige jeune premier maar een schriele bonenstaak met lange neus en flaporen. Gezegend met een bizarre, onheilspellende karakterkop en een scheut mysterieus charisma dat je als kijker meteen ieder 'fabricagefoutje' doet vergeten.

Al jaren zie ik vol bewondering hoe je, zwervend tussen theater, musical, witte doek en televisie, moeiteloos het ene personage voor het andere ruilt. Solo of als deel van het geheel. Immer bezig en nooit in één hokje te vangen. Intussen de bezitter van een cv met de omvang van een lijvig boekwerk. Incontournable geworden voor iedere zichzelf respecterende regisseur en voor de kijker een bijzonder herkenbaar kwaliteitslabel dat als een lekker zittende fauteuil elke tv-reeks net iets comfortabeler maakt.

Marijn De Valck zal voor eeuwig en drie dagen als Balthazar Boma door het leven moeten en, hoe overtuigend Marleen Merckx ook was als 'lichtekooi voor het goede doel' in De Ronde, ze zal altijd als Simonneke uit Thuis worden begroet. Bij jou lijkt de erfenis van elke vorige rol af te glijden als de waterdruppel van een eend. Nu weer geloofwaardig als Vlaams nationalistische voorman Bert Coenen in Deadline 14/10. Een beetje Bart De Wever, maar toch vooral Peter Van den Begin. Even de berekende politicus maar straks gewoon weer de grofgebekte 'blonde slet' in Debby & Nancy's warme winter of de schlemiel/would-be gangster in Frits en Franky.

Slechts één keer heb je me ontgoocheld. Omdat je er vorig jaar niet in slaagde je buddy Stany ervan te overtuigen het provocerend slechte Kiekensniet op de kijker los te laten. Geef toe, echte televisiepulp. Ach, het is je allang vergeven, Peter. Wie niet waagt nooit wint, en iedereen maakt fouten. Al was dit er wel eentje dat kon tellen.

Jij kent mij niet. Ik jou wel. Vorig jaar was ik er getuige van hoe je op de Oostendse 'Walk of Fame' stergewijs werd bijgezet naast monstres sacrés als Michel Piccoli en Jane Birkin. Enkele weken geleden liep je me, speurend naar een zitje in de overvolle zaal, voorbij op de voorstelling van de nieuwe vtm-programma's. Onopvallende vent zonder kapsones. Acteur geworden zoals iemand anders beenhouwer, elektricien of journalist.

Ik had je al in een paar bijrolletjes gezien, maar je viel me voor het eerst echt op als de werkloze acteur Ronny in de hilarische Raf en Ronny-show. Een Vlaamse sitcom zijn tijd ver vooruit. Ik was meteen verkocht en heb sindsdien, als bijna onvoorwaardelijke fan, vrijwel je hele tv-oeuvre gezien. Met genoegen herontdek ik het briljante Fans waarin je zowel aan dikke Elvis, loser Luc als de getormenteerde Beatrijs - 'wordt Leah Thys' - Lambert gestalte geeft. Geniaal en totaal van de pot gerukt vakwerk.

Als ik toch moet kiezen, dan verdien je de onsterfelijkheid dankzij je indrukwekkende transformatie tot gangsterbaas Ray Van Mechelen in het fantastische Matroesjka's. De meedogenloze mensenhandelaar - "You wonna make money? Awel, then you fuck!" - die Vlaanderen de betekenis van het woord séparé leerde kennen. Doodjammer dat vader je toen niet gezien heeft. Je speelde niet Ray Van Mechelen. Je wás Ray Van Mechelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234