Zondag 29/11/2020

TV Jules

Waarom schrijf je 'Cauwerke' niet eens", vroeg zelfverklaard buurtwatcher Maurice me, terwijl hij tussen regenbuien door zijn gevel probeerde te schilderen. "Toch ongelooflijk zoals die over de koers kan klappen." Ik zei meteen dat ik het een uitstekend idee vond.

Maurice zorgt tijdens onze vakantie plichtsgetrouw voor post, gras en hond en zo'n man hou je dus best te vriend. Bovendien behoort hij tot het merkwaardige ras der buikige toogcoureurs dat zich tijdens de Tour de France profrenner waant. Vaak zag ik hem met zijn kompanen vertrekken voor weer een bergrit. Hij heeft ze, in gedachten althans, allemaal gewonnen. Ze duren nooit langer dan 20 vlakke kilometers en de eindstreep ligt onveranderlijk voor café Het Zwaantje. Daar tankt hij zich vol met fijne streekbieren, waarna de patron hem en zijn dure Merckxfiets in de bedrijfspick-up laadt en zwijmelend thuis aflevert. De oncontroleerbare, want met de nodige opsmuk zelf gereconstrueerde overlevering wil dat hij zelf nog gekoerst heeft en zich bij de jeugdcategorieën de evenknie mocht noemen van wielergoden als Lucien Van Impe en Roger De Vlaeminck. Dat hij nooit de glorie en de welstand van het profbestaan mocht smaken was louter aan toeval, slechte vrienden en perfide vrouwvolk te wijten. Ook met jou heeft hij naar verluidt nog het peloton gedeeld. Telkens wanneer hij "zijn goeie vriend José" hoort, vult zijn stem zich met warmte en respect. "Cauwerke heeft het ver gebracht. Een grote meneer", pleegt hij dan bewonderend te zeggen.

En gelijk heeft hij. Nu de wedstrijd der wedstrijden voor de poorten van de lichtstad staat en je moeiteloos weer een Tour hebt uitgereden, wil ook ik met plezier een lans voor je breken, José. Zeker nadat ik vorige week onder de hoofding 'Verlos ons van deze Tourcommentatoren' een halve pagina lezersbrieven las in een grote krant. Je werd erin verketterd als een hakkelende en raaskallende dwaas met schabouwelijk taalgebruik. Niet meer dan goedkope na-ijver van wieleronkundige dwazen. Daar hoor ik, voor alle duidelijkheid, niet bij. Sinds vele jaren ben ik een trouwe fan van de commentator die uit elke porie koers ademt en nog steeds denkt en praat als fietste hij zelf mee. Samen met Michel Wuyts een paar apart. De Statler & Waldorf van de koers. Onvermoeibaar pendelend van de ene commentaarcontainer naar de andere en uitgegroeid tot een elkaar versterkend komisch duo dat de wielerverslaggeving tot onbereikbare hoogten heeft verheven.

Buiten categorie als onschadelijke remedie tegen slapeloosheid. In staat om langer te lullen dan het peloton fietst en bereid bij elk ontwaken alles nog eens te herhalen. Waar vind je zo'n dienstverlening nog? Een uniek team zonder kopman of knecht. Veel te sterk voor elke concurrent. De ene als ex-onderwijzer academisch en zweverig barok. Eeuwige opvoeder begaan met de volksverheffing. Op de hoogte van elke ontluikende steenpuist en toeristische bezienswaardigheid. Ervaringsdeskundige in de betere streekgastronomie. Een zelfbewuste heer van stand. Beetje pedant en uit de hoogte misschien maar immer ernstig en professioneel. Jij volks en to the point. Gesterkt door de wetenschap dat niemand meer weet over de biotoop waarin de fietsende medemens gedijt.

Je kent elke bocht, verkeersdrempel of gevaarlijke rotonde op de Franse wegen en je kunt door het simpel monsteren van pedaaltred, grimas of lichaamstaal feilloos het vormpeil van de fietsende sandwichmen inschatten. Steeds in sappig - "van hier is het nog tsestig of tseventig kilemeters" - Nederlands en nooit verlegen om een kwinkslag. Elke dag amuseer ik me te pletter met het verbale steekspel tussen twee tot elkaar veroordeelde -"behalve slapen doen we alles samen" - gezworen kameraden. "Is dat niet Jelle Vandendert, José? Neen Michel, het is Jurgen Van den Broeck".

Jij kent mij niet. Ik jou wel. Eind '83 was ik, jong wielerjournalistje, bij jou thuis te gast. Een verhelderend en open gesprek waarvan ik de helft - "dit zeg ik je in vertrouwen" - niet mocht schrijven. Een spoedcursus wielrennen voor gevorderden. Gedoceerd door een professor met een onvoorwaardelijke liefde voor zijn vak. In die paar uur tijd heb ik meer geleerd over de zeden en gebruiken in het peloton dan van al de collega's die het ook maar van 'horen zeggen' hadden samen. Bedankt daarvoor, José.

Je was toen al coureur af. Nooit een echte topper geweest. Eerder een sluw en schrander ventje dat perfect wist wat hij wel en niet kon. Gepokt en gemazeld broodrenner die wijs koos voor een leven in dienstbaarheid in plaats van het najagen van eigen, toch onbereikbaar, succes. In zijn lange profcarrière winnaar van een rit in de Ronde van Spanje en een handvol kermiskoersen. Meer hoofd dan benen. Een klein doch onmisbaar radertje in de gesmeerde Raleighmachine van Peter Post, destijds ongenaakbaar in de ploegentijdritten. Onbetaalbare knecht en meestertacticus in staat om in functie van anderen te denken. Bereid zich tot aan de voet van de berg lazarus te rijden voor kopmannen Lucien Van Impe en Hennie Kuiper. Waardering en respect veel groter dan de erelijst. Toen al meer coach, motivator en vriend dan collega en dus logisch omgeschoold tot ploegleider. Ik weet nog goed hoe je als one of the boys door je renners op handen werd gedragen en als geen ander in staat was om van eeuwige beloften winnaars te maken. Even raakte ik je kwijt toen je het peloton verliet om voor je zieke vrouw te zorgen. Tot je na een korte en turbulente carrière als zelfstandig zakenman naar je andere grote liefde, het peloton, terugkeerde en aan een indrukwekkend palmares begon te bouwen. Tourwinnaar met Greg LeMond. Groene trui met Eddy Planckaert. Wereldkampioen met Tom Boonen. Maar ook vaak belogen, bedrogen en gedumpt door de wielermaffia. Ik herinner me nog hoe de megalomane ritselaar François Lambert de rennerslonen niet betaalde en jij je eigen bankrekening plunderde om de ploeg in leven te houden. "Als ik een beetje beter had opgelet dan reed ik nu niet met een Kia rond", liet je toen tot groot ongenoegen van het desbetreffende Koreaanse automerk optekenen. Het geld, toch een paar miljoen oude franken, was je kwijt.

Ik schrok toen je in opspraak kwam als vermeend doorgeefluik voor amfetamines en in verdenking werd gesteld voor heling en handel in dopingproducten. Ineens de aangebrande bondscoach die op non-actief werd gesteld. Vlekkeloze reputatie naar de knoppen. Gelukkig is "de grootste stommiteit uit mijn leven" met een reprimande en een sisser afgelopen. En daar ben ik nog steeds blij om, José. Blijf nog lang de sympathiek wauwelende cultfiguur en laat je niet ontmoedigen door kritiek. Doe de groeten aan Michel en weet dat Maurice en ik ook volgend jaar tot in Parijs aan jullie lippen zullen hangen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234