Donderdag 04/03/2021

Barbie

Tuttebel wordt superheldin

De superheldinnen van Barbie. Beeld rv
De superheldinnen van Barbie.Beeld rv

Met SuperHero Girls kiest Barbie-producent Mattel nu voor vrouwelijke actiehelden. Een stap richting het doorbreken van de genderrollen? Ja en nee. 'Het blijft een mannenwereld.'

"Ook meisjes willen de kracht, de actie en het optimisme van superhelden ervaren." Tijdens de Comic-Con van afgelopen weekend, de grootste stripboek- en popcultuurbeurs van de VS, werd SuperHero Girls voorgesteld. SuperHero Girls is het nieuwe speelgoed van speelgoedgigant Mattel en bestaat uit de zeven vrouwelijke actiehelden Wonder Woman, Bat Girl, Supergirl, Poison Ivy, Cat Woman, Bumble Bee en Katana. Hun missie: de wereld redden.

De superheldinnen, volgend jaar verkrijgbaar, zijn gebaseerd op gelijknamige vrouwelijke personages van DC Entertainment, een van de belangrijkste stripuitgevers ter wereld, en werden ontworpen door een vrouwenteam. Dat Mattel, de producent van de zeer stereotiepe Barbie, voor echte superheldinnen kiest, is opmerkelijk. SuperHero Girls zal jongensachtige actie introduceren op de speelvloer van meisjes.

Commercieel

"In theorie is elke stap tegen de eenzijdigheid van de vrouwenrol een stap in de goede richting", zegt Veerle Draulans, professor genderstudies aan de KU Leuven. Het actievolle jongensspeelgoed en het zachtaardige meisjesspeelgoed liggen nog steeds netjes gescheiden in de winkel, tot grote frustratie van een groeiend aantal ouders.

"De druk op de eenzijdigheid van speelgoed is gestegen en er is een groeiende groep van ouders die gevoelig is voor de thematiek van gendergelijkheid", weet Draulans. "Er is een groeiende groep van ouders die gevoelig is voor deze thematiek." Opmerkelijk is dat die groep opleidingsgebonden is. Volgens onderzoek nemen hogeropgeleiden gemakkelijker afstand van genderstereotypering in speelgoed, vrijetijdsactiviteiten en studiekeuze.

De keuze voor superheldinnen heeft uiteraard een commercieel motief. Het gaat slecht met Barbie en daarnaast verloor Mattel in 2014 de licentie van Frozen (populair prinsesverhaal van Disney) aan concurrent Hasbro. Een nieuw product drong zich op.

Hoewel het nieuwe speeltje van Mattel op actie inzet, bestendigen de karakters net zoals Barbie het gangbare ideaalbeeld van de vrouw: blank, lang haar, opgemaakte ogen, stevige boezem en dunne benen. "Het accent op een specifieke invulling van vrouwelijke schoonheid blijft behouden, en zo ook een expliciete norm", merkt Draulans op. De lichaamsvormen ogen wel ietwat sportiever dan die van Barbie - het ontwerpteam geeft toe atleten als inspiratiebron gebruikt te hebben, vermoedelijk om de huidige sporttrend te volgen.

Eenrichtingsverkeer

SuperHero Girls zorgt dus slechts voor een barstje in de tweedeling tussen manbeeld en vrouwbeeld. Ondertussen zijn er al andere poppen op de markt die het beter doen. Het beste voorbeeld heet Lottie. Lottie beeldt meisjes uit zonder borsten of vrouwelijke taille en kiest niet voor platte actie maar voor dagdagelijkse activiteiten die over het algemeen eerder aan jongens toegeschreven worden. Zo is er Stargazer Lottie met een telescoop en Fossil Hunter Lottie, die klaarstaat om op archeologische zoektocht te gaan.

Lottie brengt een sterkere boodschap dan SuperHero Girls. Toch blijft Draulans zich storen aan het eenrichtingsverkeer van vrouwen die zich aanpassen aan de mannelijke leefwereld en niet andersom. "Men wil vrouwen assimileren aan wat mannen doen, maar van een beweging omgekeerde richting is er amper sprake. Jongens worden niet gestimuleerd richting activiteiten die vroeger standaard met vrouwelijkheid werden verbonden. Ik denk bijvoorbeeld aan zorgende activiteiten. Door dat eenrichtingsverkeer wordt het bestaande beeld eigenlijk in stand gehouden: het is een mannenwereld, mannelijke helden zijn nog steeds de norm. Wat zou de impact zijn als de rollen van de Schone Slaapster en haar ridder omgewisseld zouden worden?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234