Zaterdag 27/02/2021

Tussen liefde en burgerlijke plicht

Afwisselend worden de originele versie en een latere versie opgevoerd

Opera > Twee versies van 'Werther' van Massenet in De Munt JJJJ

BRUSSEL l Nog voor het doek is opgegaan heeft Guy Joosten het met tientallen opgeprikte vlinders al duidelijk gemaakt: eigenlijk zou deze opera Charlotte moeten heten. Niet de romantische dweper Werther is de hoofdfiguur, maar de tussen liefde en burgerlijke plicht platgemalen jonge vrouw. Massenet heeft van Goethes Sturm und Drangleerstuk een huiskamerdrama gemaakt. Of twee, eigenlijk.

Helemaal waar is dat van die huiskamer niet. In de orkestbak pendelt Massenet tussen gulpend sentiment en ware tragiek. Het is de grote verdienste van Kazushi Ono dat hij erin slaagt het sentiment telkens weer in het perspectief van de tragiek te plaatsen. Hij doet dat met een schijnbaar eenvoudige truc: door deze Franse muziek met een diep gravende, 'Duitse' toonvorming te laten spelen. Langs de achterpoort brengt hij Goethe weer binnen.

Op het toneel staat wel een huiskamer. Het biedermeier heeft er de natuur als behang gedomesticeerd, al kan het de seizoenen, en dus het verval van zomer via herfst tot winter, niet tegenhouden. De kamer is gevat in een kille, afwijzende tegelstructuur. Je zou willen dat die muren instorten, met bulldozers opgeruimd worden. Maar op het einde sterft Werther tegen de met bloed besmeurde tegels. Je weet zo dat de vlekken de volgende dag weggeschrobd zijn.

Daarmee, verder zijn er enkel nog een deur en een venster, die binnen-buitenspelletjes toelaten, is de omgeving en meteen het concept geschetst: beklemmende kleinburgerlijkheid, die haar uitwassen vindt in alcoholisme ("Vivat Bacchus!"), huiselijk geweld en incestdreiging. Joosten houdt die sfeer consequent vol, tot en met de cadeautjes onder de kerstboom die het stuk op bittere wijze voor deze periode geschikt maken. Dat is geen overrompelend regieconcept, maar wel een efficiënt en tot in de details en het, doorgaans knappe, acteerwerk uitgewerkt geheel. Heel intelligent gemaakt en met genoeg weerhaken om je bij de les te houden.

Bijzonder aan de reeks in De Munt is dat afwisselend de originele versie met Werther als tenor en de baritonversie, die Massenet later schreef, worden opgevoerd. U wilt weten naar welke u moet gaan kijken? Als het antwoord "allebei" te snobistisch is, neem dan de baritonversie als u iemand bent die sowieso elke morgen tussen de lakens 'Pourquoi me réveiller' neuriet. Het is een kans die u wellicht maar één keer in uw leven krijgt en Ludovic Tézier heeft een heel mooie stem en dictie. Maar als u Werther nog niet kent, ga dan toch maar naar de tenorversie. Ook die is met Andrew Richards uitstekend bezet en de Charlotte, Sophie Koch, is zeker even sonoor als Jennifer Larmore. Veel kans dat uw bedgenoot morgenvroeg raar opkijkt. (sm)

Nog tot 23 december in De Munt. www.demunt.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234