Zaterdag 03/12/2022

Tussen lach en traan: de polonaise!

Van Eskimo’s wordt gezegd dat ze oneindig veel namen hebben voor sneeuw. Iets gelijkaardigs kun je zeggen van de Duitsers en hun schlager. Vraag maar aan onze landgenoot Christoff, de volkszanger uit Wetteren annex ‘Superstar aus Belgien’ die inmiddels moeiteloos de volkstümliche van de Pop-Schlager en de Gute Laune-Schlager kan onderscheiden. Wij zochten Christoff op tijdens het Frühlingsfest in Koblenz, nauwelijks 300 kilometer van hier, maar op een manier toch ook wel héél ver weg. 

Koblenz, de Sporthalle Oberwerth. Op deze plek strijkt straks het ‘Frühlingsfest der Volksmusik’ neer. Het Frühlingsfest is een totaalspektakel dat volgens Christoff - volledige naam Christoff De Bolle - “de grootste en de duurste show” in zijn genre is.

Tickets voor dit ‘volksfeest’ kosten al gauw 68 euro, maar dat blijkt men hier geen onoverkomelijk probleem te vinden. De show start pas over anderhalf uur, maar de helft van de vijfduizend zitplaatsen is al bezet.

Wat dit volk naar deze echt oerongezellige sporthal drijft? En zouden er Duitsers zijn die speciaal voor onze Christoff naar hier zijn afgezakt? Het zijn vragen waarop we hier niet makkelijk een antwoord vinden.

Een oudere man snauwt ons toe dat hij voor Florian Silbereisen (nadere toelichting bij deze markante figuur volgt later) naar Koblenz is gekomen. Of hij behalve van Florian ook van onze Christoff houdt? We zullen het nooit weten. Met de pers wil deze Duitser niets te maken hebben, net als onze tweede “informante”. Nog voor we een vraag kunnen stellen, krijgen we uitzicht op haar nogal kolossale rug.

Iets meer geluk hebben we als twee minuten later ons oog valt op een handtas waaruit een zitkussentje puilt in de kleuren van de Duitse vlag. Handtas en zitkussentje behoren toe aan een dame van een jaar of veertig. De ervaring heeft mevrouw geleerd dat een beetje Frühlingsfest toch al gauw een uur of drie in beslag neemt. Dat tricolore zitkussentje zal haar dus nog van pas komen, als ze straks in optimale omstandigheden wil genieten van het optreden van, onder veel anderen, onze Christoff. Over onze landgenoot zegt mevrouw dat het “ein sympatischer Typ” is. Wat hem van de andere zangers onderscheidt is zijn “persönliches Dialekt”. Mevrouw kent onze schlagerprins van de televisie en de radio, waar zijn plaatjes naar verluidt worden grijsgedraaid. Maar een echte superster zou ze hem toch niet durven te noemen. Nog niet. “Er ist auf dem Wege”. Of mevrouw samen met haar kussentje nog even op de foto wil? Nein. En of we mogen weten hoe ze heet? Nein nein nein.

Der goldene Stimme

“Afstandelijk”, “stijf” en “gereserveerd”, het zijn nog de vriendelijkste woorden waarmee Christoff, zijn naar Koblenz afgereisde moeder en zijn manager Gino het Duitse publiek typeren. “Het schlagerpubliek is hier totaal anders dan bij ons”, zegt Christoff. “In Vlaanderen ga je naar een optreden van Christoff om een feestje te bouwen. De polonaise ontstaat er vanzelf. Hier moet je er soms echt aan sleuren. Het is ook echt een andere cultuur. Voor Duitsers is zo’n schlageravond een chique voorstelling, iets waarvoor je galakledij aantrekt.”

Voor Christoff was het wel even wennen, die stijve Duitse schlagercultuur. “In Vlaanderen kennen ze mij zoals ik echt ben: de vrolijke, dansende zanger in jeans. Terwijl hier... alleen al mijn jeans vonden ze een groot probleem. De productie van het Frühlingsfest wilde ab-so-luut dat ik een kostuumbroek droeg.”

Uiteindelijk wist Christoff een compromis uit de brand te slepen. “In het eerste deel van de show draag ik een jeans onder een geklede vest, in het tweede deel een kostuum. Dat ik toch die jeans mag dragen zie ik als een eerste stap. Op een dag wil ik ook hier op het podium staan zoals ik echt ben. Het zal anders zijn dan de vedettes hier, maar dat is net goed. Het is juist dat afwijkende dat hier aanslaat. Mijn Duits is niet slecht, maar het is verre van perfect. Dat hoeft ook niet. De Duitsers vinden dat tof. Ze houden juist van dat rare accent.”

Wat Christoff zegt blijkt te kloppen, als je de affiche van het Frühlingsfest wat nader bestudeert. Zo stuit je op de merkwaardige paradox dat de grootste sterren van die toch oer-Duitse Schlagerkultur vaak importproducten zijn. Karl Gott, goed voor een verkoop van tientallen miljoenen platen (‘Die biene Maya!’), wordt niet voor niets aangekondigd als ‘die goldene Stimme aus Prag”. En kent u Richard Clayderman nog, de immens populaire pianist wiens grote hit ‘Ballade pour Adeline’ heet? Clayderman is een Fransman, gevierd over de hele wereld, maar nergens is hij zo populair als in Duitsland. Clayderman is tijdens de Frühlingsfeste top of de bill, samen met Karl Gott.

Wahnsinn

En Christoff? Hoe groot is zijn ster echt in der Heimat? De goedlachse zanger uit Wetteren wordt tijdens de shows tot in den treure aan- en afgekondigd als “der Superstar aus Belgien”. Alsof dat een rariteit is, een superster die uit België komt. Iets als de vrouw met de drie borsten.

Zelf moet de zanger zich af en toe nog in de wang knijpen, als hij kijkt naar de wereld waarin hij is terechtgekomen. “Ik kan het soms zelf niet goed geloven. Met Richard Clayderman - toch een van de grootste sterren ter wereld - schiet ik goed op. Gisteren nog heeft Richard me een lift naar het hotel gegeven. (lacht) Ik denk dat hij blij is dat hij af en toe eens kan praten met iemand die een beetje Frans kan. Die supersterren zijn dikwijls nog de normaalsten van den hoop. Onlangs nog zat ik in de auto met Nana Mouskouri. Alles went, maar op zo’n ogenblik denkt ge toch wel efkens: toch straf dat ik, simpel Vlaminkske, hier naast Nana Mouskouri zit.”

Zelf waant Christoff zich nog lang geen superster. Tot nu toe bracht hij in Duitsland twee platen uit. Daarvan zijn er volgens z’n eigen schatting honderdduizend verkocht. “Naar Duitse normen is dat niks”, weet hij. “Straks moet je maar eens gaan kijken naar Michael Hirte, een ex-trucker die mondharmonica speelt. Hij heeft 1,6 miljoen albums verkocht. De Duitse schlagermarkt, dat is iets enorms. Wat wij schlagers noemen, noemen ze hier Volksmusik. Binnen die Volksmusik heb je de Schlager. En binnen de Schlager zijn er nog eens ontelbaar veel genres. Er is Pop-schlager, romantische Schlager, volkstümliche Schlager, melancholische Schlager, Gute Laune, enz.”

Het oeuvre van Christoff situeert zich volgens specialisten ergens tussen romantische Schlager en Pop-schlager in. Het is een mengvorm waar de Duitsers duidelijk pap van lusten. Vorige maand nog kreeg Christoff een prijs voor Beste Nieuwkomer. Zijn liedje ‘Das Gefühl ist der Wahnsinn’ is op dit moment de meest gespeelde schlager op de Duitse radio. Vanuit Duitsland vertrekt ook elke dag fanmail richting ‘den Sänger Christoff’. Meestal worden die brieven gestuurd naar een postadres, maar een enkele keer bereiken ze ook zijn eigenste brievenbus in Wetteren. Christoff: “Ik heb onlangs een brief gekregen die geadresseerd was an den Sänger Christoff, Wetteren, Belgien. Geen straatnaam, geen huisnummer, wel één zinnetje: ‘Christoff wohnt in einem roten baksteinen Haus’.

Dertig witte hemden

Alles mooi en prachtig, maar het succes komt de schlagerzangers hier bepaald niet als gebraden kippen in de mond gevlogen. De première van het Frühlingsfest vond twee weken geleden plaats in Bayreuth, tegen de Tsjechische grens. Sindsdien was het élke avond showtime, in alle mogelijke hoeken van dit niet meteen petieterige land. Pas eind van deze maand is een pauze voorzien.

Schlagerprins zijn in Duitsland, het is een beestenstiel. “Begin februari heb ik mijn koffers gepakt”, vertelt Christoff. “Alleen al dat... Dertig optredens, dat betekent dertig boksershorten inpakken. En dertig paar kousen, dertig witte hemden en ook nog eens dertig gewone hemden. Ik sleur constant twee valiezen mee. Allez, eigenlijk zijn het er vier.”

Het zijn trouwens niet alleen die koffers die na verloop van tijd beginnen te wegen. Gevraagd of hij van de Duitse keuken houdt, lacht Christoff als een boer die kiespijn heeft. Met de andere artiesten schiet hij goed op, en ook over z’n mama heeft Christoff niet te klagen. Die belt naar eigen zeggen ‘zeven of acht keer per dag’, via iPhone en Skype. Maar iPhone en Skype kunnen de eenzaamheid en de verveling van het leven on the road ook niet altijd verdrijven. “Onlangs heb er hier twee dagen echt doorgezeten”, zegt Christoff. “Zo erg was het dat de andere artiesten me erover aanspraken. Dat ze zeiden: ‘Allez Christoff, normaal zijt gij toch het zonnetje hier?’ Gelukkig heeft dat dipje niet lang geduurd.”

Als het even wat moeilijker gaat zoekt Christoff vaak steun hierboven, in zijn geloof. Voor elk optreden maakt hij een kruisteken en geregeld neemt hij de tijd om even te bidden. “Hier in Duitsland vinden ze dat niet gek. Ik kan er ook over praten met de andere artiesten. Duitsers zijn nog veel geloviger zijn Vlamingen. Tradities en gewoontes, dat leeft hier allemaal nog veel meer.”

Die Herzbuben

Wie dat laatste niet gelooft moet maar eens naar Duitsland, naar het Frühlingsfest der Volksmusik bijvoorbeeld. Zo’n Frühlingsfest is een show zoals er wellicht alleen in Duitstalige landen nog worden gemaakt. Een soort Gesamtkunstwerk is het, met afwisselend goocheltrucs (‘die schwebende Helga’), ballet, revue, mantel- en degenspel en - uiteraard - heel veel Volksmusik.

Spil van de show is Florian Silbereisen, de Duitse invulling van het begrip playboy. Silbereisen - haren geföhnd, strak in het witte pak en in Duitsland geweldig populair - is niet alleen de presentator, hij zingt af en toe ook zelf. Een echt multitalent, want op gezette tijden haalt hij ook nog de accordeon boven.

Silbereisen weet bovendien heel goed wat het Duitse volk wil. Eens goed lachen bijvoorbeeld. De eerste grap die er echt inhakt is een een-tweetje met Die Schäfer, een “volkstümliche” band in traditionele klederdracht die altijd op blote voeten optreedt. Als Silbereisen vraagt waarom die Schäfer altijd op blote voeten optreden, zegt een bandlid dat men hen op deze manier “niets in de schoenen kan schuiven”. Iedereen plat, en dan hebben we die Wildecker Herzbuben nog niet gehad.

De Wildecker Herzbuben? Denk Jan Peumans en Bart De Wever, in traditionele klederdracht en nog een vijftigtal kilootjes erbij. Ergens in het midden van de show verschijnt op het podium plots een voetbalgoal en worden reusachtige voetballen op het publiek losgelaten. Trappen maar, zegt Florian, tot in het doel plots een kolossaal duo verschijnt: die Wildecker Herzbuben!

Het Frühlingsfest hengelt echter niet alleen naar de lach. Tranen mogen er ook vloeien. Voor een eerste groot emomoment zorgt trouwens onze Christoff. Op de videomuur zien we een fragment uit een tv-show waarin Christoff - in tranen - een verrassingsbezoek krijgt van zijn geliefde grootouders. Het was tijdens dat tv-optreden dat Christoff voor het eerst vertelde hoe hij als 11-jarige een hersentumor kreeg. Om de jonge knaap te genezen reisden zijn grootouders met hem naar Lourdes. Christoff genas en zou Onze-Lieve-Vrouw en zijn grootouders eeuwig dankbaar blijven.

Een wonder voltrekt zich ondertussen ook in de zaal. Het op het eerste gezicht zo stugge publiek begint te ontdooien. Bekende liedjes worden met steeds meer overtuiging meegezongen, de mensenzee deint, het is tijd voor de dans waar Christoff ook hier berucht voor is: de polonaise. Vanachter de coulissen stuiven hoogpotige danseressen van het Deutsche Fernsehballet de zaal in. De massa haakt lustig in, et c’est parti.

Zum Abschied einen Kuss

Het is ruim na elven als Christoff, zijn moeder en manager Gino de aftocht blazen. Normaal zou nog een signeersessie volgen, maar daar is Christoff te ziek voor. Al vier dagen zweet hij als een rund, erger moet en mag het ook niet worden. The show must go on. Morgen houdt het Frühlingsfest eenmalig halt in Antwerpen. Christoff kijkt ernaar uit, al was het maar om eens goed te eten. “Bloemkool, of rode kool”, zegt hij. “Met gehaktballen”, preciseert zijn moeder.

Christoffs moeder heeft ten slotte nog een verzoekje voor ons. Of we er geen uitlachreportage van willen maken. “We hebben 20 jaar keihard gewerkt om te staan waar we nu staan.” We beloven dat het een respectvolle reportage zal worden en krijgen bij het afscheid een klinkende zoen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234