Zaterdag 08/08/2020

Turnhoutse stadskanker blijkt 'waardevol erfgoed'

Bescherming Brepols-gebouwen kan grootste Kempense vastgoedproject in gevaar brengen

Turnhout.

Eigen berichtgeving

In Turnhout is grote opschudding ontstaan nu de Commissie voor Monumenten en Landschappen voorgesteld heeft de oude kantoorgebouwen van drukkerij Brepols te beschermen. Brepols verkocht de gebouwen en de terreinen aan de Leuvense bouwpromotor Mulleman, die er een immens winkelcomplex wilde bouwen. Die plannen komen nu wellicht in het gedrang.

"Dit is ongetwijfeld het grootste vastgoedproject dat de Kempen de laatste decennia gekend heeft", glunderde de Turnhoutse burgemeester Marcel Hendrickx (CVP) begin dit jaar (zie De Morgen van 14/02/98). De Leuvense bouwpromotor Mulleman had zopas de oude gebouwen van de vermaarde drukkerij Brepols gekocht. Die stonden al jaren te verkommeren in het stadcentrum, vlak achter de Grote Markt. De gebouwen zouden worden afgebroken en plaats moeten maken voor een enorm complex met onder meer 13.000 vierkante meter winkelruimte, een bioscoopcomplex, een aquacenter, appartementen én een ondergrondse parking van 900 plaatsen. Kostprijs: zo'n 2 miljard frank.

In het voorjaar leverde Turnhout een stedenbouwkundig attest af dat Mulleman de toelating gaf om de oude gebouwen af te breken. Maar bij het begin van de vakantie raakte plots bekend dat een van de gebouwen van Brepols, het kantoorgebouw uit 1937, al een tijdje op het verlanglijstje staat van de provinciale Commissie voor Monumenten en Landschappen. Blijkbaar had Turnhout bij het verlenen van het stedenbouwkundig attest de lijsten van de (eventueel) te beschermen gebouwen niet goed nageplozen. "Wij hadden dit kunnen weten, maar we kunnen toch niet bij elke bouwaanvraag die lijst gaan consulteren", klonk het vorige week ietwat meesmuilend op het Turnhoutse stadhuis.

Begin augustus bracht de commissie een bezoek aan de gebouwen en vorige woensdag werd het dossier besproken. Volgens het verslag, dat De Morgen kon inkijken, blijkt dat de commissie akkoord gaat met het voorstel tot bescherming van het kantoorgebouw en "meent dat deze bescherming als een hefboom moet gehanteerd worden tot een goed en architecturaal en stedenbouwkundig project waarin ook andere onderdelen van het complex kunnen worden behouden en een meer zinnige bestemming krijgen".

Mulleman - die gisteren niet bereikbaar was voor commentaar - was echter van plan om alle gebouwen af te breken, behalve een recenter blok uit 1962.

"Ik denk effectief dat dit de plannen van Mulleman in gevaar brengt", zegt directeur Dubois van Brepols, dat de gebouwen vorig jaar verkocht. "Ik heb de man onlangs nog aan de lijn gehad en hij was er niet gerust op." Dubois begrijpt echter niet waarom de oude Brepols-gebouwen beschermd moeten worden. "Ze zijn helemaal vervallen. Je kan zelfs je auto's niet meer in de buurt parkeren omdat er soms brokstukken naar beneden vallen. Wij hebben vroeger nooit berichten gehoord dat men die gebouwen wou beschermen. Trouwens, beschermen is één ding, maar je moet ze ook restaureren."

Volgens de commissie zijn de gebouwen "een belangrijke getuige van 200 jaar sociale en industriële geschiedenis die niet volledig uit het stadsbeeld mag verdwijnen". Voor alle duidelijkheid: de gebouwen zijn nog niet beschermd, daarover kan alleen de bevoegde minister Luc Martens (CVP) beslissen. In afwachting van die beslissing mogen de gebouwen echter niet worden afgebroken.

Turnhout hecht zeer veel belang aan het welslagen van het Brepols-project. "Uit het strategisch commercieel plan blijkt dat dit project een uitstraling zal hebben tot ver buiten Turnhout", zei burgemeester Hendrickx (die gisteren niet bereikbaar was) in februari.

Toch zijn de plannen van Mulleman niet onomstreden. Vooral het voornemen om een ondergrondse parkeergarage met (minstens) 900 plaatsen te bouwen, pal in het stadscentrum, stuitte op kritiek van onder meer Langzaam Verkeer, het bureau dat het Turnhoutse mobiliteitsplan uitwerkte. De verkeersstromen die het enorme winkelcomplex zou genereren, zouden het nu al verzadigde stadscentrum volledig dreigen te verstikken. Opvallend was wel de vrij grote unanimiteit over het project in de gemeenteraad. Daar waar de SP en Agalev in steden als Gent en Sint-Niklaas referenda afdwongen tégen ondergrondse parkings in het stadscentrum, hielden beide partijen zich in Turnhout opvallend stil in dit debat.

Karl van den Broeck

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234