Zaterdag 15/08/2020

Turnhout lonkt naar Tilburg

Turnhout is de meest noordelijke stad van het land. Dat was ooit anders. Tijdens de Nederlandse tijd lag het toen nog piepkleine Kempense provincienest in het hart van de negentien provincies. Nu, bijna 170 jaar na de Belgische onafhankelijkheid, lonkt Turnhout nog steeds naar zijn Noord-Brabantse zustersteden. Maar wat door oorlog en politiek gescheiden werd, kan misschien via het toerisme weer verenigd worden. En met wijn...

Volgend weekeinde, op 3, 4 en 5 april, vindt in het protserige Hotel Viane de eerste in een reeks van vier Turnhoutse Troeverijen plaats. Die dagen organiseert de vzw Kernversterking Kempen, in samenwerking met Corsendonk Hotels, een wijnfestival met de vrij voorspelbare titel 'Turnhout Wijnstad'.

Eigenlijk klinkt het allemaal een beetje potsierlijk. Turnhout heeft evenveel met wijn te maken als Chablis met speelkaarten. Manifestaties rond wijn mogen dan al zeer in de mode zijn, toch blijft het huwelijk tussen Turnhout en wijn vrij geforceerd.

Eric Van den Troost van de organiserende vzw legt uit: "Eigenlijk volgen wij hier het voorbeeld van Tilburg. Daar worden jaarlijks 'traktaties' georganiseerd en één daarvan is Tilburg Wijnstad. Het is onze betrachting om in Turnhout een gelijkaardig evenement van de grond te krijgen, zodat we in september kunnen deelnemen aan de volgende editie van Tilburg Culinaire. We hebben een delegatie uit Tilburg uitgenodigd om een duidelijk beeld te krijgen van de zomerattracties in die stad: de Tilburgse Wijnconfrérie, het wijnmuseum en de Tilburgse Hotelschool."

De fascinatie van Turnhout voor Tilburg is niet nieuw. Sinds de Middeleeuwen zijn beide steden al nauw met elkaar verwant. "Op politiek vlak zijn er al jaren pogingen om nauwer samen te werken met onze zusterstad. Via onze eerste troeverij, Turnhout Wijnstad, willen we die pogingen ondersteunen."

Turnhout en Tilburg behoren, samen met steden als Breda en Eindhoven, tot het middengebied van de Benelux. In de Romeinse tijd werd het gebied Taxandria genoemd. De nauwe band tussen de (Noord-)Brabantse steden heeft de eeuwen getrotseerd. Maar die band is dan ook op meer dan romantiek gestoeld. De grootste werkgever in Turnhout is Philips, dat zijn hoofdzetel in Eindhoven heeft. Het 'stadsgewest' Turnhout heeft wellicht evenveel relaties met Eindhoven en Tilburg als met Antwerpen.

Turnhout en haar zustersteden hebben één zaak gemeen: ze hebben een probleem met hun hoofdsteden, respectievelijk Brussel en Amsterdam.

Driek van de Vondervoort, wethouder van Veldhoven, vlak bij Eindhoven, lanceerde vorige maand nog het vrij waanzinnige voorstel om Noord-Brabant samen met de Vlaamse Noorderkempen en met Nederlands-Limburg één apart gewest te laten vormen: Taxandria. Van de Vondervoort haalde zijn inspiratie uit een toespraak van de Turnhoutse burgemeester Marcel Hendrickx, die de definitieve vastlegging van de Belgisch-Nederlandse grens in 1839 "een historische fout" had genoemd.

Zowel Noord-Brabant als de Turnhoutse Kempen voelen zich tekortgedaan door hun voogdijoverheid. Turnhout is de enige stad in België die niet gefusioneerd werd, waardoor ze een ondraaglijke last als centrumstad draagt, terwijl de omliggende dorpen fiscale paradijsjes kunnen blijven. Bovendien is de verkeersinfrastructuur in de Kempen niet van die aard om een economische ontwikkeling te ondersteunen. Eindhoven, Tilburg en Breda klagen ook over een stiefmoederlijke behandeling en voelen zich niet verwant met de 'Ollanders' uit de Randstad.

Bij het aantreden van burgemeester en voormalig schepen van Toerisme Marcel Hendrickx, in 1995, onderging Turnhout een metamorfose. Die uit zich vooralsnog niet zozeer in een moderne urbanistische visie - al wordt er in de stadskern zwaar geïnvesteerd - maar vooral in uiterlijk vertoon. Turnhout moest zijn hoofdtroef uitspelen: de speelkaart. Bijna alle speelkaarten ter wereld komen uit Turnhout. Overal in de stad werden vlaggen en wimpels met speelkaartmotieven opgehangen. De bedoeling was duidelijk: de stad moest door haar toeristische attracties - het Speelkaartenmuseum, het vernieuwde Taxandria(!)-museum - nieuwsgierigen lokken die dan hopelijk ook een omweg naar de winkelstraten zouden maken.

Achteraf bleek dat een vrij kortzichtige politiek. Stilaan groeit het besef dat de belangrijkste toeristische troeven van Turnhout niet de speelkaarten of de Nederlandse textielketens in de Gasthuisstraat zijn, maar wel... het groen. Ten noorden van Turnhout ligt een enorme groene long die zich tot diep in Nederland uitstrekt. Dwars door dat gebied loopt nu al de bekende 'Taxandria-fietsroute'. Het fel in onbruik geraakte Kempens kanaal is een bijkomende troef. In het noorden van de stadskern wordt nu koortsachtig gebouwd aan een jachthaven. Een boottochtje over het kanaal, van Turnhout naar Schoten, is dan ook een enig mooie belevenis.

"Als Turnhout en Tilburg hun toeristische troeven samen zouden kunnen uitspelen, zou de hele Taxandria-regio daarvan kunnen genieten", zegt Van den Troost.

En omdat Rome ook niet op een dag gebouwd is, is een chic wijnevenement als Turnhout Wijnstad misschien wel een goed begin.

Maar... zou het toeval zijn dat het Belgische koningshof een delegatie ambtenaren van het huis van Prins Laurent - aanvankelijk zou de prins zelf komen, maar hij is verhinderd - zal afvaardigen naar de openingsreceptie in de salons van Hotel Viane? Wijn drinken met Nederlandse medemensen, dat kan nog. Verzusteren is ook onschuldig, maar daar moet het dan wel bij blijven. Want Het Belgische Hof weet maar al te goed dat de échte Vrouwe van Turnhout niemand minder dan de Nederlandse koningin Beatrix is.

Karl van den Broeck

'Turnhout Wijnstad' in de Salons van Hotel Viana, Vianestraat, Turnhout. Open: vrijdag vanaf 20 uur, zaterdag 13 tot 22 uur, zondag 10 tot 18 uur. Er is mogelijkheid tot degustatie, er is een wijnveiling en er zijn standjes van importeurs en wijnboeren. H. Wynants, gastronomie-verslaggever, organisator van wijnbeurzen en adviseur catering bij de landmacht, zorgt voor de selectie. De opbrengst van de veiling en een deel van de toegangsprijs (400 frank) gaan naar de Stichting Prins Laurent. Info: 014/43.96.39.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234